[{"content":"LOCATIE\nJe bent van harte welkom om te komen kijken. We oefenen op woensdag- (oneven weken) of donderdagavond (even weken) in\nHet Gamelanhuis\nVeemkade 578\nAMSTERDAM\nFORMULIER\nNAAM EMAIL TELEFOON ONDERWERP BERICHT VERSTUREN OPNIEUW ","date":"11 april 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/engage/contact/","section":"Engages","summary":"","title":"💬 Contact","type":"engage"},{"content":" Hier lees je enkele richtlijnen die wij toepassen in onze dansoefeningen. Deze richtlijnen zijn bedoeld voor iedereen die de Javaanse danskunst beoefent en een warm hart toedraagt.\nLichamelijke verzorging # Iedereen die de Javaanse danskunst beoefent, stelt altijd een goede verzorging van het lichaam voorop, zoals:\nde lichamelijke verzorging; de verzorging van de huid van het lichaam en gezicht; het in acht nemen en bevorderen van de eigen gezondheid. Daarnaast zal de dansbeoefenaar buiten de lessen om veel dansoefeningen doen (alleen of in groepsverband) om de noodzakelijke soepelheid (keluwesan) te verkrijgen of te bevorderen.\nInleving en expressie # Naast het onthouden van de volgorde van de dansbewegingen is het noodzakelijk zich in te leven in de rol die men uitbeeldt – zowel in beweging, ritme als mimiek. Zeker in een opvoering zoals een sendratari is het volgende noodzakelijk:\nde juiste uitvoering van de dansbewegingen; beheersing van het ritme; de inleving in de gemoedstoestand of sfeer van elke gebeurtenis of scène, zoals droevig, vrolijk, woede, liefde, verlegenheid, ingetogenheid, neutraal, en dergelijke. Houding op het podium # Op het podium dient de danser zijn eigen ik van zich af te kunnen zetten en het karakter van de uit te beelden rol aan te nemen. Hij moet zijn schroom of terughoudendheid opzij kunnen zetten, evenals de vrees om fouten te maken, uitgelachen te worden, of de angst voor toeschouwers die het misschien beter weten.\n","date":"2 april 2015","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/articles/richtlijnen_javaanse_dansen/","section":"Artikelen","summary":" Hier lees je enkele richtlijnen die wij toepassen in onze dansoefeningen. Deze richtlijnen zijn bedoeld voor iedereen die de Javaanse danskunst beoefent en een warm hart toedraagt.\n","title":"Richtlijnen Javaanse Dansen","type":"articles"},{"content":" xxx is een vereniging. Zonder vrijwilligers geen vereniging. Als je je inschrijft, ga je tevens akkoord dat er beroep op je gedaan kan worden voor verengingswerk. Denk bijvoorbeeld aan bardienst, kleine klusjes en onderhoud.\nDoor dit formulier te versturen, gaat u een rechtsgeldig lidmaatschap aan. U kunt binnen 14 dagen na aanmelding kosteloos ontbinden (herroepingsrecht).\nVoornaam Achternaam E-mailadres Telefoonnummer Adres Postcode Woonplaats Geboortedatum Betaling per kwartaal jaar Tag aanvragen. JE BETAALT HIERVOOR BORG EN ÉÉN KWARTAAL LIDMAATSCHAP. TOESTEMMINGSVERKLARING Ik geef de vereniging toestemming voor: Benader mij voor sportieve activiteiten van derden, bijvoorbeeld andere sportverenigingen. Publiceren van beeldmateriaal van mij in het clubblad en/of internet. Mijn naam en telefoonnummer via de website en/of clubblad beschikbaar stellen zodat andere mij kunnen bereiken (alleen voor Bestuur en Trainers). De vereniging kan mij vragen om vrijwilligerswerk uit te voeren (bijvoorbeeld kleine klusjes, bardienst, onderhoud circa 1x per kwartaal). VINK DIT VAKJE AAN! Ik ga een rechtsgeldig lidmaatschap aan met Vereniging Zaanse Athletenclub De Halter en ga akkoord met het privacy reglement en het huishoudelijk reglement, en verklaar de opzegtermijn van 1 maand te hebben gelezen. Elektronische ondertekening\nTyp uw volledige naam, indien minderjarig, ondertekent de ouder of verzorgers. INSCHRIJVEN OPNIEUW Door te verzenden geeft u een elektronische handtekening zoals bedoeld in de eIDAS-verordening. Uw IP-adres en het tijdstip worden vastgelegd. ","date":"24 april 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/engage/inschrijven/","section":"Engages","summary":" xxx is een vereniging. Zonder vrijwilligers geen vereniging. Als je je inschrijft, ga je tevens akkoord dat er beroep op je gedaan kan worden voor verengingswerk. Denk bijvoorbeeld aan bardienst, kleine klusjes en onderhoud.\n","title":"✍ Inschrijven","type":"engage"},{"content":" Deze tekst beschrijft de basisdans Tayungan, een oefenvorm die elke student van de klassieke Javaanse dans doorloopt om de fundamentele bewegingen onder de knie te krijgen. Hierin worden de belangrijkste figuren en dansmotieven (kembangans) uitgelegd, evenals de functie van de Tayungan in de dansopleiding. Tot slot wordt de gewenste kleedij voor de les besproken.\nWat is Tayungan? # Dit is een basisdans die iedere student leert om de basisbewegingen onder de knie te krijgen.\nDe bewegingen zijn gesorteerd in groepen van bewegingen: kembangans. Meestal heet de begeleidende muziek ketawang Puspawarna (voor alusan) of ladrang Moncer (voor gagahan). Een andere basisdans is Rantaya.\nHet belang van basisbewegingen # Voor iemand die de klassieke Javaanse dans wil leren, is het noodzakelijk dat hij of zij de basisbewegingen onder de knie krijgt. Deze basisbewegingen komen bijna in elke dans voor.\nBasisbewegingen worden aaneengeregen tot een dans, Tayungan genoemd. De Tayungan wordt gebruikt om de beginnende leerling kennis te laten maken met de techniek en verdere aspecten van de Javaanse dans. Maar ook bij een meer gevorderde leerling blijft deze een belangrijke rol spelen: om zichzelf te perfectioneren, om de juiste lichaamshouding te vinden, om het evenwicht van het lichaam te vinden – dat voor ieder verschillend is – maar ook om de Javaanse gamelanmuziek te leren kennen en ontleden, en om enig gevoel van binnenuit te leren ontwikkelen. Tayungans worden daarnaast gebruikt als een soort warming-up tijdens de lessen.\nUitvoering en intensiteit # Deze basisbewegingen moeten langzaam, nauwkeurig en precies volgens de regels in de Tayungan worden uitgevoerd. Deze Tayungans zijn dan ook vooral in het begin heel zwaar en vergen veel inzet en doorzettingsvermogen. Het is zeer belangrijk in deze beginperiode de juiste bewegingen en houdingen aan te leren, want later afleren wat men in het begin verkeerd heeft aangeleerd, is erg moeilijk.\nWanneer kan men beginnen aan een echte dans? # Pas wanneer de basis is gelegd, kan er begonnen worden aan een echte dans. De tijd hiervoor is, naar gelang van ieders talent, tussen drie maanden en een half jaar. Het is daarbij noodzakelijk dat men thuis vaak oefent in deze basis; des te eerder beheerst men deze Tayungans.\nMeest voorkomende figuren in de Tayungans # De meest voorkomende figuren in de Tayungans zijn:\nJengkeng – het neerknielen op de grond Silah – het neerzitten op de grond Sembahan – het uitbrengen van de groet Tancep – de staande uitgangshouding Sabetan – de volledige openingsbeweging Besut – een verkorte openingsbeweging Lumaksono – het zich met passen voortbewegen Ombak Banyu – het stoppen na het lopen en een pas achteruit doen Trisik – het zich snel voortbewegen Verder is een Tayungan opgebouwd uit verschillende kembangans: dit zijn basisdansmotieven, samengevoegd door bovenstaande figuren. Hieronder volgen de namen van de kembangans in volgorde van opvoering in de Tayungans:\nKembangan Tayungan Gagahan\nKambeng Kalang Kinantang Bapangan Bapangan Ksatrya Bapangan Rucah Kembangan Tayungan Halusan\nBambangan Keputran Dadap Impuran Dadap Anarogo Nayung Nyolong Sampur Oklah Het is aan te bevelen de Javaanse termen uit het hoofd te leren.\nGewenste kleding op de les # Een niet te strakke lange broek, waarin men lekker en vrij kan bewegen. Een T-shirt of niet te wijde blouse. Een riem. Een stagen (een stevige buikband), te koop in een Indonesische winkel. Een sampur (een soort lange sjaal), eveneens te koop in een Indonesische winkel. Voor later (na ongeveer vijf maanden):\nEen batik kain, liefst met lèrèng-motieven. Een batik kain is een lange batiklap die om het lichaam wordt geslagen en die zal reiken tot even boven de hielen. Lèrèng-motieven zijn schuin lopende streepmotieven. Zorg ervoor dat je, als je lang bent, een brede kain koopt, en als je breed gebouwd bent, een extra lange.\nVerklarende woordenlijst van Javaanse termen # Term Betekenis Alusan Verfijnde, edele dansstijl (tegenhanger van gagahan) Bapangan Een type kembangan binnen de gagahan-stijl Bambangan Een type kembangan binnen de halusan-stijl Batik kain Lange batiklap die om het lichaam wordt geslagen als danskleding Besut Een verkorte openingsbeweging in de Tayungan Dadap Anarogo Een type kembangan binnen de halusan-stijl Dadap Impuran Een type kembangan binnen de halusan-stijl Gagah Krachtig, verheven (karakterisering van dansstijl) Gagahan Krachtige, verheven dansstijl (tegenhanger van halusan) Gamelan Het traditionele Javaanse slaginstrumentenorkest Halus Verfijnd, edel, fijnzinnig Halusan Verfijnde, edele dansstijl (tegenhanger van gagahan) Jengkeng Het neerknielen op de grond Kain Lap stof; in danscontext: de batik kain als kledingstuk Kalang Kinantang Een type kembangan binnen de gagahan-stijl Kambeng Een type kembangan binnen de gagahan-stijl Kembangan Basisdansmotief; een groepje basisbewegingen Keputran Een type kembangan binnen de halusan-stijl Ketawang Puspawarna Een muziekstuk (gendhing) dat vaak begeleidt bij alusan-dansen Ladrang Moncer Een muziekstuk (gendhing) dat vaak begeleidt bij gagahan-dansen Lanyap Dansvorm die tussen halusan en gagahan in ligt Lèrèng Schuin lopend streepmotief op batik Lumaksono Het zich met passen voortbewegen Nayung Een type kembangan binnen de halusan-stijl Nyolong Sampur Een type kembangan binnen de halusan-stijl Oklah Een type kembangan binnen de halusan-stijl Ombak Banyu Het stoppen na het lopen en een pas achteruit doen Rantaya Een andere basisdans naast de Tayungan Sabetan De volledige openingsbeweging in de Tayungan Sampur Een lange sjaal die gebruikt wordt bij de Javaanse dans Sembahan Het uitbrengen van de groet Silah Het neerzitten op de grond Stagen Een stevige buikband, gedragen onder de danskleding Tancep De staande uitgangshouding Tayungan De basisdans bestaande uit aaneengeregen basisbewegingen Trisik Het zich snel voortbewegen ","date":"3 april 2015","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/articles/tayungan_basistechniek/","section":"Artikelen","summary":" Deze tekst beschrijft de basisdans Tayungan, een oefenvorm die elke student van de klassieke Javaanse dans doorloopt om de fundamentele bewegingen onder de knie te krijgen. Hierin worden de belangrijkste figuren en dansmotieven (kembangans) uitgelegd, evenals de functie van de Tayungan in de dansopleiding. Tot slot wordt de gewenste kleedij voor de les besproken.\n","title":"Tayungan (basistechniek)","type":"articles"},{"content":" Bij gebrek aan voldoende geschreven materiaal is het moeilijk een studie te maken naar de herkomst van de Javaanse dans en te achterhalen wanneer en op welke wijze een bepaalde dans is ontstaan.\nInleiding: problematiek van de bronnen # Uit het schaarse beschikbare materiaal – dat bovendien slechts een summier beeld geeft – blijkt vaak dat een dans in opdracht van een vorst werd ontworpen met de bedoeling een bepaalde gebeurtenis vast te leggen.\nHet is echter moeilijk historisch vast te stellen wanneer en waarom een dans is gemaakt, omdat in de oude tijd een gebeurtenis nooit werd weergegeven zoals ze in werkelijkheid had plaatsgevonden, maar in een poëtische vorm werd gegoten. Wat uiteindelijk op schrift werd gesteld en als geschiedenis werd aanvaard, was deels historisch, deels mythisch.\nOntstaan van de klassieke Javaanse dans # Op Java ontstonden in de achtste eeuw verschillende vorstendommen, waaronder het vorstendom Oud Mataram. Sinds die periode namen verscheidene godsdiensten een belangrijke plaats in. De klassieke Javaanse dans die wij kennen, is ontstaan in de twaalfde eeuw, waarin het hindoeïsme – door invloeden uit India – op Java het algemene geloof was. Uit de versmelting van oud-inheemse en Voor-Indische culturen ontstond een hindoe-Javaanse beschaving, die een hoogtepunt bereikte ten tijde van het rijk Majapahit.\nIn de huidige Javaanse danskunst vinden we nog hindoeïnvloeden terug, zoals bijvoorbeeld de handhoudingen (mudra\u0026rsquo;s), hoewel deze niet langer een symbolische betekenis hebben, maar abstract van karakter zijn en alleen dienen ter verfraaiing van de dans. In deze hindoe-Javaanse tijd kwamen voornamelijk maskerdansen voor.\nDe invloed van de islam en de opkomst van de vorstendommen # Pas in de zeventiende eeuw, ten tijde van het vorstendom Mataram toen de islam (het mohammedaanse geloof) algemeen werd, begonnen de dansen – die in wezen van hindoeïsche oorsprong zijn – de vormen aan te nemen zoals wij die nu kennen. Het vorstendom Mataram splitste zich in de achttiende en negentiende eeuw op in vier vorstendommen, die zich vestigden in Surakarta (Solo) en in Yogyakarta (Yogya), beide in Midden-Java. Men kent dan ook nu nog twee dansstijlen: die van Surakarta en die van Yogyakarta, die van elkaar verschillen.\nVerschillen tussen Surakarta en Yogyakarta # In de Surakarta-stijl gaan, wat betreft de krachtige mannendansen, de bewegingen soepeler en vloeiender in elkaar over dan in de Yogyakarta-stijl, die daarentegen meer hoekige en afgebroken bewegingen vertoont. Ook in de verfijnde mannendans is de Surakarta-stijl soepeler. Bij de vrouwendans is het verfijnde karakter van beide stijlen gelijk; het verschil zit in de bewegingen, die typisch Surakarta- of Yogyakarta-stijl zijn.\nDe Mangkunegaran-stijl binnen Surakarta # In Surakarta zelf ontstond later een verdeeldheid. Behalve de oorspronkelijke vorst, de susuhunan, kwam toen ook prins Mangkunegara over een deel van het rijk te heersen. Daardoor ontstond in Surakarta de Mangkunegaran-dansstijl, die weer iets verhevener is dan de oorspronkelijke Surakarta-stijl. Hoewel in het conservatorium van Surakarta (ASKI) allang geen onderscheid meer wordt gemaakt tussen deze twee stijlen, gaat de Mangkunegaran-stijl – volgens de laatste berichten – weer tot bloei komen.\nOnze eigen stijl # De stijl die wij hier dansen, is de stijl van de susuhunan, die in de kraton van Surakarta (Solo) wordt beoefend en die door de Indonesische regering als algemeen onderwijsmodel voor de Midden-Javaanse klassieke dans is geaccepteerd.\nVerhalen en figuren in de Javaanse dans # De klassieke Javaanse dans ontleent veel verhalen die worden uitgebeeld aan de hindoetijd. De Ramayana- en Mahabharata-verhalen, waarvan het merendeel van de dansen een uitbeelding is, zijn ontstaan in India, waar de hindoegodsdienst haar oorsprong heeft. De dansen beelden over het algemeen figuren uit die Ramayana- en Mahabharata-verhalen, maar die ook in legenden en de geschiedenis van Java voorkomen. Met andere woorden: de figuren uit de Ramayana en de Mahabharata worden in het leven van toen en nu op Java gesitueerd.\nVormen in de mannendans: Gagahan en Halusan # In de klassieke Javaanse dans bestaan vrouwen- en mannendansen. Bij de mannendansen onderscheidt men de volgende vormen:\nGagahan – verheven en krachtig; Halusan – edel en verfijnd. De verheven, krachtige vorm (gagahan) is voor reuzen, demonen, apen, maar ook voor goden en vorstelijke personen. De edele, verfijnde vorm (halusan) is alleen voor bepaalde goden en vorstelijke personen met een zuiver, edel en fijnzinnig karakter.\nMen kan gagah (krachtig) zijn door forse bewegingen en mimiek, maar ook door alleen de uitstraling en de meer rustige, beheerste, sterke beweging. Zo kan ook de verfijnde halusan-vorm meer of minder ingetogen worden gedanst. De vorm lanyap is de vorm die ligt tussen halusan en gagahan in.\nKarakteristieken van beweging en mimiek # De bewegingen in de Javaanse dans zijn, voor zover ze niet van puur esthetische aard zijn, over het algemeen duidelijk mimisch herkenbaar.\nDe mimiek in de Javaanse dans is moeilijk aan te leren, omdat deze ook ingetogen moet zijn. Een krachtige reuzenfiguur moet bijvoorbeeld gevaarlijk en dreigend overkomen in beweging en mimiek – onder meer met de ogen – maar het mag nooit overdreven zijn. Bij de halusan-vorm mag men niet té ingetogen dansen, zodat het geheel te week zou worden. In het algemeen kan men zeggen dat de mimiek in de Javaanse dans ingetogener is dan bijvoorbeeld in de Indiase dansen. Bij de halus-dansen is de blik van de ogen neergeslagen en gericht op de grond, naar voren op ongeveer een afstand van twee à drie keer de lichaamslengte. Bij gagahan is het hoofd meer opgeheven, maar de blik van de ogen doorgaans naar beneden.\nVrouwen en mannenrollen # De halusan-mannendansen worden ook door vrouwen gedanst. In het verleden dachten choreografen dat vrouwen – vanwege hun karakter – een halusan-rol toch nog verfijnder op het toneel konden brengen dan mannen. Gagahan-rollen worden ook wel door vrouwen uitgebeeld, maar alleen wanneer deze ook goed en gagah (krachtig) worden uitgevoerd. Omgekeerd komt het zelden voor dat mannen vrouwenrollen dansen (op het eiland Madura komt dit wel voor).\n","date":"1 oktober 2014","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/articles/ontstaan_van_de_javaanse_dans/","section":"Artikelen","summary":" Bij gebrek aan voldoende geschreven materiaal is het moeilijk een studie te maken naar de herkomst van de Javaanse dans en te achterhalen wanneer en op welke wijze een bepaalde dans is ontstaan.\n","title":"Ontstaan van de Javaanse dans","type":"articles"},{"content":" Nadat de slavernij in Suriname was afgeschaft, werden (gast)arbeiders uit onder andere Indonesië, China en India tewerkgesteld om het land te bewerken. Zij brachten hun eigen gewoontes en cultuur mee.\nDe arbeiders uit Indonesië kwamen uit de regio\u0026rsquo;s Midden- en Oost-Java. Vaak werden zij onder valse voorwendselen geronseld. Zij dachten dat zij op Sumatra (ten noorden van Indonesië) tewerkgesteld zouden worden. Velen keerden na de contractarbeidsperiode terug naar Indonesië, anderen bleven achter in Suriname en een deel kon niet meer terug omdat de (terugkeer)boot vol was.\n","date":"18 januari 2016","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/articles/surinaams_javaanse_dansen/","section":"Artikelen","summary":" Nadat de slavernij in Suriname was afgeschaft, werden (gast)arbeiders uit onder andere Indonesië, China en India tewerkgesteld om het land te bewerken. Zij brachten hun eigen gewoontes en cultuur mee.\n","title":"Surinaams Javaanse dansen","type":"articles"},{"content":" Bij Javaanse dans spelen attributen een grote rol. Per dans kunnen we er wel vijftien verschillende gebruiken, elk met een eigen functie en betekenis. De variaties zijn enorm: van sieraden en kostuumonderdelen tot handrekwisieten. Hoe ze precies heten? Dat hangt af van wie je het vraagt — de benamingen verschillen per regio, traditie of leraar.\nOverzicht # Alusan danser Putri danseres Dames # Hier vind je veel gebruikte dames attributen voor gebruik in Javaanse hofdansen. In totaal kunnen zo rond de 30-40 attributen per dans worden gebruikt. Hét klassieke patroon voor de danskleding is van het type parang rusak - oftewel patronen van hakmessen. In de kain (omslagdoek) vind je die vaak gestyleerd terug.\nBando jasmin - Bando van jasmijn string als versiering voor de kondé. Ira-irahan Jamang - De Ira-irahan Jamang is een Hoofdtooi die om het hoofd wordt gedragen. Vaak wordt deze hoofdtooi gecombineerd met een kondé, kam, veer en kembang goyang. Deze Ira-irahan wordt gebruikt in o.a. de dans Suka Retna. Kain samparan - Gebatikte lap voor het onderlijf en om de benen geslagen met sleep. De patronen zijn vaak in lèrèng (schuin gestreept) parang rusak (gebroken hakmessen) of cindé (zijden bloemmotief). Kalung - Halsketen. Een ketting bestaande één of drie halve maantjes. Kalung kembang - Bloemen ketting. Omgeslagen ketting bij de heup en nek voor Gambyong dansen. Kelat bahu putri - De Kelat Bahu Putri is een arm-ornament. De afbeelding stelt een mythologisch dier voor. Dit is een onderdeel van een vrouwen basiskostuum als de dans een dans afbeeld uit de Wayang of andere verhalen, bv. Srikandi Burisrawa. Moderne choreografieën gebruiken geen Kelat Bahu, bv. in de liefdesdans Enggar-enggar. Kembang goyang - Een Kembang Goyang (trilbloem) is onderdeel van de hoofdversiersel voor een Kondé (haarstuk). Gebruikelijk is om een oneven aantal toe te passen, dus 3, 5 of 7 stuks. Kemben - Vrouwenborstkleed. Bovenlijf kleding uit één stuk. Een sampur wordt als riem gebruikt. Kondé - Stijf opgerolde haarwrong (sanggul). Voor de achterkant van het hoofd en versierd met sieraden zoals kembang goyang. Mekak bludru - Keurslijf. Bovenlichaam bekleding inclusief opzetstuk (penutup), èpèk (ceintuur) timang (gesp). Mekak cinde - Mekak cindé Mekak satijn - Mekak satijn Mekak satijn payet - Mekak satijn met payetten Penutup - Penutup Sisir - De Kam is een haarversiersel en wordt vlak in het haar boven het hoofd gestoken. Tibo dodo - Lange bloemenstreng als versiering bij de kondé. Veren - Veren voor Ira-irahan jamang putri Èpèk timang putri - Ceintuur en gesp. Het vrouwenceintuur is asymmetrisch van vorm en de gesp heeft een ovale vorm. Dames en heren # Gemeenschappelijke attributen met een heren en dames variant. Sommige attributen zijn voor dames en heren identiek, zoals de sumping en stagèn, of zijn er kleine verschillen.\nAnting-anting - Oorhanger Bros - Broche om sampur te fixeren. Cincin - Ring. Gelang tangan - Armbanden. Kain - Gebatikte lap voor het onderlijf en om de benen geslagen. De patronen zijn vaak in lèrèng (schuin gestreept) parang rusak (gebroken hakmessen). Putri en Alusan putra karakters dragen vaak kleine tot middelgrote patronen. Putra gagahan karakters dragen grote patronen. Ook zijn er kains in modang (effen) gedragen door Putra gagahan karakters. Plim - De Plim wordt onderaan de mannen- of vrouwenhoofdtooi bevestigd en stelt een haarzak voor. Al het (lange) haar van de danser(es) wordt dus in de plim geplaatst. Als het haar vrij wordt gedragen, dan draagt de danser(es) geen plim. Ranté - Ketting. De Ketting is er in vele variaties. Soms bestaande uit drie onderdelen. Sampur - Danssherp. In vele uitvoeringen zoals cindé (gebloemd zijdeweefsel), polos (één kleur), tumpulan (driehoeksmotief), pelangi (bont) met of zonder payetten, kralen (moté) of franje (rontek). Putri en Putra alusan karakters dragen meestal de kleuren oranje, geel, groen, blauw, wit of paars. Putra gagahan dragen meestal de kleuren rood, groen, blauw of geel. Sampur tumpulan - Sampur met tumpulan motief Stagen - De stagèn wordt onder de Sabuk gedragen en is dus onzichtbaar. Het is een meterslange buikband en houdt de kaïn, boro-boro en samir bij elkaar. Daarnaast geeft het stevigheid aan de rug. Sumping - Sumpings zijn oorversierselen die over de oorschep worden gedragen. De afbeeldingen zijn dierlijke mythologische figuren. De Sumping is onderdeel van het basis herenkostuum. Heren # Hier vind je veel gebruikte heren attributen voor gebruik in Javaanse hofdansen. In totaal kunnen zo rond de 31 attributen per dans worden gebruikt. Hét klassieke patroon voor de danskleding is van het type parang rusak - oftewel patronen van hakmessen. In de kain (omslagdoek) vind je die vaak gestyleerd terug.\nBaju Gathotkaca - BOVEN voor Gathotkaca met kenmerkende grote ster in het midden. Binggel - Enkelband. Ook gelang kaki. In enkele rij uitgevoerd voor Putra alusan. De dubbele uitgevoerde is voor Putra gagahan. De karakter Dhayung uit de dans Menak Jingga Dhayung draagt een enkelband uitgevoerd in enkele rij met belletjes. Boro-boro samir - Boro-boro Samir zijn twee aparte zakken die aan de zijkant worden gedragen. Boro-boro aan de linkerkant (dubbel) en Samir (enkel) aan de rechterkant. Oorspronkelijk droegen alleen dansers afkomstig van de kratons zelf - dus adellijke personen - de Boro-boro. Brengos - Snor. Voor Putra gagahan karakters. Celana - Driekwart lange broek van fluweel (bludru) of katoen-zijde (cindé) in diverse kleuren. Putra alusan figuren dragen meestal zwart, groen, blauw of paars. Putra gagahan figuren dragen meestal rood of zwart. Dhadha - Borsthaar. Voor Putra gagahan karakters. Dhayung - Dhayung celana, vest en samir Kalung kaci - Katoenen halsketen. De Kalung (kraag) is een optionele basisaccessoire. Kelat bahu putra - De Kelat Bahu Putra wordt op de bovenarmen gedragen met de kop naar boven kijkend. De figuren zijn dierlijke mythologische afbeeldingen Probo - Probo zijn vleugels en worden gedragen door Karna, Gambir Anom en Gathot Kaca. Ranté putra - Ranté putra + armbanden + broche Sabuk - De Sabuk is een meterslange buikband en onderdeel van het basiskostuum en wordt over de stagen en kaïn gedragen. Uncal - De Uncal is een schaamplaat die voor de schaamstreek wordt gedragen. De Uncal is onderdeel van het basis herenkostuum. Èpèk timang putra - Ceintuur met gesp. Het ceintuur wordt over de sabuk gedragen en steekt circa een duimdkte boven de rand uit. Hoofdtooien # Elke Javaanse hofdans is voorzien van een hoofdtooi (Ira-irahan). Afhankelijk van de type dans, draagt de danser(es) een ander hoofdtooi. De karakters in javaanse dansen worden gedanst met verschillende hoofdtooien die een bepaald karakter uitbeelden. Hoofdtooien zijn er dan ook in verschillende soorten. De zwarte krul beeldt over het algemeen het haar uit en het haarzakje of de diadeem houdt het haar (gestyleerd) bijeen. Sommige hoofdtooien beelden een kroon uit, zoals een (Mahkota) of een pruik bij maskerdansen (Tekes).\nBlankon - Een blankon is een veelgebruikte hoofddeksel voor heren. Dansen die niet een wayang verhaal uitbeelden gebruiken een blankon. Ira-irahan Abimanyu - Deze Ira-irahan wordt onder andere gebruikt bij de dans Wiropratama (als Abimanyu). Ira-irahan Arjuna - Hoofdtooi voor de Mahabharata karakter Arjuna. Ira-irahan Burisrawa - Hoofdtooi van een rover, o.a. bij Srikandi Burisrawa. Ira-irahan Dhayung - Ira-irahan van Dhayung. Dhayung is de knecht van Menak Jingga. Deze heeft rondingen aan de voorkant. Ira-irahan Dursosono - Hoofdtooi voor Dursosono of Suyudono. Ook eventueel te gebruiken voor Karna of Menak-Jingga met extra schelmplaat. Ira-irahan Gambiranom - Hoofdtooi voor Gambiranom (de zoon van Arjuna). Met extra opzetstuk ook te gebruiken voor Gathotkaca. Ira-irahan Gathotkaca - Hoofdtooi voor Gathotkaca karakter. Ira-irahan Pamungkas - Ira-irahan voo o.a. de dans Pamungkas. Deze heeft een gekartelde voorkant. Ira-irahan Panji - Ira-irahan voor Menak, Koncar en Panji karakters. Ira-irahan Sinta - Ira-irahan voor o.a. Sinta, Enggar-enggar en Driasmara. Ira-irahan Srikandi - De hoofdtooi van Srikandi, Ira-irahan Srikandi, kenmerkt zich door de grote schelm aan de achterkant van de hoofdtooi. Ira-irahan Tekes - De dansen Topeng Gunungsari, Topeng Kelana en Eko Prawiro gebruiken deze hoofdtooi. Tekes is een soort van pruik (bij maskerdansen). Ira-irahan Tropong - Deze Ira-irahan wordt onder andere gebruikt bij de dans Sancaya Kusumawicitra. De zwarte variant door de alusan (o.a. Kresna, Kusumawicitra) danser en de rode door de gagah danser (o.a. Sancaya, Rahwono). Daarnaast draagt Rama of Setejo een groene variant. Maskers # Een Middenjavaanse dansmasker (topeng) beeldt een gestileerd gezicht af. Vroeger waren de Javaanse dansmaskers herkenbare menselijke gezichten, maar sinds de islamisering mochten er geen menselijke afbeeldingen worden getoond. Balinese maskers daarentegen zijn natuurgetrouwe afbeeldingen. Hun Hindoe-religie verbiedt dat niet.\nTopeng Gunungsari - De Topeng Gunungsari kenmerkt zich door het witte gelaat. Topeng Klana - De Topeng Kelana kenmerkt zich door het rode gelaat. Topeng Panji - De Topeng Panji kenmerkt zich door het blauwe gelaat. Soms wordt deze topeng ook in het groen uitgevoerd. Wapens # Wapens zijn vaak gestyleerd en nep. Zo zijn danskrissen niet scherp om verwondingen te voorkomen. Over het algemeen zijn vrouwenwapens wat kleiner en verfijnder dan wapens die heren gebruiken bij de Javaanse hofdansen.\nDadhap - De Dadhap is een slagwapen die gebruikt wordt bij vechtdansen, zowel door heren als door vrouwen. Op de Dadhap wordt een kulitbovenstuk geplaatst. Soms is dit de levensboom (afbeelding links), maar soms ook wayangfiguren als Arjuna (midden) en Kresna (rechts). Deze laatste twee versierselen wordt gebruikt bij de dans Karna Tinanding. Gada - Knots. Slagwapen in combinatie te gebruiken met tameng (schild). Keris putra - De Keris Putra wordt aan de achterkant gedragen en in de Sabuk gestoken. Vaak wordt de kris versierd met bloemen, de kembang keris. Keris putri - De vrouwelijke variant van de keris, Keris Putri, is kleiner dan de herenvariant. De kris wordt in tegenstelling tot de heren, aan de voorkant gedragen Panah bendhong gendhéwa - Pijlen (panah), pijlenkoker (bendhong) en boog (gendhéwa). Bij gevechtsdansen draagt de danser aan de achterkant een pijlenkoker met pijlen en boog in de hand. Tameng - Schild. Te gebruiken bij gevechtsdansen ter verdediging. In combinatie met gada (knots) of machète. ","date":"13 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/attributen/","section":"Over ons","summary":"","title":"Dans attributen","type":"page"},{"content":"Hier vind je artikelen die gerelateerd zijn aan de Javaanse dansen. Over de dansen zelf, verhalen bij de dans (lakon) en gamelan.\n","date":"2 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/articles/","section":"Artikelen","summary":"","title":"Artikelen","type":"articles"},{"content":"","date":"2 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":"","title":"Centraal Javaanse Hofdansen","type":"dances"},{"content":"Elk jaar in de maand november organiseren we met gamelan ensemble Wiludyeng een openbaar evenement Concert Gamelan en Dans uit Midden-Java. Inmiddels hebben we 20 edities achter de rug. Bekijk hier de afgelopen edities.\n","date":"2 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/events/","section":"Evenementen","summary":"","title":"Evenementen","type":"events"},{"content":" Een koning wordt uitgedaagd voor een hanengevecht – maar in plaats van hanen vechten er mensen. De tegenstander sterft, wordt in een vijver gegooid en komt telkens weer tot leven. Alleen een giftige pijl kan het magische ritueel doorbreken.\nDit is het verhaal van Adon-adon Rajamala, een wayang kulit-verhaal over rivaliteit, list en verraad. Lees verder en ontdek hoe twee broers een staatsgreep verijdelen, een onsterfelijke vijand verslaan en uiteindelijk de rust en vrede terugbrengen in het land Wiratha.\nDe uitdaging # Radèn Kencoko wil koning Matswapati van het land Wiratha ten val brengen door hem uit te dagen voor een hanengevecht met mensen in plaats van echte hanen, zodat het gevecht minder opvalt. Radèn Rajamala is zijn tegenstander.\nDe zoektocht naar een tegenstander # Koning Matswapati vraagt zijn zoon Seta om een tegenstander te vinden voor Rajamala. Seta heeft zijn oog laten vallen op Radèn Balawa uit het dorp Pejagalan, een pleegzoon van Jagal Walakas.\nHet gevecht en de wonderbaarlijke herleving # Tijdens het gevecht kan Balawa echter niet winnen van Rajamala, omdat elke keer als hij hem doodt, Rajamala in de vijver Watari wordt gegooid en weer tot leven komt.\nDaarom helpt Balawa\u0026rsquo;s broer Wrehatnala hem door een giftige pijl in de vijver te schieten, waarna de vijver begint te koken.\nDe definitieve dood van Rajamala # Wanneer Balawa voor de zoveelste keer Rajamala heeft gedood, gooit Kencoko hem opnieuw in de vijver. Maar dit keer heeft Wrehatnala de vijver vergiftigd en komt Rajamala niet meer tot leven. Zijn lichaam spat uit elkaar.\nDe wraak en de overwinning # Nu vecht Kencoko zelf tegen Balawa en wordt uiteindelijk zelf gedood. Rupakenca ziet het dode lichaam van Kencoko en wil wraak nemen, maar Wrehatnala doodt ook hem.\nDe terugkeer van de rust # Koning Matswapati is blij dat de rust en vrede zijn teruggekeerd in het land Wiratha en dat Balawa en Wrehatnala de coupplegers hebben verslagen.\nVerklarende woordenlijst # Term Betekenis Adon-adon Rajamala Titel van het wayang kulit-verhaal Balawa Radèn Balawa; pleegzoon van Jagal Walakas uit het dorp Pejagalan; verslaat Rajamala en Kencoko hanengevecht Traditioneel gevecht tussen hanen; in dit verhaal wordt het nagebootst met mensen Jagal Walakas Pleegvader van Radèn Balawa Kencoko Radèn Kencoko; initiator van de staatsgreep; daagt koning Matswapati uit Matswapati Koning van het land Wiratha; vraagt zijn zoon Seta om een tegenstander te vinden Pejagalan Dorp waar Radèn Balawa woont Rajamala Radèn Rajamala; tegenstander van Balawa; onsterfelijk zolang hij in de vijver Watari wordt gegooid Rupakenca Bondgenoot van Kencoko; wordt gedood door Wrehatnala Seta Zoon van koning Matswapati; vindt Radèn Balawa als tegenstander Watari Magische vijver waarin Rajamala wordt gegooid en weer tot leven komt Wiratha Land waar koning Matswapati regeert Wrehatnala Broer van Balawa; schiet een giftige pijl in de vijver, waardoor Rajamala niet meer herrijst ","date":"22 januari 2017","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/articles/adon-adon_rajamala/","section":"Artikelen","summary":" Een koning wordt uitgedaagd voor een hanengevecht – maar in plaats van hanen vechten er mensen. De tegenstander sterft, wordt in een vijver gegooid en komt telkens weer tot leven. Alleen een giftige pijl kan het magische ritueel doorbreken.\n","title":"Adon-adon Rajamala","type":"articles"},{"content":" Twaalf jaar ballingschap in het oerwoud. Een koning die onwetend de grootste helden van zijn tijd onderdak biedt. Een afgewezen bruidegom die wraak zoekt door een oorlog te beginnen. En een ijzeren schaal die neerkomt op een schedel tot het bloed eruit spuit.\nDit is het verhaal van Wiratha Parwa – de cruciale periode waarin de Pandhawa\u0026rsquo;s in het geheim verblijven aan het hof van koning Matswapati, onherkenbaar vermomd. Lees verder en ontdek hoe hun ware identiteit uiteindelijk wordt onthuld, hoe een koning berouw toont en hoe een allesvernietigende oorlog onafwendbaar wordt.\nDe ballingschap van de Pandhawa\u0026rsquo;s # Toen de Pandhawa\u0026rsquo;s verloren tijdens een dobbelspel en hun schulden niet meer konden betalen, werden ze als straf voor twaalf jaar verbannen naar het oerwoud.\nNa elf jaar in het bos te hebben gewoond, werden ze opgezocht, maar waren ze niet meer te vinden. Koning Kurupati van het land Ngastina vernam dat de Pandhawa\u0026rsquo;s in het land Wiratha verbleven.\nDe oorlogsverklaring # Tijdens een vergadering van de Kurawa\u0026rsquo;s besloten zij om oorlog te verklaren aan koning Matswapati van het land Wiratha, omdat zij vonden dat deze koning de Pandhawa\u0026rsquo;s beschermde.\nDe rol van Susarma # Susarma, de koning van Trigarta, hielp hen tijdens de inval in het land Wiratha. Hij nam deel aan de oorlog omdat hij teleurgesteld was vanwege de afwijzing toen hij de hand vroeg van prinses Utari, de dochter van koning Matswapati. Daarom viel hij als eerste het land Wiratha aan, voordat de Kurawa\u0026rsquo;s binnenvielen.\nDe overwinning van Balawa # Tijdens de oorlog tussen de landen Trigarta en Wiratha versloeg Balawa van Wiratha het leger van Trigarta. Hij was eigenlijk Werkudara, een van de broers van de Pandhawa\u0026rsquo;s.\nDe misvatting van koning Matswapati # Koning Matswapati wist dat niet, en evenmin wist hij dat de Pandhawa\u0026rsquo;s in staat waren de vijanden uit Trigarta en Ngastina te verslaan. Hij kreeg echter te horen dat zijn zoon, prins Utara, degene was die de vijanden uit Ngastina kon terugdringen.\nDaarom, toen Kangka tegen koning Matswapati zei dat niet Utara, maar Wrehatnala degene was die de vijanden terugdrong, werd koning Matswapati zo boos dat hij Kangka met een ijzeren schaal op zijn hoofd sloeg totdat er bloed uit de wond spoot.\nDe onthulling van de ware identiteit # Nadat Kangka zwaar gewond was geraakt, kwam Utara binnen en vertelde zijn vader dat niet hij de vijanden had teruggedrongen, maar Wrehatnala. Hij onthulde ook dat de Pandhawa\u0026rsquo;s degenen waren die hadden gevochten, omdat:\nBalawa eigenlijk Bratasena was, Kangka eigenlijk Puntadewa was, en Wrehatnala eigenlijk Janaka was. Berouw en vergeving # Toen koning Matswapati hoorde dat zij in werkelijkheid de Pandhawa\u0026rsquo;s waren, kreeg hij spijt van wat hij had gedaan en vroeg hen om vergeving. Hij beloofde de Pandhawa\u0026rsquo;s dat tijdens de Baratyuda-oorlog niet alleen het land Wiratha, maar ook zijn leven, dat van zijn familie, de soldaten en alle rijkdommen ter beschikking zouden worden gesteld aan de Pandhawa\u0026rsquo;s om zijn schuld af te kopen.\nVerklarende woordenlijst # Term Betekenis Balawa Vermomde naam van Werkudara (Bhima) tijdens het verblijf in Wiratha Baratyuda De grote oorlog tussen de Pandhawa\u0026rsquo;s en Kurawa\u0026rsquo;s; ook bekend als de slag bij Kurukshetra dobbelspel Het fatale dobbelspel waarbij Yudhishtira alles verloor, inclusief zichzelf en Draupadi Janaka Een van de namen van Arjuna; in dit verhaal vermomd als Wrehatnala Kangka Vermomde naam van Puntadewa (Yudhishtira) tijdens het verblijf in Wiratha Koning Kurupati Koning van Ngastina; waarschijnlijk Duryodhana (aanvoerder van de Kurawa\u0026rsquo;s) Kurawa\u0026rsquo;s De honderd zonen van Dhritarashtra; tegenstanders van de Pandhawa\u0026rsquo;s Matswapati Koning van het land Wiratha; biedt onwetend onderdak aan de vermomde Pandhawa\u0026rsquo;s Ngastina Land waar koning Kurupati regeert; het rijk van de Kurawa\u0026rsquo;s Pandhawa\u0026rsquo;s De vijf zonen van Pandu; protagonisten in de Mahabharata prinses Utari Dochter van koning Matswapati; wordt door Susarma ten huwelijk gevraagd prins Utara Zoon van koning Matswapati; krijgt ten onrechte de eer voor de overwinning Puntadewa Een van de namen van Yudhishtira (de oudste Pandhawa); in dit verhaal vermomd als Kangka Susarma Koning van Trigarta; valt Wiratha aan uit wraak vanwege de afwijzing van zijn huwelijksaanzoek Trigarta Land geregeerd door koning Susarma; bondgenoot van de Kurawa\u0026rsquo;s Werkudara Een van de namen van Bhima; in dit verhaal vermomd als Balawa Wiratha Land geregeerd door koning Matswapati; biedt onderdak aan de vermomde Pandhawa\u0026rsquo;s Wrehatnala Vermomde naam van Janaka (Arjuna) tijdens het verblijf in Wiratha ","date":"22 januari 2017","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/articles/wiratha_parwa/","section":"Artikelen","summary":" Twaalf jaar ballingschap in het oerwoud. Een koning die onwetend de grootste helden van zijn tijd onderdak biedt. Een afgewezen bruidegom die wraak zoekt door een oorlog te beginnen. En een ijzeren schaal die neerkomt op een schedel tot het bloed eruit spuit.\n","title":"Wiratha Parwa","type":"articles"},{"content":" Een storm steekt op rond de berg Kailas. De Mahabharata vertelt over de strijd tussen de Pandawa en Kurawa familie. Deze strijd is zowel wereldlijk (over het land Ngastina) als spiritueel (welk pad leidt naar verlichting).\nDe dalang toont een fragment van de lakon Gathotkaca Winisuda (Gathotkaca\u0026rsquo;s bevordering) uit de Javaanse versie van de Mahabharata. Dit fragment is slechts een gedeelte van de eerste akte (pathet nem) van een klassieke wayang kulit uitvoering, heeft drie aktes (pathet nem, sanga en manyura) en is verdeeld per dagdeel. Pathet nem wordt gewoonlijk gespeeld van 21:00 uur tot middernacht.\nScene 1 · Paseban Jawi - Een scene net buiten het paleis van Ngastina\nPatih Sangkuni, premier, oom en adviseur van de koning, heeft orders voor de leiders van het leger van de Kurawa\u0026rsquo;s: het verdrijven van Gathotkaca uit het bos op de berg Kailas die onder territorium van Duryodana (Ngastina) valt. Hij is verontrust dat Gathotkaca en de Pandawa\u0026rsquo;s zich op vijandelijk terrein bevinden. Sangkuni geeft vervolgens het leger het commando om de Pandawa\u0026rsquo;s terug te dringen.\nDe gamelan speelt Moncer en de sfeer bepalende Ada-ada girisa.\nScene 2 · Budhalan - De troepen vertrekken naar hun bestemming\nHet Kurawa leger toont zijn macht. We zien hen vertrekken van hun basis en vervolgens marcheren richting Kailas.\nDe gamelan speelt het sfeer bepalende Ada-ada budhalan mataram gevolgd door Wrahatbala, Samiran, Ada-ada mataram en daarna Srepeg. Tot slot de sfeer bepalende Pathetan Kedhu.\nScene 3 · Selingan - Intermezzo bij de berg Kailan\nDe bewoners van de omgeving Kailas komen samen voor vermaak en weten niet dat het leger nadert. Hierover gealarmeerd vluchten zij voor hun leven.\nDe gamelan speelt lagu Tumindak Jujur, Penghijoan en Buta-buta galak gevolgd door de sfeer bepalende Ada-ada srambahan. Tot slot Srepeg.\nScene 4 · Jejer Pindho - Het verhaal wordt vervolgd onderweg\nNu komen we voor het eerst Gathotkaca tegen, de held van het verhaal, die met zijn vrienden inderdaad in de omgeving van Kailas is. Hij mediteert als protest tegen de hoogste godheid Batara Guru vanwege een niet ingeloste belofte: hij zou drie jaar koning van de hemel worden als hij volwassen werd. De dorpelingen verstoren zijn meditatie en leggen hem hun angst uit. Hij belooft hen zijn hulp en vertrekt vervolgens met zijn vrienden om het Kurawa leger te weerstaan.\nDe gamelan speelt Gonjang Seret en de sfeer bepalende Pathetan nem jugag.\nScene 5 · Parang gagal - Een tijdelijke oplossing\nGathotkaca en zijn vrienden ontmoeten het Kurawa leger en weten die terug te dringen, in ieder geval voorlopig.\nDe gamelan speelt Srepeg, Sampak en eindigt met Ayak-ayakan nem.\n","date":"22 januari 2017","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/articles/ampak-ampak_gunung_kailas/","section":"Artikelen","summary":" Een storm steekt op rond de berg Kailas. De Mahabharata vertelt over de strijd tussen de Pandawa en Kurawa familie. Deze strijd is zowel wereldlijk (over het land Ngastina) als spiritueel (welk pad leidt naar verlichting).\n","title":"Ampak-ampak gunung Kailas","type":"articles"},{"content":" Een reuzenkoning dwingt de hemel binnen en eist een godin als bruid. De goden zijn machteloos – alleen een ongeboren kind kan hem verslaan. Maar de navelstreng van dat kind laat zich niet doorsnijden met enig wapen op aarde.\nEen goddelijke missie, een vergissing met verstrekkende gevolgen, en een vader die zijn eigen zoon niet herkent: dit is het verhaal van Jabang Tutuka, de zoon van Bima die later bekend zal worden als de onsterfelijke held Gatotkaca. Lees verder en ontdek hoe een kind de krachten van een vulkaankrater absorbeert, een reuzenkoning verslaat en uitgroeit tot een van de grootste krijgers in de Mahabharata.\nHet lot van Jabang Tutuka # De geboorte van de zoon van Bima in dit verhaal kan niet los worden gezien van het lot dat op hem wacht sinds hij voor het eerst in de wereld verscheen.\nDit heeft te maken met de precaire sfeer die Khayangan (de Hemelen) omhulde, waar de goden verblijven. De gigantische koning Naga Percona drong Jonggringsalaka (het paleis van de goden, waar Hyang Jagatnata Bhatara Guru resideert) binnen om een nimf te vragen met hem te trouwen. Zo krachtig is deze reusachtige koning dat alleen Jabang Tutuka is voorbestemd om hem te verslaan en de rust te herstellen.\nDe wens van Naga Percona # Het verhaal ontvouwt zich toen de gigantische koning van het Gilingwesi-koninkrijk, Prabu Naga Percona, een vrouw wilde nemen. In zijn hart was hij dol op de godin Dewi Supraba. Percona vroeg in zijn beroemde paleis aan grootmoeder Sekarlaras om naar het paleis in Jonggringsalaka te gaan als zijn vertegenwoordiger om zich te melden als echtgenoot van de godin Supraba. Grootmoeder Sekarlaras voerde onmiddellijk het bevel van de koning uit.\nDe goden beraadslagen # In Jonggringsalaka voelden de goden de hitte naderen tot aan Khayangan. Allen kwamen naar Hyang Jagatnata Bhatara Guru om hierover te beraden. Bhatara Guru beval hen klaar te staan bij de rand van de ingang van Jonggringsalaka. Bhatara Indra, Bayu, Kamajaya en Sambo, die het beraad bijwoonden, gingen onmiddellijk naar de grens van Khayangan.\nVanzelfsprekend kwam grootmoeder Sekarlaras en bracht de intentie van Percona over om met Dewi Supraba te trouwen. De goden waren verrast door de respectloze grootmoeder Sekarlaras. Zij weigerden haar toegang tot Jonggringsalaka. Grootmoeder Sekarlaras toonde ook haar bovennatuurlijke krachten tegen de goden. Slagen en knallen volgden, maar de grootmoeder was te sterk om verslagen te worden. Totdat uiteindelijk Bhatara Bayu kwam en de wind beval om grootmoeder Sekarlaras te laten stuiteren – zij viel hard op de binnenplaats van het Gilingwesi-paleis. Hoewel nog in leven, had grootmoeder Sekarlaras veel pijn.\nDe oorlog tegen de hemelen # Percona, die onmiddellijk zijn halfdode grootmoeder Sekarlaras naderde, vroeg wat er gebeurd was. Toen hij de afwijzing van de goden hoorde, was Naga Percona woedend en voelde dat de goden hem hadden beledigd. Percona zette zijn beste gigantische troepen in en viel Khayangan aan. Met de resterende krachten herstelde hij Sekarlaras, en zij voegde zich bij de troepen van Naga Percona op weg naar Khayangan.\nEr woedde een enorme strijd in de hemelen tussen het goddelijke leger en het gigantische leger van Gilingwesi. Bhatara Kamajaya stond tegenover grootmoeder Sekarlaras. De knapste god slaagde erin grootmoeder Sekarlaras met magische pijlen te doden. Naga Percona zelf duelleerde met Bhatara Brahma, maar beiden waren even sterk. Bhatara Sambo die Percona hielp raken, kon de strijd nog steeds niet winnen.\nOmdat er veel energie verloren ging en Percona nog steeds tekenen van verlies vertoonde, leidde Bhatara Bayu onmiddellijk de kracht van de wind af om de drakenkrachten van Percona af te leiden, zodat de goden zich regelmatig konden terugtrekken naar de poort van het Jonggringsalaka-paleis. Toen alle goden achter de poort waren, sloten zij de poort.\nDe onneembare poort # De poort van het paleis van de goden, genaamd Selayarangkep, is een zeer stevige deur en kan door niemand worden gebroken of verbroken. Naga Percona en zijn troepen waren uitgeput toen ze de deur van Selayarangkep probeerden af te breken. Percona en zijn Gilingwesi-troepen gaven echter niet op. Zij bleven bij de ingang van het paleis van de goden bonzen en gingen zelfs op zoek naar een andere deur om binnen te komen.\nIn het paleis van Jonggringsalaka verzamelden de goden zich bij Bhatara Guru.\nDe oplossing van Bhatara Guru # Bhatara Guru heeft een oplossing. Naga Percona moet worden gedood en volgens hem is Tutuka, een afstammeling van Bima (de koning van Pringgadhani), de enige persoon die Naga Percona kan verslaan. Jabang Tutuka was geboren in die tijd, maar Bima en Ratu Arimbi (Bima\u0026rsquo;s vrouw) waren in de war omdat de navelstreng van Jabang Tutuka niet doorgeknipt kon worden met welk snijgereedschap dan ook.\nOm deze reden stuurde Bhatara Guru een boodschapper, Narada genaamd, naar de aarde om hem het ultieme wapen te geven dat de navelstreng van Jabang Tutuka kon doorsnijden. Het wapen heette Konta. Resi Narada werd gevraagd dit aan Arjuna te geven, die het bos verkende om naar het Konta-wapen te zoeken om de navelstreng van zijn neef af te snijden. Al snel vertrok Resi Narada met de Konta naar de aarde.\nDe fatale vergissing van Narada # Aangekomen in het bos ontmoette Narada Arjuna. Narada raakte in de war omdat hij Arjuna niet zag, maar wel het knappe gezicht van het middelste kind van de Pandawa Lima (Karna). Niet ver daarvandaan zat een jongeman alleen in het midden van het bos. Vanuit zijn gezicht was Narada ervan overtuigd dat het Arjuna was waarnaar hij op zoek was. Hij benaderde hem en legde meteen uit dat hij het Konta-wapen droeg waar Arjuna naar op zoek was. Narada gaf het wapen onmiddellijk aan de jongeman.\nIn een magisch moment realiseerde Resi Narada zich dat de jongeman aan wie hij het Konta-wapen had gegeven niet Arjuna was, maar Aradea, oftewel Karna. Vanuit historisch perspectief wordt vermeld dat Aradea (Karna) de oudste zoon is van moeder Kunti (moeder van de Pandawa\u0026rsquo;s), die als baby in de rivier is achtergelaten. De Pandawa\u0026rsquo;s weten niet dat zij broers zijn van Aradea (Karna). Bovendien is het duidelijk dat Narada Aradea als Arjuna beschouwde, omdat er wordt gezegd dat Aradea\u0026rsquo;s gezicht bijna hetzelfde is en bijna net zo mooi als dat van Arjuna zelf.\nAradea, die het magische wapen ontving, was meteen blij en vertrok zonder afscheid te nemen. Narada raakte een beetje beledigd omdat hij dacht dat Arjuna zo grof was.\nDe ontmoeting met de echte Arjuna # Niet ver van waar Resi Narada verbolgen was vanwege Aradea\u0026rsquo;s gedrag (waarvan hij dacht dat het Arjuna was), liep Arjuna in het bos, vergezeld van de Punakawan (Semar, Astrajingga, Dawala en Nala Gareng), totdat zij Resi Narada ontmoetten. Narada was ernstig geschokt omdat hij zich realiseerde dat dit de echte Arjuna moest zijn. Narada vertelde ook over de gebeurtenissen van het geven van Konta aan een jongeman die gelijkenis vertoonde met Arjuna. Semar vermoedde dat de enige jongeman wiens gezicht op Arjuna leek, Karna was. Narada vroeg Arjuna ook om het wapen van Karna te grijpen. Arjuna vertrok meteen in Karna\u0026rsquo;s richting.\nDe confrontatie met Karna # Kort daarna vond Arjuna Karna, die op het punt stond naar huis te gaan. Arjuna wist natuurlijk wie hij was, ook al stonden ze aan de andere kant (Karna is voorstander van Duryudana, vijand van de Pandawa Lima). Karna ontkende de Konta te hebben totdat Resi Narada uiteindelijk als getuige kwam. Karna moest snel vechten om de Konta bij zich te houden. Arjuna werd gedwongen hem te slaan. Karna is echter vrij krachtig en behendig – hij wist te ontsnappen met de Konta. Arjuna slaagde er alleen in om de schede van de Konta te grijpen. Arjuna vond het jammer dat hij niet de gehele Konta in handen kreeg.\nResi Narada voelde zich erg schuldig vanwege zijn onvoorzichtigheid, waardoor de Konta in handen was gevallen van de verkeerde persoon. Niettemin bevinden de krachten van Konta zich niet alleen op het wapen, maar ook in zijn schede. Zelfs al is het alleen een holster, de schede kan worden gebruikt om de navelstreng van Jabang Tutuka door te snijden. Arjuna keerde onmiddellijk terug naar Pringgadhani.\nDe geboorte en het doorsnijden van de navelstreng # In Pringgadhani kwamen Yudhishthira, Nakula en Sadewa hun pasgeboren neef bezoeken. Krishna kwam ook. Bima was bang dat Arjuna niet meer zou komen. Bima leek Arjuna\u0026rsquo;s plaats in te willen nemen, want wie weet had Arjuna problemen met het nemen van de Konta om de navelstreng door te snijden.\nAl snel kwam Arjuna en werd hij hartelijk verwelkomd. Met een zwaar hart verontschuldigde Arjuna zich voor het feit dat hij Konta niet had gekregen, maar alleen de schede. Bima, met zijn heftige temperament, werd een beetje boos en wilde Arjuna meteen slaan omdat dat werd beschouwd als zijn taak die hij niet had uitgevoerd. Hij balde zijn vuisten tegen Arjuna en werd gescheiden door Resi Narada. Resi Narada legde toen rustig het probleem uit en verontschuldigde zich voor dit alles vanwege zijn fout.\nBima was rusteloos en twijfelde of de schede van de Konta de navelstreng van Jabang Tutuka kon doorsnijden. Sri Krishna, de heilige magiër, rechtvaardigde de woorden van Resi Narada. Kresna had de eer om de navelstreng van Jabang Tutuka door te snijden. Hoewel alleen de schede werd gebruikt, kon de navelstreng van Jabang Tutuka met succes worden doorgesneden.\nDe schede verdwijnt in de navel # Iedereen was blij, natuurlijk, inclusief Bima en Arimbi. Maar al snel gebeurde er een vreemd incident. Toen de navelstreng was doorgesneden, ging de schede van de Konta plotseling in de navel van Jabang Tutuka. Iedereen schrok en raakte in paniek. Resi Narada, die dat gezien had, probeerde te kalmeren. Met de uitleg van Resi Narada zou Jabang Tutuka zijn magie vergroten na zijn versmelting met de schede van de Konta. Jabang Tutuka zou uitgroeien tot een persoon met ferme kracht en een van de belangrijkste Pandawa Lima-ridders worden.\nToen ze de uitleg van Resi Narada hoorden, was al het publiek opgelucht en blij, vooral Bima, die hoorde dat zijn zoon ooit een geweldige ridder zou worden.\nToch was er een geheim achter de spannende gebeurtenis. Jabang Tutuka, die op een dag zijn krachten bundelt met de schede van de Konta, zal worden gedood door Konta\u0026rsquo;s eigen wapen. Spreekwoordelijk: het wapen zal zich opnieuw bij de holster (schede) aansluiten. Zeker, als we kort terugblikken op het verhaal van Bharatayuda: Jabang Tutuka – of in een latere periode waarin hij bekend staat als Gatotkaca – moet door de Konta worden gedood door Karna.\nDe opvoeding van Jabang Tutuka # Jaren en maanden gingen voorbij en Jabang Tutuka groeide op tot een gezond en sterk kind. In Pringgadhani waren de vier Punakawan degenen die voor Bima\u0026rsquo;s zoon zorgden. Hoewel hij pas rond de leeftijd van vijf of zes jaar was, vond Resi Narada het tijd dat Jabang Tutuka zijn bestemming vervulde. Resi Narada legde Bima en Arimbi ook uit over de taak die Jabang Tutuka zou uitvoeren.\nBima en Arimbi waren niet zeker omdat hun zoon klein was en het onmogelijk leek om te vechten tegen de reus Naga Percona, die tot dan toe nog steeds rond Jonggringsalaka verbleef voor het paleis en Khayangan binnendrong. Met een bezwaard gemoed stemden Bima en Arimbi in met het vertrek van Jabang Tutuka naar Khayangan.\nDe eerste confrontatie met Naga Percona # Ondertussen, op de grens van het paleis Jonggringsalaka in Khayangan, probeerde de gigantische koning Naga Percona nog steeds het paleis van de goden binnen te dringen. In die tijd kwamen Resi Narada en Jabang Tutuka naar Khayangan. Narada verstopte zich terwijl hij toekeek hoe Jabang Tutuka Naga Percona naderde.\nJabang Tutuka snauwde naar Percona. De kleine Jabang Tutuka bleek al een jongen te zijn met stalen spieren. Percona negeerde hem in eerste instantie – hij vond de kleine jongen alleen maar storend voor zijn concentratie om door de deur van Selayarangkep te breken. Lange tijd werd Percona tot zinnen aangezet vanwege de pittige woorden van Jabang Tutuka. Percona viel meteen Jabang Tutuka aan.\nVerrast was de koning van de reuzen omdat onverwachts de kleine jongen hem had laten vallen. Op dat moment besefte Percona dat het kleine jongetje dat tegen hem vocht geen gewoon kind was. Percona meende het serieus. Vaak werd Percona wakker om Jabang Tutuka onder ogen te zien. Eindelijk bracht Percona zijn ultieme wapen naar voren, dat de blik van Jabang Tutuka zelfs blind maakte.\nToen Jabang Tutuka zijn tegenstander niet kon zien, raakte Percona hem snel (Juka Majuka) vele malen. Jabang Tutuka werd gedood. Narada was zwaar aangeslagen. Nadat Percona de plaats had verlaten, bracht Resi Narada het lichaam van Jabang Tutuka naar Bhatara Guru.\nDe herleving in de krater Candradimuka # Alle goden maakten zich zorgen over hoe ze Bima konden uitleggen dat zijn zoon gedood was. Bovendien had Bima, voordat Jabang Tutuka werd meegenomen naar Khayangan, gewaarschuwd dat als zijn zoon niet beschermd zou worden, hij Pringgadhani\u0026rsquo;s troepen zou inzetten om Jonggringsalaka te verbranden.\nTe midden van de verwarring van de goden zei Bhatara Guru dat hij Jabang Tutuka kon doen herleven. Echter, Jabang Tutuka – die werd beschouwd als nog niet sterk genoeg om Percona onder ogen te zien – moest eerst baden in de krater Candradimuka. Nadat Jabang Tutuka weer tot leven was gebracht, brachten de goden hem naar de krater Candradimuka en gooiden hem in de krater. Aan de rand van de krater baden de goden.\nIn de krater Candradimuka absorbeerde Jabang Tutuka de enorme energie van de hitte van de Candradimuka-lava, zodat zijn lichaam supersterk werd. Een ander gevolg van de energie-absorptie was dat het lichaam van Jabang Tutuka sneller groeide om volwassen te worden. Nadat het ritueel was voltooid, verscheen Jabang Tutuka aan de oppervlakte van de krater, vergezeld van de gebeden van de goden. Jabang Tutuka was nu sterk en krachtig.\nDe definitieve overwinning # De goden brachten Jabang Tutuka onmiddellijk terug naar Bhatara Guru. Bhatara Guru was er toen van overtuigd dat Jabang Tutuka zeker Percona zou kunnen verslaan, omdat de zoon van Bima nu enorm gespierd was met stalen huid en botten, diamanten ogen en een stralende uitstraling. Jabang Tutuka nam afscheid om onmiddellijk Percona te verslaan.\nPlotseling kwam Percona Jabang Tutuka tegen en besefte niet dat de jonge man het kind was dat hij ooit blind had gemaakt. Een dodelijk duel vond plaats tussen Jabang Tutuka en Percona. Net als bij de eerste ontmoeting bracht Percona met zijn magische oog opnieuw een aanval uit op Jabang Tutuka. De diamanten ogen die de zoon van Bima uitstraalde, konden niet worden verslagen door de magie van Percona.\nPercona was geschokt en werd gedood, omdat zijn ultieme laatste wapen niet effectief was. Jabang Tutuka sloeg ook herhaaldelijk op het lichaam van Percona, totdat uiteindelijk zelfs de koning van Gilingwesi was gedood.\nDe nieuwe naam: Gatotkaca # De goden juichten en prezen Jabang Tutuka. Voor zijn diensten kreeg Jabang Tutuka een nieuwe naam van de goden – vanaf dat moment zou hij bekendstaan onder de naam Gatotkaca. Resi Narada was ook blij en Bhatara Guru vroeg Narada om Gatotkaca terug naar Pringgadhani te begeleiden.\nDe terugkeer naar Pringgadhani # In Pringgadhani begonnen Bima en de Pandawa-familieleden nerveus te worden, omdat ze lang niets gehoord hadden van Resi Narada. Kort daarna kwam Resi Narada met een knappe jongeman. Bima herkende zijn zoon zeker niet, die in korte tijd was opgegroeid. Nadat hij door Resi Narada was geïnformeerd – hoewel hij aanvankelijk niet kon geloven dat de jongen zijn zoon was en zelfs ruzie met hem maakte – geloofde Bima uiteindelijk ook dat Jabang Tutuka Gatotkaca was, zijn geliefde zoon.\nVerklarende woordenlijst # Term Betekenis Aradea Andere naam voor Karna; oudste zoon van Kunti, halfbroer van de Pandawa\u0026rsquo;s Arimbi Vrouw van Bima; moeder van Jabang Tutuka (Gatotkaca) Arjuna Derde Pandawa-broer; meesterlijke boogschutter; oom van Jabang Tutuka Bharatayuda De grote oorlog tussen de Pandawa\u0026rsquo;s en Kurawa\u0026rsquo;s Bhatara Bayu Windgod; vader van Bima Bhatara Brahma Scheppergod; onderdeel van de Trimurti Bhatara Guru Javaanse naam voor Siwa; oppergod en leermeester der goden Bhatara Indra Koning van de goden Bhatara Kamajaya God van de liefde Bhatara Sambo God; broer van Bhatara Guru Bima Tweede Pandawa-broer; zoon van Bayu; vader van Gatotkaca; bekend om zijn enorme kracht Candradimuka Magische krater waarin Jabang Tutuka wordt gegooid om superkrachten te verkrijgen Dewi Supraba Godin (nimf) op wie Naga Percona verliefd wordt Gatotkaca Naam die Jabang Tutuka krijgt na zijn overwinning op Naga Percona; beroemde held in de Mahabharata Gilingwesi Koninkrijk van Naga Percona Jabang Tutuka Zoon van Bima en Arimbi; later bekend als Gatotkaca Jonggringsalaka Paleis van de goden, waar Bhatara Guru resideert Karna Zoon van Kunti en Surya; halfbroer van de Pandawa\u0026rsquo;s; strijdt aan de zijde van de Kurawa\u0026rsquo;s Khayangan De Hemelen; verblijfplaats van de goden Konta Magisch wapen dat de navelstreng van Jabang Tutuka kan doorsnijden; later wordt Gatotkaca ermee gedood Kresna (Krishna) Incarnatie van Vishnu; snijdt de navelstreng van Jabang Tutuka door Kurawa\u0026rsquo;s Vijanden van de Pandawa\u0026rsquo;s; honderd zonen van Dhritarashtra Naga Percona Gigantische koning van Gilingwesi; valt de hemel aan om Dewi Supraba te bemachtigen Narada (Resi Narada) Goddelijke boodschapper; geeft de Konta per ongeluk aan Karna in plaats van Arjuna Pandawa Lima De vijf Pandawa-broers: Yudhishthira, Bima, Arjuna, Nakula en Sahadeva Pringgadhani Koninkrijk van Bima Punakawan Vier clowns/narren die de helden begeleiden: Semar, Astrajingga, Dawala en Nala Gareng Selayarangkep Onneembare poort van het paleis van de goden Sekarlaras Grootmoeder en dienares van Naga Percona; wordt verslagen door Bhatara Kamajaya ","date":"29 januari 2018","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/articles/jabang_tutuka/","section":"Artikelen","summary":" Een reuzenkoning dwingt de hemel binnen en eist een godin als bruid. De goden zijn machteloos – alleen een ongeboren kind kan hem verslaan. Maar de navelstreng van dat kind laat zich niet doorsnijden met enig wapen op aarde.\n","title":"Jabang Tutuka","type":"articles"},{"content":" Een lichtzinnige man vindt een magische talisman. Plotseling bezit hij enorme macht – en dat stijgt naar zijn hoofd. Hij sticht een eigen koninkrijk, werft een privéleger en verovert het land Ngamarta.\nDe koning en zijn familie worden gevangengezet. Zelfs de machtige Kresna kan hem niet verslaan, want de nieuwe heerser beschikt over een wapen dat de kracht van zijn vijanden ontneemt. Dit is het verhaal van Petruk Dadi Ratu – \u0026lsquo;Petruk wordt koning\u0026rsquo;. Lees verder en ontdek hoe alleen de eigen vader van de tiran, de heerser van de hemel, de chaos kan stoppen en de vrede kan herstellen.\nDe verdwijning van de talisman # Het land Ngamarta verloor op een dag haar talisman, de Kalima Sada, om onbekende redenen. De talisman kwam op mysterieuze wijze in handen van Petruk, een lichtzinnige man.\nPetruk wordt koning # Met de Kalima Sada in zijn bezit verwierf Petruk plotseling veel macht, wat zijn hoofd op hol bracht. Hij stichtte een nieuw land genaamd Sonyo Wibawa, compleet met een privéleger, met als doel de rest van de wereld en met name Ngamarta te veroveren. Petruk veranderde zijn naam in Prabu Belkeduwel, bijgenaamd Tong Tong Sok.\nNgamarta valt # Koning Puntadewa van Ngamarta voorzag de veroveringsplannen van Belkeduwel en stuurde zijn broer Wrekudara vooruit om hulp te vragen aan het buurland Dwarawati, geregeerd door koning Kresna. Helaas kwam Kresna te laat – Belkeduwel had Ngamarta al veroverd. Koning Puntadewa en zijn familie werden gevangengezet.\nDe tegenaanval mislukt # Wrekudara, Kresna en zijn broer Baladewa vormden een pact om Belkeduwel tegen te houden, maar hun leger bleek niet opgewassen tegen het geweld van Belkeduwel. Wat zij niet wisten, was dat Belkeduwel beschikte over een machtig wapen, de Aji Ruwuh Jiwa, dat de kracht van de vijand ontnam.\nHulp uit onverwachte hoek # Kresna, inziend dat hun vijand onoverwinnelijk was, zocht hulp bij Semar, de heerser van Karangkadempel.\nSemar was bereid te helpen en steeg op naar de hemel op zoek naar Gandarwa Raja, de biologische vader van Belkeduwel. Gelukkig was ook hij bereid te helpen, gezien zijn bekendheid met de lichtzinnigheid van zijn zoon.\nDe overwinning en de terugkeer van de vrede # Hij daalde naar de aarde af en ging het gevecht aan met Belkeduwel. De Aji Ruwuh Jiwa had geen effect op Gandarwa Raja, aangezien hij de rechtmatige eigenaar van dit wapen was. Nadat hij Belkeduwel had verslagen, veranderde deze terug in Petruk en keerde de vrede weer terug.\nVerklarende woordenlijst # Term Betekenis Aji Ruwuh Jiwa Machtig wapen van Belkeduwel (Petruk) dat de kracht van de vijand ontnemt Baladewa Broer van Kresna; koning van Dwarawati, mede-bestrijder van Belkeduwel Belkeduwel (Prabu Belkeduwel) Koningsnaam die Petruk aanneemt nadat hij de Kalima Sada in bezit krijgt Dwarawati Buurland van Ngamarta, geregeerd door koning Kresna Gandarwa Raja Biologische vader van Belkeduwel (Petruk); heerser in de hemel; verslaat zijn zoon met diens eigen wapen Kalima Sada Magische talisman van het land Ngamarta; komt op mysterieuze wijze in handen van Petruk Karangkadempel Plaats waar Semar, de heerser, verblijft Kresna (Krishna) Koning van Dwarawati; incarnatie van Vishnu; zoekt hulp bij Semar Ngamarta Land geregeerd door koning Puntadewa; wordt veroverd door Belkeduwel Petruk Lichtzinnige man die de Kalima Sada vindt; verandert in koning Belkeduwel; een van de Punakawan (clownfiguren) Petruk Dadi Ratu \u0026lsquo;Petruk wordt koning\u0026rsquo;; de titel van dit wayang-verhaal Puntadewa Koning van Ngamarta; oudste Pandawa-broer (ook bekend als Yudhishthira); wordt gevangengezet door Belkeduwel Semar Heerser van Karangkadempel; belangrijkste Punakawan (clownfiguur); zoekt hulp bij Gandarwa Raja Sonyo Wibawa Nieuwe land dat Petruk (Belkeduwel) sticht met zijn privéleger Tong Tong Sok Bijnaam van Prabu Belkeduwel (Petruk) Wrekudara Broer van koning Puntadewa (ook bekend als Bhima of Werkudara); wordt vooruitgestuurd om hulp te vragen ","date":"1 januari 2000","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/articles/petruk_dadi_ratu/","section":"Artikelen","summary":" Een lichtzinnige man vindt een magische talisman. Plotseling bezit hij enorme macht – en dat stijgt naar zijn hoofd. Hij sticht een eigen koninkrijk, werft een privéleger en verovert het land Ngamarta.\n","title":"Petruk dadi ratu","type":"articles"},{"content":" Een Centraal-Javaans gamelanorkest is een groot Indonesisch ensemble dat bestaat uit lagen van gestemde percussie-instrumenten, vooral bronzen gongs en metallofoons. De muziek klinkt cyclisch, meditatief en gemeenschappelijk, eerder dan gericht op één melodie of solist.\nBelangrijke kenmerken zijn:\nGelaagde textuur: Verschillende instrumenten spelen in elkaar grijpende patronen met uiteenlopende snelheden en complexiteit. De muziek ontvouwt zich geleidelijk, als overlappende golven.\nGongcycli: Grote hangende gongs markeren belangrijke structurele momenten in de muziek. Tijd wordt in gamelan vaak ervaren als een herhalende cyclus in plaats van een rechte, lineaire beweging.\nBronzen percussie-instrumenten: Belangrijke instrumenten zijn onder andere:\nMetallofoons zoals de saron en gender Grote gongs zoals de gong ageng Ketelgongs zoals de bonang Trommels (kendhang), die tempo en overgangen sturen Soms ook bamboefluit, rebab (een strijkinstrument) en zang Twee stemmingssystemen: Centraal-Javaanse gamelan gebruikt meestal:\nSléndro — een vijf-tonige toonladder met ongeveer gelijke intervallen Pélog — een zeven-tonige toonladder met ongelijkere intervallen Elke gamelanset heeft zijn eigen unieke stemming, waardoor instrumenten van verschillende ensembles meestal niet worden gemengd. Elegante, ingetogen stijl: Vergeleken met Balinese gamelan klinkt Centraal-Javaanse gamelan doorgaans zachter, langzamer en verfijnder. De esthetiek legt de nadruk op balans, geduld en emotionele subtiliteit.\nSociale en ceremoniële functie: Gamelan begeleidt:\nhofdansen schimmenspel (wayang) ceremonies en rituelen concerten en gemeenschapsevenementen Het ensemble wordt vaak geassocieerd met de koninklijke hoven van Yogyakarta en Surakarta, waar deze klassieke tradities zich eeuwenlang hebben ontwikkeld.\n","date":"11 januari 2016","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/articles/over_gamelan/","section":"Artikelen","summary":" Een Centraal-Javaans gamelanorkest is een groot Indonesisch ensemble dat bestaat uit lagen van gestemde percussie-instrumenten, vooral bronzen gongs en metallofoons. De muziek klinkt cyclisch, meditatief en gemeenschappelijk, eerder dan gericht op één melodie of solist.\n","title":"Over gamelan","type":"articles"},{"content":" Centraal-Javaanse gamelanpartituren worden meestal niet gezien als volledig uitgeschreven composities zoals in de westerse klassieke muziek, maar eerder als een compacte muzikale leidraad. Ze leggen de kern van het stuk vast, terwijl veel details mondeling worden overgeleverd of tijdens het spelen ontstaan.\nBelangrijke kenmerken:\nCijfernotatie (kepatihan): Centraal-Javaanse gamelan gebruikt meestal het zogenaamde kepatihan-systeem, waarin cijfers de tonen aangeven. In plaats van noten op een notenbalk gebruikt men bijvoorbeeld:\n1 2 3 5 6 (voor sléndro) 1 2 3 4 5 6 7 (voor pélog) De balungan als kernmelodie: De partituur noteert vaak alleen de balungan: de basis- of skeletmelodie van het stuk. Andere instrumenten bouwen hieromheen hun eigen patronen.\nWeinig exacte aanwijzingen: Dynamiek, timing, ornamentatie en speelstijl worden vaak niet volledig genoteerd. Muzikanten leren deze traditie vooral door luisteren, oefenen en samenspelen.\nCyclische structuur: De notatie benadrukt de muzikale cyclus (gongan), waarbij grote gongs belangrijke punten in de vorm markeren.\nCollectieve interpretatie: Een gamelanpartituur is minder een strikt voorschrift en meer een gedeeld geheugensteuntje voor het ensemble. De muziek leeft in de uitvoering zelf.\nMondelinge traditie: Veel kennis wordt niet op papier gezet maar doorgegeven van docent op leerling, vooral binnen de hoftradities van Yogyakarta en Surakarta.\n➚ Gamelan partituren bij gamelan ensemble Langen Suka, Australië.\n","date":"11 januari 2016","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/articles/gamelan_partituren/","section":"Artikelen","summary":" Centraal-Javaanse gamelanpartituren worden meestal niet gezien als volledig uitgeschreven composities zoals in de westerse klassieke muziek, maar eerder als een compacte muzikale leidraad. Ze leggen de kern van het stuk vast, terwijl veel details mondeling worden overgeleverd of tijdens het spelen ontstaan.\n","title":"Gamelan partituren","type":"articles"},{"content":"We reageren meestal binnen twee werkdagen. Heeft u nog niets gehoord, dan kunt u altijd contact opnemen.\nHartelijk groet,\nSINAR ANYAR ","date":"1 april 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/engage/ontvangen/","section":"Engages","summary":"","title":"Bericht ontvangen","type":"engage"},{"content":" Deze tekst vertelt de legende van Damar Wulan, een held uit de tijd van het koninkrijk Majapahit op Oost-Java. Na een korte historische inleiding over de Javaanse koninkrijken worden de belangrijkste personages geïntroduceerd, waarna het volledige verhaal van Damar Wulan wordt verteld: van zijn bescheiden begin als staljongen tot zijn uiteindelijke triomf over de vijand en zijn kroning tot koning.\nHistorische achtergrond: koninkrijken op Oost-Java # In de tiende eeuw regeerden op Oost-Java achtereenvolgens de koningen Sindok, Dharmavamsa en Airlangga (929-1047). Daarna kwamen er drie koninkrijken die grote macht hadden op Oost-Java: het rijk Kediri (1045-1222), het rijk Singasari (1222-1292) en het koninkrijk Majapahit (1294-1520).\nHun macht breidde zich ook uit over andere delen van de archipel. Zo hebben zij een sterke invloed gehad op de ontwikkeling van de cultuur op Bali.\nDe legende van Damar Wulan # Ten tijde van het rijk Majapahit speelt deze legende van Damar Wulan zich af, toen het rijk werd geregeerd door koningin Dewi Suhita. Tijdens haar regering brak er oorlog uit met het koninkrijk Blambangan.\nIn deze legende betekent de naam van de held Damar Wulan \u0026lsquo;Manestraal\u0026rsquo; en die van zijn vijand Menak Jingga \u0026lsquo;de rode ridder\u0026rsquo;, wiens magische wapen de gele harpoen is. Het is niet bekend wanneer dit verhaal precies is opgeschreven en ook niet wie dit geschreven heeft.\nHoofdfiguren in de legende # De hoofdfiguren in dit verhaal van Damar Wulan zijn:\nPrabu Kenya – de koningin van Majapahit, ook wel Ratu Kencana (de gouden koningin) genoemd. Zij is de dochter van Prabu Brawijaya, die bij zijn dood geen mannelijke troonopvolgers had. Patih Logender – haar eerste minister, een ambitieus en weerspannig figuur die zijn oudere broer (de vader van Damar Wulan) opvolgde. Deze vader van Damar Wulan werd kluizenaar na de dood van koning Brawijaya. Logender werd verliefd op de vrouw van zijn broer, die al in verwachting was van Damar Wulan. Zij trok zich terug naar haar vaders kluizenaarsplaats, waar Damar Wulan werd geboren. Layang Seta en Layang Kumitir – de hooghartige en afgunstige zonen van Logender. Dewi Anjasmara – de beeldschone dochter van Logender, die de onbaatzuchtige vrouw van Damar Wulan werd. Damar Wulan – een jeugdig en stralend figuur, een neef van de eerste minister Logender. Hij werd opgevoed in de kluizenaarsplaats van zijn grootvader. Menak Jingga – de rode ridder, koning van Blambangan (het uiterst oostelijke deel van Java) en vazal van Majapahit. Menak Jingga doet pogingen om de koningin, Ratu Kencana, te winnen. Hij is een volumineus figuur en kreupel. Dewi Wahita en Dewi Puyengan – twee prinsessen die gevangen zitten in het paleis van Menak Jingga. Zij zouden liever zelfmoord plegen dan zich over te geven aan Menak Jingga. Sabdapalon en Nayagenggong – de toegewijde dienaren van Damar Wulan, de vroegere volgelingen van zijn vader. De tocht van Damar Wulan begint # De tocht van Damar Wulan begon toen hij, luisterend naar het advies van zijn grootvader, de kluizenaarsplaats verliet en naar het hof van Majapahit reisde om contact te zoeken met zijn oom, patih Logender. Echter, voordat hij zich aan zijn oom kon presenteren, werd Damar Wulan bij het naderen van de paleispoort mishandeld door zijn neven, Layang Seta en Layang Kumitir.\nLogender was ontroerd bij het weerzien en hoorde dat Damar Wulan hem wilde dienen, maar bedacht dat zijn neef wel een levensgrote rivaal voor zijn eigen zonen zou kunnen zijn. Daarom liet hij Damar Wulan het lagere werk doen van staljongen en grasmaaier.\nDamar Wulan mocht zijn eigen mooie gewaden en sieraden niet dragen, maar desondanks bewonderde het gewone volk zijn pure schoonheid. Sommige marktvrouwen brachten hem in het geheim manden vol gras voor het paard van zijn oom en voedsel voor hemzelf, om hem van de hongerdood te redden.\nDe liefde tussen Damar Wulan en Anjasmara # Geruchten over de ongewone stalknecht bereikten Anjasmara, de dochter van de eerste minister Patih Logender. Toen zij ontdekte dat Damar Wulan haar neef was, ging zij hem in het geheim ontmoeten. Zij werden verliefd op elkaar en even later trouwden ze met elkaar zonder dat iemand er iets van afwist.\nOp een avond passeerden de twee broers van Anjasmara haar kamer en zij hoorden de stemmen van de twee geliefden. Zij braken in en wilden Damar Wulan doden. Maar Damar Wulan overmeesterde hen, en Layang Seta en Layang Kumitir werden gedwongen te vluchten. Verslagen vertelden zij hun vader wat ze gezien hadden. In zijn woede eiste de eerste minister dat Damar Wulan geëxecuteerd zou worden, maar hij werd hiervan weerhouden door het verzoek van zijn dochter. Hij besloot daarom het getrouwde paar maar in de gevangenis te zetten.\nOorlog met Blambangan # Intussen werd het rijk Majapahit omringd door gevaar. Menak Jingga, de koning van Blambangan, dong naar de hand van koningin Ratu Kencana.\nZijn verzoek werd bruut afgewezen en daarom zocht hij wraak en verklaarde de oorlog. De troepen van Majapahit werden één voor één verslagen en het koninkrijk zelf werd bedreigd door de strijdkrachten van Menak Jingga.\nIn haar wanhoop verklaarde Ratu Kencana dat de man die Menak Jingga zou doden en haar het hoofd van Menak Jingga zou brengen, haar broeder (dat wil zeggen haar man) zou worden als hij jong was, of haar vader als hij al oud was. Niemand bood zich echter aan en iedereen aan het hof was ten einde raad.\nDamar Wulan krijgt een gevaarlijke missie # Toen kreeg de koningin een heldere ingeving en bedacht dat de jonge ridder genaamd Damar Wulan de vijand kon verslaan. Patih Logender beval Damar Wulan uit de gevangenis te halen en hem voor de koningin te brengen. Zij raakte in vervoering van zijn schoonheid, maar legde Damar Wulan toch de taak van deze gevaarlijke missie op.\nNadat hij teder afscheid had genomen van Anjasmara, ging hij, vergezeld van zijn twee trouwe dienaren Sabdapalon en Nayagenggong, op weg naar Blambangan.\nDe ontmoeting met de gevangen prinsessen # Toen hij \u0026rsquo;s nachts bij de tuin van het paleis aankwam, hoorde hij in een paviljoen een gesprek van de twee gevangen prinsessen, Dewi Wahita en Dewi Puyengan, die hun afschuw over Menak Jingga uitspraken. Damar Wulan ging het vertrek binnen en wist hun vertrouwen te winnen. Later werd hij hun geliefde. De in vervoering gebrachte prinsessen waren zelf bereid hem tot hun dood toe te volgen.\nHet gevecht met Menak Jingga # Ondertussen besloot Menak Jingga, nadat hij was teruggekeerd van een groot eetfestijn, de twee prinsessen op te zoeken. Toen hij na middernacht hun paviljoen bereikte, ontdekte hij Damar Wulan. Er volgde een verschrikkelijk gevecht, maar Menak Jingga bewees dat hij onkwetsbaar was. Hij hoonde en verwondde Damar Wulan verschillende keren, totdat de jongeling bijna dodelijk tegen de grond viel. Hierna vertrok Menak Jingga weer en beval zijn dienaren het lichaam te bewaken.\nToen deze dienaren in slaap vielen, droegen de twee prinsessen Damar Wulan weg, brachten hem weer tot leven en onthulden hem het geheim van de onkwetsbaarheid van Menak Jingga: het was een knots, de gele harpoen, die hij altijd verborgen hield onder zijn hoofdkussen. De koning zou verslagen zijn wanneer hij door deze knots op zijn linker slaap geraakt zou worden.\nToen Menak Jingga in slaap was, riskeerden de prinsessen hun leven en slaagden erin de gele harpoen te stelen. Het volgende gevecht werd fataal voor de rode ridder. Damar Wulan onthoofdde hem en, gevolgd door de twee prinsessen en zijn dienaren, begaf hij zich op weg naar het hof van Majapahit.\nVerraad en wederopstanding # Maar toen hij de hoofdstad naderde, werd hem de weg afgesneden door Layang Seta en Layang Kumitir. De broers doodden Damar Wulan en maakten hun opwachting bij de koningin met het hoofd van Menak Jingga.\nDamar Wulan echter werd op wonderlijke wijze door een heilige kluizenaar weer tot leven gebracht. Niet lang daarna ontdekte de hevig verontruste koningin de hele toedracht.\nDe slotoverwinning en kroning # In een slotgevecht versloeg Damar Wulan zijn twee neven. Uiteindelijk werd hij tot koning van Majapahit gekroond en mocht Anjasmara, met toestemming van koningin Ratu Kencana, blijven als zijn tweede vrouw.\nKarakter van Damar Wulan # In deze legende zien we de kracht van Damar Wulan en tegelijkertijd zijn zachtmoedigheid: zijn voortdurende weerstand tegen het kwade en zijn aanvaarding om te moeten lijden. We zien zijn trotse moed waarmee hij alles wat hem heilig is (zijn kris en Anjasmara) verdedigt, zijn sterke erotische kracht en zijn diepe tederheid.\nDe rol van Menak Jingga # Een van de meest kleurrijke momenten in de dramatische voorstelling van het verhaal wordt gebracht door Menak Jingga. Zijn wellustige dromen van de koningin – die obsessies voor hem worden – zijn listigheid, zijn boosaardige karakter, zijn roofzucht en zijn spotternij geven volop gelegenheid tot grote expressie.\nVerklarende woordenlijst # Term Betekenis Airlangga Koning van Oost-Java (929-1047), stichter van het rijk Kahuripan Blambangan Koninkrijk op het uiterst oostelijke puntje van Java, vazal van Majapahit Damar Wulan Held uit de legende; naam betekent \u0026lsquo;Manestraal\u0026rsquo; Dewi Anjasmara Dochter van Patih Logender en echtgenote van Damar Wulan Dewi Suhita Koningin van Majapahit ten tijde van de legende Dharmavamsa Koning van Oost-Java (eind 10e eeuw) Kediri Javaans koninkrijk op Oost-Java (1045-1222) kris Traditioneel Javaans (golfvormig) dolkzwaard Majapahit Grootste hindoeïstische rijk in Zuidoost-Azië (1294-1520) Menak Jingga \u0026lsquo;De rode ridder\u0026rsquo;; koning van Blambangan en vijand van Damar Wulan Patih Logender Eerste minister van Majapahit, oom van Damar Wulan Prabu Brawijaya Vader van koningin Ratu Kencana Ratu Kencana \u0026lsquo;De gouden koningin\u0026rsquo;; bijnaam van koningin Prabu Kenya Sindok Koning van Oost-Java (eerste helft 10e eeuw) Singasari Javaans koninkrijk op Oost-Java (1222-1292) ","date":"19 april 2015","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/articles/damar_wulan/","section":"Artikelen","summary":" Deze tekst vertelt de legende van Damar Wulan, een held uit de tijd van het koninkrijk Majapahit op Oost-Java. Na een korte historische inleiding over de Javaanse koninkrijken worden de belangrijkste personages geïntroduceerd, waarna het volledige verhaal van Damar Wulan wordt verteld: van zijn bescheiden begin als staljongen tot zijn uiteindelijke triomf over de vijand en zijn kroning tot koning.\n","title":"Damar Wulan","type":"articles"},{"content":"We hebben uw aanmelding ontvangen en je hebt een bevestiging per mail ontvangen.\nHartelijk groet,\nSINAR ANYAR ","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/engage/aanmelding/","section":"Engages","summary":"","title":"Aanmelding ontvangen","type":"engage"},{"content":" Deze tekst beschrijft de oorsprong en ontwikkeling van het hindoeïsme, vanaf de vroegste Ariërs tot de hindoeïstische invloeden in Indonesië. Aan bod komen de Vedische geschriften, het ontstaan van het Brahmanisme, de hindoeïstische godenwereld (waaronder de Trimurti Brahma, Vishnu en Siwa), en de hindoeïstische tempelcomplexen op Java, zoals de Prambanan en Panataran.\nDe oorsprong van de Ariërs # Vele eeuwen voor Christus woonden de Ariërs als herders- en landbouwersvolk ten noorden van het Himalayagebergte. Door drie grote volksverhuizingen verspreidden zij zich over een groot deel van Azië en Europa.\nEen gedeelte trok naar het westen en werd de voorvaderen van de Perzen; anderen trokken naar het zuiden, door de passen van Afghanistan naar Indonesië.\nIn dit land vestigde de immigrerende bevolking der Ariërs zich vrij ongestoord, terwijl in de landen van het voormalige Voor-Indië ook andere rassen kwamen die met de Ariërs samensmolten.\nDe oude Ariatische literatuur en cultuur # Een buitengewoon rijke literatuur in de oude Ariatische taal (het Sanskriet) geeft roemrijke getuigenissen van het hoogbeschaafde Indië, waar de nieuwe bewoners minder naar uiterlijke glans en machtsvergroting streefden dan naar innerlijke groei en vreedzame ontwikkeling. Hier openbaarde zich reeds vroeg een eigenaardig cultuurleven.\nDe Vedische godsdienst # Bij de oud-Ariërs bestond geen voorgeschreven verering van de goden. Zij brachten hun hulde door lofliederen en gebeden, door geschenken van voedsel en drank. In die dagen waren er ook mannen die beter dan anderen de wil der goden begrepen en hun kennis aan anderen overbrachten. Zij schreven de gezangen van de Vedische boeken (Veda\u0026rsquo;s), welke bestaan uit drie delen:\nmantra\u0026rsquo;s (liederen) brahmana\u0026rsquo;s (verhandelingen) sutra\u0026rsquo;s (overleveringen) Agni (de vuurgod), Indra (de regengod) en Surya (de zonnegod) werden langzamerhand de hoofdgoden van de oude bevolking van Indonesië. Toch lag in de Vedische godsdienst reeds een zoeken naar één hoogste macht.\nHet Brahmanisme # Uit de oorspronkelijke godsdienst der oude Indiërs heeft zich daarna het Brahmanisme ontwikkeld, waarin de Veda\u0026rsquo;s waren opgenomen.\nHet Brahmanisme is de godsdienst die geleid werd door de Brahmanen, een afgesloten priesterstand van Indië.\nMen onderscheidde in het Brahmanisme vier verschillende standen:\nde Brahmanen (priesters) de Ksatrya\u0026rsquo;s (edelen of krijgslieden) de Vaisya\u0026rsquo;s (landbouwers) de Sudra\u0026rsquo;s (werklieden) De priesters zijn voortgekomen uit de mond van de godheid, de krijgslieden uit de borst en de armen van de godheid, de landbouwers uit de romp en de werklieden uit de voeten van de godheid.\nDe Trimurti: Brahma, Vishnu en Siwa # Brahma is de schepper en naast hem staan de twee andere goden van de Indische Trimurti (drie-eenheid): Vishnu (de onderhouder) en Siwa (de verwoester). In het algemeen geniet Brahma minder verering dan de twee andere goden Vishnu en Siwa.\nVishnu is de onderhouder en zijn vrouw is Laksmi, de godin van overvloed en vruchtbaarheid. Zo nu en dan daalt Vishnu in de wereld af; deze neerdalingen zijn de beroemde vleeswordingen van de godheid. Bekend zijn die van Rama en van Krishna (Kresna). Rama is een oorlogsman, de held van het heldenepos Ramayana. Kresna is de held uit het epos Mahabharata.\nOfferrituelen en levensdoel # Grote waarde werd door de Brahmanen aan het offeren gehecht, omdat daardoor de krachten van de bovenaardse machten werden versterkt. Later kwam de opvatting dat het offer moest dienen om de gunst der goden te verwerven en dat men daardoor voordelen zou kunnen verkrijgen. Zo maakten de eertijds zo eenvoudige offers langzamerhand plaats voor zeer ingewikkelde offerplechtigheden. Angstvallig werd gewaakt voor elk onderdeel van het ritueel.\nHet levensdoel van de mens moet zijn: zich van het stoffelijke te bevrijden en op te gaan in Brahme, de wereldziel. Om dit doel te bereiken, moest veel geofferd worden. Grote waarde werd voorts gehecht aan zelfkastijding en aan bespiegelend inkeren tot zichzelf. Een enkel mensenleven is niet voldoende om het doel te bereiken; telkens wordt men na een verblijf in de hemel (of hel) wedergeboren, totdat men ten slotte in de wereldziel zal verzinken. Geeft men toe aan boze lusten, dan komt aan het aantal wedergeboorten geen einde; dan heeft men de kans terug te keren als dier of plant. Een Brahmaan heeft dan ook een flink stuk van de lange levensweg afgelegd.\nDe weg naar verlossing # In het wetboek wordt de weg naar volkomen verlossing nauwkeurig aangegeven. Eerst wordt men leerling van de Brahmanen. Is de leertijd volbracht en heeft men voor het eerst geofferd, dan viert men het feest van zijn wedergeboorte. Daarna wordt men huisvader; vervolgens trekt men zich terug uit de wereld om zich aan godsdienstige overpeinzingen over te geven. Aan het ascetische leven wordt de grootste waarde gehecht. Diep in het hart van een hindoe leeft dan ook de gedachte dat de ziel moet worden gelouterd, totdat zij, ten slotte van alle begeerte bevrijd, zich kan verenigen met het hoogste wezen.\nSiwa als verwoester en opbouwer # Siwa is de verwoester, maar tevens opbouwer. Hij zorgt voor de eeuwige afwisseling van geboorte en dood. De vereerders van Siwa spannen zich dan ook in om die gevreesde macht gunstig voor zich te stemmen door de strengste onthouding en zelfverminking toe te passen.\nBezien we de drie-eenheid van populaire zijde, dan vormen zij een bontgekleurd veelgodendom, maar bekijken we haar minder oppervlakkig, dan kunnen we haar terugbrengen tot wat de schepping te zien geeft: een kracht die alles doordringt, weldadige en vernietigende invloeden, en de eeuwige wisseling van leven en dood.\nHet hindoeïsme in Indonesië # Het Brahmanisme werd later in Indonesië het hindoeïsme van de middeleeuwen, zoals men dat aantreft in de wetboeken en in het Mahabharata- en Ramayana-epos.\nSiwa wordt Batara Guru (god-leermeester) genoemd. Als almachtige vernieler wordt hij voorgesteld als de tijdgod Mahakala. Vaak wordt deze afgebeeld met zijn gemalin Durga of Parwati.\nVishnu wordt gewoonlijk afgebeeld als slapende in de oceaan, rustend op de gekronkelde wereldslang, terwijl uit zijn navel een lotusstengel opschiet waaraan Brahma op een bloem daarvan gezeten is.\nGanesa, de god der wijsheid, is de zoon van Batara Guru (Siwa) en Parwati. De attributen van Vishnu zijn de schelptrompet, de werpschijf of de radpijl. Waar Siwa voorkomt als Kala (Mahakala), zien we dat gestreefd is het bloeddorstige en vernielende uit te drukken door de demonische gelaatstrekken.\nOp Java wordt Siwa als Batara Guru vereerd, dus als leermeester. Als zodanig zien we hem afgebeeld als een bejaard en zwaarlijvig man met knevel en spitse baard.\nGanesa en tempelreliëfs # Siwa\u0026rsquo;s zoon Ganesa wordt voorgesteld met een olifantskop en olifantsoren. Gewoonlijk heeft het beeld vier armen, voorts een bijl en een etensbakje waarin de slurf steekt. In tempelruïnes (candi\u0026rsquo;s) treft men tal van deze voorstellingen aan.\nDe tempelcomplexen van Prambanan # De Candi Prambanan is een aan de Trimurti gewijde tempel, waarin aan Batara Guru de voorrang is toegekend. Brahma en Vishnu ontbreken echter niet. De hoofdtempel van de Prambanan is aan Batara Guru gewijd en is dus een hindoetempel, terwijl de andere candi\u0026rsquo;s van de Prambanan boeddhistisch zijn.\nHet hele Prambanan-complex bestaat uit:\nCandi Loro Jonggrang Candi Sewu (duizend tempels) Candi Kalasan met de Candi Sari Candi Plaosan Candi Loro Jonggrang # De Candi Loro Jonggrang bestaat uit drie rijen tempels die zich terrasvormig boven elkaar verheffen. Binnen deze drie tempelreeksen heeft men acht grote tempels. De middelste van de westelijke reeks is aan Siwa gewijd en heeft vier vertrekken waarin zich beelden bevinden van Siwa als Batara Guru, als Kala, en als Mahadewa. In de andere tempels van de Candi Loro Jonggrang bevinden zich nog beelden van Durga en Ganesa, van Brahma en Vishnu, voorts van de zonnegod Surya en de maangod Candra.\nHet Durga-beeld wordt overigens door de Javanen onder de naam Loro Jonggrang vereerd door het brengen van bloemen en het branden van wierook.\nDe tempel in de Candi Loro Jonggrang die gewijd is aan Vishnu – met vier beelden van Vishnu – ligt noordwaarts. Daarnaast ligt de Brahma-tempel.\nOverige tempels van Prambanan # De overige groepen van de Prambanan zijn boeddhistisch. De Candi Sari is waarschijnlijk het bij de Candi Kalasan behorende klooster geweest.\nCandi Panataran # De Candi Panataran in de buurt van Blitar is het grootste hindoemonument in Oost-Java. Op de bas-reliëfs zien we gedeelten van het Ramayana uitgebeeld.\nVerklarende woordenlijst # Term Betekenis Agni De Vedische vuurgod Ariërs Oud volk dat zich vanuit Centraal-Azië over Azië en Europa verspreidde Batara Guru Javaanse naam voor Siwa als god-leermeester Brahma De scheppergod, onderdeel van de Trimurti Brahmanen De hoogste priesterkaste in het Brahmanisme Brahmanisme Vroege vorm van het hindoeïsme, met de Brahmanen als priesterkaste Brahme De wereldziel; het hoogste, onpersoonlijke goddelijke principe brahmana\u0026rsquo;s Verhandelingen, onderdeel van de Veda\u0026rsquo;s Candi Indonesische tempel, meestal van hindoeïstische of boeddhistische oorsprong Candi Kalasan Boeddhistische tempel in het Prambanan-complex Candi Loro Jonggrang Hoofdtempelcomplex binnen Prambanan, gewijd aan Siwa Candi Panataran Grootste hindoemonument in Oost-Java, nabij Blitar Candi Plaosan Tempel in het Prambanan-complex Candi Prambanan Groot hindoeïstisch tempelcomplex in Midden-Java Candi Sari Waarschijnlijk klooster behorend bij Candi Kalasan Candi Sewu \u0026lsquo;Duizend tempels\u0026rsquo;; boeddhistisch tempelcomplex binnen Prambanan Candra De maangod Durga Gemalin van Siwa; ook bekend als Parwati Ganesa God der wijsheid, zoon van Siwa en Parwati, met olifantskop Indra De Vedische regengod Kala Tijdgod; een verschijningsvorm van Siwa als vernieler (ook Mahakala) Krishna (Kresna) Held uit het Mahabharata-epos, een vleeswording van Vishnu Ksatrya\u0026rsquo;s De kaste van edelen en krijgslieden Laksmi Godin van overvloed en vruchtbaarheid, vrouw van Vishnu Mahadewa Een verschijningsvorm van Siwa Mahakala De tijdgod; een verschijningsvorm van Siwa als almachtige vernieler mantra\u0026rsquo;s Gezangen of liederen, onderdeel van de Veda\u0026rsquo;s Parwati Gemalin van Siwa; ook bekend als Durga Rama Held uit het Ramayana-epos, een vleeswording van Vishnu Sanskriet De oude heilige taal van de Ariërs, waarin de Veda\u0026rsquo;s zijn geschreven Siwa De verwoester én opbouwer, onderdeel van de Trimurti Sudra\u0026rsquo;s De laagste kaste, bestaande uit werklieden Surya De Vedische zonnegod sutra\u0026rsquo;s Overleveringen, onderdeel van de Veda\u0026rsquo;s Trimurti De hindoeïstische drie-eenheid: Brahma (schepper), Vishnu (onderhouder) en Siwa (verwoester) Vaisya\u0026rsquo;s De kaste van landbouwers en kooplieden Veda\u0026rsquo;s De oudste heilige geschriften van het hindoeïsme Vishnu De onderhouder, onderdeel van de Trimurti ","date":"3 april 2016","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/articles/hindoe%C3%AFsme/","section":"Artikelen","summary":" Deze tekst beschrijft de oorsprong en ontwikkeling van het hindoeïsme, vanaf de vroegste Ariërs tot de hindoeïstische invloeden in Indonesië. Aan bod komen de Vedische geschriften, het ontstaan van het Brahmanisme, de hindoeïstische godenwereld (waaronder de Trimurti Brahma, Vishnu en Siwa), en de hindoeïstische tempelcomplexen op Java, zoals de Prambanan en Panataran.\n","title":"Hindoeïsme","type":"articles"},{"content":" Deze tekst biedt een uitgebreide inleiding tot de Mahabharata, een van de grootste en belangrijkste epische werken uit India. Na een beschrijving van de omvang, betekenis en ontstaansgeschiedenis volgt een samenvatting van het kernverhaal over de dynastieke strijd tussen de Pandava\u0026rsquo;s en Kaurava\u0026rsquo;s. Vervolgens worden de belangrijkste personages, de structuur in achttien parva\u0026rsquo;s en enkele bekende deelverhalen besproken.\nWat is de Mahabharata? # De Mahabharata (Devanagari: महाभारत, fonetisch: Mahābhārata), soms ook Bharata genoemd, is een zeer omvangrijk religieus en filosofisch epos uit India. Samen met de Ramayana vormt het een belangrijke culturele hoeksteen van het hindoeïsme.\nDe Mahabharata is het op twee na grootste literaire werk ter wereld, na het epos van koning Gesar en Manas, en bestaat uit achttien delen (zogeheten parva\u0026rsquo;s), die elk weer onderverdeeld zijn in kleinere delen. De titel (met de klemtoon op bha) is afgeleid van Maha (Sanskriet: groot) en Bharata (Sanskriet: India, wereld, alles, en in de stam bharat: de wereld dragen). Mahabharata betekent dus zoiets als \u0026lsquo;het grote India\u0026rsquo;, \u0026lsquo;de gehele wereld\u0026rsquo; of \u0026lsquo;grote stut\u0026rsquo;. Het werk is onderdeel van de zogenaamde Hindoe itihasa (letterlijk: dat wat gebeurd is) en bevat in zijn meest uitgebreide versie meer dan 100.000 verzen, waardoor het ongeveer vier keer zo lang is als de christelijke Bijbel en zeven keer zo lang als de Ilias en de Odyssee samen.\nBetekenis # Met zijn enorme omvang, filosofische diepgang en grote reikwijdte vormt de Mahabharata als het ware de belichaming van zowel groot India (en de wereld) als van haar rijke spirituele traditie. In zijn reikwijdte is de Mahabharata meer dan slechts een verhaal over koningen en prinsen, heiligen en wijzen, demonen en goden. Vyasa zegt dat de Mahabharata zich onder andere richt op het verklaren van de vier levensdoelen: kama (begeerte), artha (rijkdom), dharma (spiritueel doel) en moksha (bevrijding). Het verhaal komt tot zijn hoogtepunt in moksha, wat door velen in India en daarbuiten wordt gezien als het ultieme menselijke levensdoel. Karma en dharma spelen een integrale rol in de Mahabharata.\nAchtergrond en geschiedenis # Volgens de overlevering werd het epos gedicteerd door de wijze Vyasa, die de strijd zelf zou hebben meegemaakt en die zichzelf een plaats geeft als een van de grote dynastieke personages in het epos. In het eerste deel van de Mahabharata wordt duidelijk gemaakt dat het Ganesha (de hindoegodheid met het hoofd van een olifant) was die, in opdracht van Vyasa, het epos op schrift stelde.\nIn het eerste millennium voor onze jaartelling werd de Mahabharata mondeling overgeleverd door reizende barden en priesters. Dit maakte het mogelijk dat voortdurend nieuwe verhalen konden worden ingevoegd en dat regionale varianten konden ontstaan. Het centrale verhaal bleef echter ongeveer hetzelfde. Rond 350 n.Chr. werd het voor het eerst in zijn geheel opgetekend in het Sanskriet. Na het jaar 1000 verschenen ook versies in vele andere talen van het Indiase subcontinent.\nDe huidige Mahabharata zou zijn voorafgegaan door een veel korter werk, dat Jaya (Overwinning) heet. Het dateren van de gebeurtenissen in het verhaal is moeilijk. Weinig mensen kunnen de gebeurtenissen op een betrouwbare wijze plaatsen in het India van rond 1500 v.Chr. Er staan wel bijzondere astronomische gebeurtenissen (zoals verduisteringen) in de Mahabharata, die volgens sommige onderzoekers zouden kunnen wijzen op een datering rond 1478 v.Chr. of 3100 v.Chr.\nDe Mahabharata: het epische verhaal # De dynastieke strijd # Het kernverhaal van de Mahabharata is de dynastieke strijd om de troon van Hastinapura, het koninkrijk van de Kuru-clan. Hastinapura en de aangrenzende koninkrijken liggen in de Doab, de regio van de rivieren de Boven Ganga (Ganges) en de Yamuna, ten noorden van het huidige Delhi. De twee takken van de familie die de strijd aangaan, zijn neven van elkaar: de Kaurava\u0026rsquo;s, de oudste tak van de familie, en de Pandava\u0026rsquo;s, de jongere tak.\nDe Pandava\u0026rsquo;s zijn de vijf zonen van koning Pandu en de Kaurava\u0026rsquo;s zijn de honderd zonen van de blinde koning Dhritarashtra en koningin Gandhari. De vijf Pandava\u0026rsquo;s zijn geen biologische zonen van Pandu, want die is vervloekt en mag geen seksuele gemeenschap hebben op straffe van de dood. Kunti, de echtgenote van Pandu, had echter in haar jeugd een mantra gekregen waarmee ze naar believen een god kon oproepen om een kind bij haar te verwekken. Die mantra gebruikte zij op verzoek van Pandu; tevens werd die mantra ook door Madri, de tweede vrouw van Pandu, gebruikt.\nZowel de Pandava\u0026rsquo;s als de Kaurava\u0026rsquo;s werden gezamenlijk opgevoed als prinsen aan het hof van Hastinapura. De intentie was om een gemeenschap te krijgen op basis van broederschap, maar van jongs af aan was er diepe verdeeldheid tussen de neven.\nDe blinde koning en de opvolging # Er wordt in het epos herhaaldelijk op gewezen dat Dhritarashtra blind is en in duisternis leeft. Een blinde koning kan het land niet goed besturen omdat hij geen inzicht heeft. Dat is ook de reden dat zijn halfbroer Pandu (letterlijk: \u0026lsquo;de bleke\u0026rsquo; of \u0026lsquo;de witte\u0026rsquo;) tot koning wordt gekozen, tot grote ergernis van Dhritarashtra zelf, die de oudste is. Pandu ziet echter van het koningschap af omdat hij geen nageslacht kan verwekken (vanwege een vervloeking) en de dynastie daardoor zou uitsterven. Dat is de reden dat Dhritarashtra als plaatsvervangend koning in plaats van Pandu op de troon komt.\nHet grote probleem ontstaat doordat Kunti en Madri (de vrouwen van Pandu de Bleke) alsnog vijf prachtige goddelijke kinderen krijgen door tussenkomst van goden. Gandhari, de vrouw van de blinde koning Dhritarashtra, die zich bij haar huwelijk uit loyaliteit met haar man geblinddoekt had, baarde echter (afgezien van een dochter Duhsala) na enkele jaren zwangerschap een afzichtelijke homp vlees die huilde als een jakhals. Er verschenen slechte voortekenen van komende rampspoed. Vidura en Kripa adviseerden de koning zijn zoon te doden. In plaats daarvan werd de vleesbal op advies van Vyasa in honderd stukken gesneden en in stenen kruiken met aarde gedaan en begoten met water: elk jaar ontstond daaruit een nieuwe zoon.\nSymboliek van licht en duisternis # De Pandava\u0026rsquo;s zijn halfgoden en de Kaurava\u0026rsquo;s zijn uit aarde en vlees ontstaan en in stenen potten opgekweekt. Duidelijk is hier een dualistische licht-duister symboliek, of de dualiteit van het eeuwig stralende en het herhalend incarnerende – ook gezien als een strijd tussen goed en kwaad. De essentie van de komende strijd op leven en dood is Yudhishtira, zoon van de god Dharma. Hij is de oudste prins en derhalve de kroonprins. Dat wordt door de blinde koning bekrachtigd, maar in zijn hart geeft hij de voorkeur aan zijn eigen zoon Duryodhana (de oudste zoon). Dit conflict tussen Yudhishtira en Duryodhana is doorslaggevend.\nHet brandende huis en de splitsing van het koninkrijk # Duryodhana bouwt een zeer brandbaar huis van was met de bedoeling de Pandava\u0026rsquo;s daarin te verbranden. Maar, gewaarschuwd door Vidura, ontsnappen ze aan de vlammenzee en verblijven een tijd in het bos, verkleed als brahmanen, tot het doodsgevaar is geweken. In de veronderstelling dat de Pandava\u0026rsquo;s dood zijn, benoemt de koning dan zijn oudste zoon Duryodhana tot kroonprins. Als na een tijdje Yudhishtira weer op het toneel verschijnt, zijn er opeens twee kroonprinsen. Dhritarashtra ziet geen andere oplossing dan zijn koninkrijk te splitsen.\nEen onaanzienlijke, arme, dorre streek vol demonen, Khandavaprastha genaamd, wordt dan aan de Pandava\u0026rsquo;s gegeven en Yudhishtira wordt daar koning. Met de hulp van Krishna brengen zij dat land tot bloei en bouwen er een prachtige stad: Indraprastha. Als kroonprins Duryodhana daar op bezoek gaat, wordt hij jaloers en wil niet alleen zijn helft van het koninkrijk, maar het geheel. Daarbij komt nog dat zijn eer gekrenkt wordt omdat Draupadi hem uitlacht, omdat hij de spiegelingen van het paleis niet doorziet en in het water valt. Zij lacht en vernedert hem: \u0026lsquo;Duryodhana, een blinde zoon van een blinde vader.\u0026rsquo; Die spiegelingen zijn het werk van de architect van het paleis, de koning van de rassen der reuzen, demonen en illusie: Maya of Mayāsura.\nHet dobbelspel # Het kantelpunt in de Mahabharata is het dobbelspel tussen de beide takken van de familie. Het is een list van Shakuni, de oom van Duryodhana, om voor hem de totale macht in het hele koninkrijk te grijpen. De blinde koning staat dit toe omdat hij in dit dobbelspel een methode ziet om de problemen tussen de neven naar de toekomst te verschuiven.\nDe Pandava\u0026rsquo;s, de vijf halfgoden, verliezen in het dobbelspel al hun bezit, alles – inclusief zichzelf en hun gemeenschappelijke vrouw Draupadi. Dan wordt Draupadi (die geboren is uit vuur) aan haar haar door Dushasana naar de grote vergaderzaal van het paleis getrokken. Voor de koning, de heiligen, de wijzen en de prinsen wordt ze daar vernederd en men probeert haar te ontkleden. Krishna, als hoogste incarnatie van goddelijkheid, voorkomt dit. Op dat moment worden verschrikkelijke vervloekingen uitgesproken. Het noodlot is geschapen en de wet van oorzaak en gevolg zal leiden tot totale vernietiging.\nDe slag bij Kurukshetra en het einde # De strijd culmineert in de slag bij Kurukshetra en de Pandava\u0026rsquo;s zijn de uiteindelijke overwinnaars. De Mahabharata eindigt met de opstijging van Krishna naar zijn eeuwige verblijfplaats en het daaropvolgende einde van de dynastie en het eenworden met God (moksha) van de Pandava-broers. Sommige van de meest nobele en geachte personages vechten zelfs tegen hun eigen wil en wens mee aan de kant van de Kaurava\u0026rsquo;s vanwege de vóór het conflict aangegane allianties, loyaliteit en afhankelijkheden op grond van eed en trouw.\nSymbolische interpretatie # De Pandava\u0026rsquo;s en de Kaurava\u0026rsquo;s, die in historische tijden een strijd op leven en dood zouden hebben gevoerd met bijna volledige vernietiging, staan symbool voor de strijd tussen licht en duister, tussen goden en demonen en alle wezens die daarbij gedacht kunnen worden. Volgens esoterische opvattingen heeft de strijd alleen plaats binnen in de mens die tot inzicht en wijsheid komt en zich tracht los te maken van zijn egocentrische beperkingen.\nPersonages # Aan de zijde van de Pandava\u0026rsquo;s # Yudhishtira – Halfgod, de oudste Pandava, staat erom bekend dat hij niet kon liegen. Toch vertelde hij eenmaal in zijn leven aan Drona dat Ashwattaman (de olifant) gedood was, waarbij hij het woord \u0026lsquo;de olifant\u0026rsquo; fluisterde. Drona verstond dat niet en dacht dat zijn zoon Ashwattaman gedood was. Zijn strijdwagen, die tot dan een handbreedte boven de grond had gezweefd, kwam daarop met een klap op de aarde terecht. Omdat hij bewust zijn naam als altijd oprecht zijnde had misbruikt, verloor hij zijn goddelijke status. Hij staat ook bekend als Dharmaputra, omdat hij een zoon was van sterfelijke Kunti door de genade van Dharma, de god van de rechtvaardigheid, maar tevens als Dharmaraja of koning van de rechtvaardigheid. Yudhishtira staat ook bekend als de volmaaktheid van integriteit die ten val kwam vanwege een enkele terugval, en als een denker of beschouwer.\nBhima – Zoon van god Vayu (de wind) en de sterfelijke Kunti; een van de Pandava-broers wiens enorme kracht, grootte en gezagsgetrouwheid legendarisch zijn. Hij staat symbool voor energie en doorzettingsvermogen.\nArjuna – Halfgod, zoon van Indra (koning van de goden) en de sterfelijke Kunti; een meesterlijke boogschutter. Hij staat symbool voor concentratie en het denken.\nNakula en Sahadeva – Halfgoden, tweelingzonen van de Ashwins (tweelinggoden) en de sterfelijke Madri. Ze staan symbool voor de eenheid in dualiteit en broederschap. Ze zijn als geduld en zwijgzaamheid.\nKrishna – Goddelijk, incarnatie van Vishnu. Als Duryodhana en Arjuna beiden komen vragen om zijn steun in de oorlog, stelt Krishna hen voor een keuze: aan de ene kant zijn leger met alle wapens, olifanten en strijdwagens, aan de andere kant zichzelf, alleen en ongewapend. Beiden kiezen naar hun eigen aard: Duryodhana kiest het leger en de wapens, Arjuna kiest Krishna als zijn wagenmenner. Symbool dat het denken zich laat leiden door wijsheid.\nGhatotkacha – Een zoon van de halfgod Bhima en Hidimbi, een rakshasa (een mensetende demon). Ghatotkacha had veel magische krachten en leeft in de wereld van de duisternis.\nAan de zijde van de Kaurava\u0026rsquo;s # Bhishma – De grandioze held die zijn koninkrijk had opgegeven en het celibaat had omarmd omdat zijn vader verliefd was geworden op een vissersdochter, en die van de goden de zegening had ontvangen zijn eigen tijdstip van overlijden te mogen kiezen. Hij stierf uiteindelijk op een bed van pijlen, neergelegd door zijn grootste vriend Arjuna, de Pandava-broer wiens leger tegen de zijde van Bhishma had gevochten.\nDuryodhana – De oudste van de honderd zonen van de blinde koning Dhritarashtra en zijn geblinddoekte vrouw Gandhari, aanvoerder van de Kaurava\u0026rsquo;s. Hij is de dynamische, drijvende kracht achter de ontwikkelingen van de Mahabharata door zijn haat en afgunst jegens de Pandava\u0026rsquo;s. Slechts eenmaal had zijn moeder de blinddoek afgenomen na haar huwelijk om haar oudste zoon te kunnen zien. Fel licht scheen uit haar ogen, wat haar zoon onoverwinnelijk maakte. Krishna had dit voorzien en zijn dijen afgeplakt: dat werd zijn gevoelige en kwetsbare plaats. Toen Draupadi zijn slavin werd na het dobbelspel, toonde Duryodhana openbaar aan het hof obsceen zijn dijen aan Draupadi. Deze zwakke plaats leidde uiteindelijk tot zijn dood, toen op instigatie van Krishna in de strijd Bhima hem hier trof met zijn mace. Daarbij verloor Bhima zijn goddelijkheid vanwege het onder de gordel strijden tegen de erecode.\nDrona – De goeroe (leraar) van zowel de Pandava\u0026rsquo;s als de Kaurava\u0026rsquo;s is geen Kshatriya maar een Brahmaan. Hoewel hij strijdt aan de kant van de Kaurava\u0026rsquo;s, ligt zijn sympathie (net als die van Bhishma) bij de Pandava\u0026rsquo;s. Zijn liefde voor zijn zoon Ashwattaman doet hem uiteindelijk de das om.\nKripa – Een hogepriester aan het hof van Hastinapura. Zijn tweelingzus Kripi was gehuwd met Drona.\nKarna – De nobele strijder en stralende zoon van Surya, wiens enorme krachten hem tijdens de slag tekortschoten vanwege de twee vloeken die door zijn goeroe en een heilige over hem waren afgeroepen. Hij werd door zijn moeder Kunti uit schaamte (want hij werd door Surya verwekt toen Kunti nog bij haar ouders woonde en ongetrouwd was) in een rieten mandje gelegd en aan de rivier overgelaten. Hij werd als vondeling opgevoed, kende zijn afkomst niet en sloot zich aan bij de Kaurava\u0026rsquo;s. Karna is een halfbroer van de Pandava\u0026rsquo;s.\nNeutraal # Vidura – Hij is de halfbroer van zowel Dhritarashtra als Pandu, maar geboren uit de gemeenschap tussen Vyasa en een dienstmeid van lagere kaste. Hij was minister-president aan het hof en vanwege zijn eerlijkheid werd hij Dharmaraja (god van de waarheid) genoemd. Hij was de enige die protesteerde tegen de vernedering van Draupadi na het dobbelspel van Shakuni en Yudhishtira. Ook hielp hij de Pandava\u0026rsquo;s door hen te waarschuwen over list en bedrog en moordplannen binnen het hof. Vanwege zijn onafhankelijkheid werd hij bij het uitbreken van de oorlog als minister-president ontslagen. Goed en kwaad zijn niet absoluut # Merk op dat aan de goede zijde ook duistere krachten meevchten (Ghatotkacha) en aan de slechte kant ook lichtkrachten meewerken (Karna). De ware strijd tussen goed en kwaad bestaat volgens de Mahabharata niet; het probleem ontstaat wanneer je geen onderscheid meer tussen beide kunt maken.\nStructuur: de achttien parva\u0026rsquo;s # De Mahabharata is geschreven in achttien parva\u0026rsquo;s (hoofdstukken of boeken):\nAdiparva – Inleiding, geboorte en opvoeding van de prinsen (adi = eerste). Sabhaparva – Leven aan het hof, het dobbelspel en de verbanning van de Pandava\u0026rsquo;s. Maya Danava bouwt het paleis en het hof (sabha) in Indraprastha. Aranyakaparva (ook wel Vanaparva) – De twaalf jaar verbanning in het woud (aranya). Virataparva – Het jaar van verbanning doorgebracht aan het hof van Virata. Udyogaparva – Voorbereidingen voor de oorlog. Bhishmaparva – Het eerste deel van de grote slag, met Bhishma als aanvoerder van de Kaurava\u0026rsquo;s. Onderdeel is de zogenaamde Bhagavad Gita, waarin verteld wordt wat Krishna, de mentor en wagenmenner van Arjuna, vóór de grote strijd tot Arjuna zegt. Dronaparva – De strijd gaat door, met Drona als aanvoerder. Karnaparva – Nogmaals de strijd, met Karna als aanvoerder. Shalyaparva – Het laatste deel van de slag, met Shalya als aanvoerder. Sauptikaparva – Hoe Ashwattama en de overgebleven Kaurava\u0026rsquo;s het leger van de Pandava\u0026rsquo;s doden in hun slaap (sauptika). Striparva – Gandhari en de andere vrouwen bewenen de doden (stri = vrouw). Shantiparva – De kroning van Yudhishtira en zijn instructies van Bhishma (shanti = vrede). Anushasanaparva – De laatste instructies van Bhishma (anushasana = instructie). Ashvamedhikaparva – De koninklijke ceremonie van ashvameda, geleid door Yudhishtira. Ashramavasikaparva – Dhritarashtra, Gandhari en Kunti vertrekken naar een ashram, en hun uiteindelijke dood in het woud. Mausalaparva – De onderlinge strijd tussen de Yadava\u0026rsquo;s met staven (mausala). Mahaprasthanikaparva – Het eerste deel van de weg naar de dood van Yudhishtira en zijn broers (mahaprasthana = de grote reis = de dood). Svargarohanaparva – De Pandava\u0026rsquo;s keren terug naar de spirituele wereld (svarga = hemel). Er bestaat ook nog een supplement van 16.375 verzen, de Harivamsaparva, dat speciaal gericht is op het leven van Krishna.\nBelangrijke deelverhalen # De belangrijkste werken en verhalen in de Mahabharata zijn de volgende. Ze worden apart gepresenteerd als zelfstandige werken:\nBhagavad Gita – Krishna geeft onderwijs en instructies aan Arjuna (Bhishmaparva) Nala en Damayanti – Een liefdesverhaal (Aranyakaparva) Krishnavatara – Het verhaal van Krishna, de Krishna Leela, dat door veel van de hoofdstukken heen geweven is Rama – Een verkorte versie van de Ramayana (Aranyakaparva) Rishyasringa – Ook geschreven als Rshyashrnga, de gehoornde jongen en rishi (Aranyakaparva) Vishnu Sahasranama – De beroemdste hymne aan Vishnu, die zijn duizend namen beschrijft (Anushasanaparva) De Kritische Editie # Gedurende de twintigste eeuw hebben onderzoekers de vroegst bewaard gebleven exemplaren van de regionale varianten van het werk gebruikt om een samengesteld referentiewerk te ontwikkelen, dat bekendstaat als de Kritische Editie van de Mahabharata. Dit project werd voltooid in 1966 aan het Bhandarkar Oriental Research Institute in Poona (India).\nDe Mahabharata in de moderne tijd # Van de Mahabharata wordt wel gezegd dat het de essentie en de som vormt van de Veda\u0026rsquo;s en andere Indiase geschriften. Het bevat grote hoeveelheden ingevoegde mythologie, kosmologische verhalen van de goden en godinnen, en filosofische parabels gericht aan studenten in de filosofie. De verhalen worden gewoonlijk aan kinderen verteld bij religieuze gelegenheden, maar ook gewoon thuis.\nEind jaren tachtig werd de Mahabharata uitgezonden op de Indiase staatstelevisie. De uitzendingen waren zo populair dat de straten tijdens de uitzendingen uitgestorven waren en zelfs vergaderingen van het kabinet werden verplaatst om de ministers de kans te geven te kijken. Tegenwoordig zijn er talloze miniseries en stripboeken met het verhaal. Het epos werd ook diverse malen verfilmd. Voor westerlingen het meest toegankelijk is de vijf uur durende filmversie van Peter Brook uit 1989 (The Mahabharata).\nVerklarende woordenlijst # Term Betekenis Adiparva Eerste boek van de Mahabharata; inleiding, geboorte en opvoeding van de prinsen Arjuna Halfgod, zoon van Indra, meesterlijke boogschutter en een van de vijf Pandava-broers artha Een van de vier levensdoelen; rijkdom, voorspoed, materieel welzijn Ashramavasikaparva Vijftiende boek; Dhritarashtra, Gandhari en Kunti vertrekken naar een ashram Ashvamedhikaparva Veertiende boek; de koninklijke paardenceremonie (ashvameda) geleid door Yudhishtira Ashwattaman Zoon van Drona; overleeft de slag en doodt het slapende leger van de Pandava\u0026rsquo;s Bhagavad Gita Heilig geschrift binnen de Mahabharata; Krishna geeft onderwijs aan Arjuna (onderdeel van Bhishmaparva) Bharata Alternatieve naam voor de Mahabharata; ook een legendarische koning en voorouder van beide strijdende partijen Bhima Halfgod, zoon van Vayu, een van de vijf Pandava-broers; bekend om zijn enorme kracht Bhishma Grootvader van beide strijdende partijen; onthoudt zich van het koningschap en strijdt aan de zijde van de Kaurava\u0026rsquo;s Bhishmaparva Zesde boek; eerste deel van de grote slag met Bhishma als aanvoerder; bevat de Bhagavad Gita Brahmaan De hoogste kaste; priesters en geleerden Dharma Een van de vier levensdoelen; plicht, rechtschapenheid, morele orde; ook een god Dharmaraja \u0026lsquo;Koning van de rechtvaardigheid\u0026rsquo;; bijnaam van Yudhishtira en Vidura Dhritarashtra De blinde koning van Hastinapura, vader van de honderd Kaurava\u0026rsquo;s Doab Landtong tussen de rivieren Ganga en Yamuna, ten noorden van Delhi Draupadi Gemeenschappelijke vrouw van de vijf Pandava\u0026rsquo;s; geboren uit vuur; centraal figuur in het dobbelspel Drona Goeroe (leraar) van zowel Pandava\u0026rsquo;s als Kaurava\u0026rsquo;s; strijdt aan de zijde van de Kaurava\u0026rsquo;s Dronaparva Zevende boek; de strijd gaat door met Drona als aanvoerder Duryodhana Oudste van de honderd Kaurava\u0026rsquo;s; de belangrijkste antagonist van de Pandava\u0026rsquo;s Dushasana Tweede Kaurava-broer; vernedert Draupadi door haar aan haar haar te trekken Gandhari Vrouw van Dhritarashtra; draagt uit loyaliteit een blinddoek; moeder van de honderd Kaurava\u0026rsquo;s Ganesha God met olifantshoofd; schreef op bevel van Vyasa de Mahabharata op Ghatotkacha Zoon van Bhima en de demon Hidimbi; vecht aan de zijde van de Pandava\u0026rsquo;s Harivamsaparva Supplement van 16.375 verzen; speciaal gericht op het leven van Krishna Hastinapura Hoofdstad van het Kuru-koninkrijk; \u0026lsquo;Stad van de olifanten\u0026rsquo; Hindoeïsme De overheersende godsdienst van India Indra Koning van de goden; vader van Arjuna Indraprastha Prachtige stad gebouwd door de Pandava\u0026rsquo;s met hulp van Krishna itihasa Letterlijk \u0026lsquo;dat wat gebeurd is\u0026rsquo;; aanduiding voor epische geschriften zoals de Mahabharata Jaya Korter voorwerk dat aan de Mahabharata voorafging; betekent \u0026lsquo;Overwinning\u0026rsquo; kama Een van de vier levensdoelen; begeerte, genot, verlangen karma Wet van oorzaak en gevolg; handeling en de morele consequentie daarvan Karna Zoon van Surya en Kunti (voor haar huwelijk); halfbroer van de Pandava\u0026rsquo;s; strijdt aan de zijde van de Kaurava\u0026rsquo;s Karnaparva Achtste boek; de strijd met Karna als aanvoerder Kaurava\u0026rsquo;s De honderd zonen van Dhritarashtra; de oudste tak van de familie, antagonisten in het epos Khandavaprastha Dorre, arme streek vol demonen die aan de Pandava\u0026rsquo;s wordt gegeven Kripa Hogepriester aan het hof van Hastinapura Krishna Incarnatie van Vishnu; wagenmenner en raadgever van Arjuna; centraal figuur in de Bhagavad Gita Krishnavatara Het verhaal van Krishna (Krishna Leela) door de Mahabharata heen Kshatriya De krijgerskaste; edelen en vorsten Kunti Eerste vrouw van Pandu; moeder van Yudhishtira, Bhima en Arjuna (via goden) Kuru De clan waartoe zowel Pandava\u0026rsquo;s als Kaurava\u0026rsquo;s behoren Kurukshetra Het slagveld waar de beslissende strijd plaatsvindt Madri Tweede vrouw van Pandu; moeder van Nakula en Sahadeva (via de Ashwins) Mahabharata Groot Indisch epos; \u0026lsquo;het grote India\u0026rsquo; of \u0026lsquo;de gehele wereld\u0026rsquo; Mahaprasthanikaparva Zeventiende boek; de grote reis (dood) van Yudhishtira en zijn broers Manas Een van de twee langste epische werken ter wereld (samen met koning Gesar) mantra Heilige formule of klank; gebruikt door Kunti om goden op te roepen Mausalaparva Zestiende boek; onderlinge strijd tussen de Yadava\u0026rsquo;s Maya (Mayāsura) Architect van het paleis in Indraprastha; koning der reuzen, demonen en illusie moksha Een van de vier levensdoelen; bevrijding uit de cyclus van wedergeboorte Nakula Een van de vijf Pandava-broers; tweelingbroer van Sahadeva, zoon van de Ashwins Nala en Damayanti Liefdesverhaal binnen de Mahabharata (Aranyakaparva) Pandava\u0026rsquo;s De vijf zonen van Pandu; de jongere tak van de familie, protagonisten in het epos Pandu Vader van de vijf Pandava\u0026rsquo;s (hoewel niet biologisch); \u0026lsquo;de bleke\u0026rsquo; of \u0026lsquo;de witte\u0026rsquo; parva Boek of hoofdstuk van de Mahabharata; er zijn achttien parva\u0026rsquo;s rakshasa Mensetende demon; Hidimbi (moeder van Ghatotkacha) is een rakshasa Rama Verkorte versie van de Ramayana binnen de Mahabharata (Aranyakaparva) Ramayana Het andere grote Indische epos, naast de Mahabharata Rishyasringa Verhaal over de gehoornde jongen en rishi (Aranyakaparva) Sabhaparva Tweede boek; leven aan het hof, het dobbelspel en de verbanning Sahadeva Een van de vijf Pandava-broers; tweelingbroer van Nakula, zoon van de Ashwins Sanskriet Oude heilige taal van India; taal waarin de Mahabharata is opgetekend Sauptikaparva Tiende boek; Ashwattaman doodt het slapende leger van de Pandava\u0026rsquo;s Shakuni Oom van Duryodhana; meester in het dobbelspel; zet het dobbelspel op touw Shalyaparva Negende boek; laatste deel van de slag met Shalya als aanvoerder Shantiparva Twaalfde boek; kroning van Yudhishtira en instructies van Bhishma Striparva Elfde boek; Gandhari en de andere vrouwen bewenen de doden Surya Zonnegod; vader van Karna Trimurti Hindoeïstische drie-eenheid: Brahma (schepper), Vishnu (onderhouder) en Siwa (verwoester) Udyogaparva Vijfde boek; voorbereidingen voor de oorlog Vayu Windgod; vader van Bhima Veda\u0026rsquo;s Oudste heilige geschriften van het hindoeïsme Vidura Halfbroer van Dhritarashtra en Pandu; minister-president; waarschuwt de Pandava\u0026rsquo;s Virataparva Vierde boek; het jaar van verbanning doorgebracht aan het hof van Virata Vishnu Onderhouder; onderdeel van de Trimurti; Krishna is een incarnatie van Vishnu Vishnu Sahasranama Hymne die de duizend namen van Vishnu beschrijft (Anushasanaparva) Vyasa Wijze die de Mahabharata dicteerde; zelf een personage in het epos Yudhishtira Oudste van de vijf Pandava-broers; zoon van Dharma; kroonprins en later koning ","date":"5 april 2015","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/articles/mahabharata/","section":"Artikelen","summary":" Deze tekst biedt een uitgebreide inleiding tot de Mahabharata, een van de grootste en belangrijkste epische werken uit India. Na een beschrijving van de omvang, betekenis en ontstaansgeschiedenis volgt een samenvatting van het kernverhaal over de dynastieke strijd tussen de Pandava’s en Kaurava’s. Vervolgens worden de belangrijkste personages, de structuur in achttien parva’s en enkele bekende deelverhalen besproken.\n","title":"Mahabharata","type":"articles"},{"content":" Stel je voor: een onkwetsbare demonenkoning die de hemel bedreigt, een prins-krijger die zich terugtrekt in diepe meditatie, en zeven hemelse nimfen die hem moeten verleiden. Zal hij weerstand bieden?\nEn wat gebeurt er als een god zich vermomt als jager en dezelfde pijl schiet als de held? Dit is het verhaal van Arjuna Wiwaha – een klassiek Javaans dansdrama vol verleiding, strijd, magie en uiteindelijk triomf. Lees verder en ontdek hoe Arjuna de demonenkoning verslaat, het geheim van zijn kwetsbaarheid ontrafelt en zelfs koning wordt in de hemel.\nOntstaansgeschiedenis # De Arjuna Wiwaha, geïnspireerd door de Mahabharata, werd in het jaar 1035 door de dichter Mpu Kanwa geschreven tijdens de regering van koning Airlangga (929-1047) op Oost-Java.\nDe inhoud van dit gedicht zou kunnen zinspelen op het leven van Airlangga zelf. De titel Arjuna Wiwaha, dat letterlijk \u0026lsquo;Viering van Arjuna\u0026rsquo;s huwelijk\u0026rsquo; betekent, heeft betrekking op Arjuna\u0026rsquo;s huwelijk met de zeven hemelse nimfen die hem als het ware hebben verleid. In het Javaanse dansdrama echter bereikt de viering het hoogtepunt wanneer in de hemel van Indra het huwelijk van Arjuna met de nimf Supraba (Sembrada) wordt gesloten.\nDe dreiging van de demonenkoning # In de hemel van de god Indra was men bezorgd en heerste er grote verwarring. De demonische koning der reuzen, Niwatakwaca, dreigde de verblijfplaats van de goden te vernietigen als wraak voor hun weigering hem de mooie Supraba te geven. Hij was niet tevreden met de vele giften van Indra, die hem af en toe andere nimfen zond voor zijn harem.\nDe goden waren machteloos tegenover Niwatakawaca, sinds de hoogste godheid hem de gave van volledige onkwetsbaarheid had gegeven, met uitzondering van één geheime plek waar hij dus wél kwetsbaar was. Ofschoon geen enkele sterveling hem zou kunnen verslaan, was hij bij voorbaat gewaarschuwd voor een man met buitengewone kracht.\nArjuna\u0026rsquo;s ascese en de test van de goden # De goden die in beraad gingen, wisten dat Arjuna zich had teruggetrokken in een grot van de berg Indrakila, waar hij door ascese zijn grote krachten samenbundelde – krachten die hij nodig had om de reuzenkoning te vernietigen en de wereld te redden.\nIndra besloot de onwrikbaarheid van Arjuna te testen door hem bloot te stellen aan de verleiding van de mooie hemelse nimfen. Wanneer hij weerstand bood en zijn onwrikbaarheid aantoonde, zouden de goden hem willen opdragen Niwatakawaca te bevechten. De goden kozen zeven hemelse nimfen (widadari\u0026rsquo;s), die al eerder mensen in ascese hadden verstoord, om Arjuna te verleiden. De mooisten onder hen waren Tilottama en de schone Supraba.\nGevolgd door vijf andere dienstnimfjes daalden ze af naar de grot van de berg Indrakila, waar Arjuna diep in meditatie zat. Geen van hun charmes en verleidelijke pogingen konden de meditatie verstoren. Van liefde verstoten en ontmoedigd keerden ze terug naar de hemel om van hun falen te vertellen.\nIndra\u0026rsquo;s bezoek aan Arjuna # De goden waren blij met Arjuna\u0026rsquo;s standvastigheid, maar nu vreesden ze dat hij in zijn volledige absorptie niet meer aan de wereld dacht en daarvoor enkel zijn heil zocht in volledige bevrijding. Nu besloot Indra zelf naar Arjuna te komen.\nHij verscheen aan Arjuna in de gedaante van een oude, zwakke, halfnaakte heilige man, die Arjuna in het begin niet opmerkte. Toen Indra er uiteindelijk in slaagde dat Arjuna gewaar werd van zijn aanwezigheid, ontstond er een gesprek, waarin de god Arjuna, die reeds gevorderd was in het mystieke, op het hart drukte om op het hoogste doel te mikken: de redding door het nirwana in te gaan.\nArjuna vol respect echter stond erop zijn plicht te vervullen als een ksatriya (de tweede of ridderlijke kaste in het hindoeïstische kastensysteem), door zijn krachten te gebruiken tot welzijn van de goden en van de mensheid. Indra nam zijn goddelijke vorm weer aan en moedigde Arjuna aan om hardnekkig vol te houden in zijn streven. Hierna verdween Indra weer.\nDe reus Murka en het wilde zwijn # Ondertussen bereikten de geruchten over Arjuna\u0026rsquo;s asceses ook Niwatakawaca, die hierdoor gewaarschuwd was. Hij stuurde een van zijn reuzen om Arjuna van tevoren te belagen. De reus Murka kon Arjuna echter niet vinden en veranderde zichzelf in een enorm groot wild zwijn dat briesend over de berg trachtte te komen, met het gevolg dat de berg Indrakila begon te schudden.\nArjuna, die hierdoor wakker werd uit zijn meditatie, klom met zijn boog uit de berg. Op dat moment echter verscheen de god Siwa ten tonele, die naar de aarde was gedaald om de bezigheden van de mensen gade te slaan en om zich ervan te verzekeren dat Arjuna zijn doelen bereikte. Siwa was vermomd als een koning die op jacht ging.\nGelijktijdig schoten Arjuna en de god Siwa pijlen die het wilde zwijn op dezelfde plaats raakten – door één gezamenlijke pijl.\nHet gevecht tussen Arjuna en Siwa # Toen Arjuna bij het zwijn kwam om zijn pijl uit het beest te halen, zei Siwa dat dat zijn pijl was en provoceerde met harde en beledigende taal. Een verschrikkelijk gevecht volgde, terwijl de berg uitbarstte. Tenslotte kwamen ze in een worsteling met elkaar.\nToen Arjuna, die door de god op de grond was gegooid, de voeten van Siwa wilde grijpen en juist wilde proberen hem over zich heen te wippen, verdwenen deze voeten plotseling. Een regen van bloemen, vermengd met hemelse lofuitingen, daalde neer uit de hemel en alle goden verschenen in al hun schittering.\nArjuna knielde neer, bracht een huldebetuiging en sprak tot de goden in een prachtig gebed. Hierna gaf de god Siwa hem een magische speer, een vuurpijl Pasupati genaamd, met een boog en een gevechtshelm. Hij gaf Arjuna aanwijzingen in de vechtkunst.\nDe missie naar het reuzenrijk # Nu zijn asceses met succes voltooid waren, werd Arjuna naar de hemel van Indra ontboden om de goden te helpen in hun gevecht tegen de reuzenkoning. De goden beraamden een plan om achter het geheim te komen van de kwetsbare plek van Niwatakawaca.\nSupraba, die reeds lang door de reuzenkoning werd begeerd (hoewel ze zelf verliefd was op Arjuna), moest Arjuna helpen om door haar verlokkende charmes te weten te komen wat de geheime kwetsbare plek van Niwatakawaca was. Ze moest wel zorgen dat ze niet door de reus werd overgehaald.\nZo gingen Arjuna en Supraba op weg naar Himantaka, de hoofdstad van het reuzenrijk. Toen ze bij het paleis van Niwatakawaca aankwamen, maakte Arjuna zich onzichtbaar en zei Supraba dat ze vrijwillig was gekomen en dat ze ingezien had dat de reuzenkoning toch de uiteindelijke winnaar was over de goden. Ze verzocht de reuzennimfen haar komst aan Niwatakawaca aan te kondigen en te zeggen dat ze bereid was hem te dienen. Arjuna bleef onzichtbaar aanwezig om getuige te zijn van de verschijning van de koning.\nHet geheim van Niwatakawaca # Opgewonden haastte Niwatakawaca zich naar het paviljoen waar hij alleen met Supraba haar op zijn schoot wilde minnekozen. De nimf kon met moeite zijn amoureuze aanvallen afweren. Terwijl ze hiermee bezig was, vroeg ze als bruidsschat de bekendmaking van de geheime plek van Niwatakawaca\u0026rsquo;s kwetsbaarheid.\nIn zijn hebzucht en hunkering naar haar gooide hij rondborstig het geheim eruit: dat hij alleen aan de punt van zijn tong kwetsbaar was. Nauwelijks had hij dit uitgesproken of Arjuna veroorzaakte zo\u0026rsquo;n beving dat het paviljoen in elkaar zakte. Er volgde een algemene paniek, waardoor Supraba terug kon keren naar de hemel. Even later voegde Arjuna zich bij haar.\nDe oorlog en de overwinning # Terwijl ze het verhaal aan de goden vertelden, riep de nijdige Niwatakawaca, die onmiddellijk begreep dat hij in de maling was genomen, al zijn legerscharen bijeen en begaf zich op oorlogspad. Stuk voor stuk werden de verblijfplaatsen van de lagere goden platgelopen en vernield, terwijl de reuzenstrijdkrachten de hemel van Indra steeds meer naderden.\nIndra riep al zijn strijdkrachten op en gaf vanuit zijn strijdwagen leiding in het gevecht tegen de reuzen. Tijdens een verschrikkelijk gevecht, waarbij de hele wereld beefde, nam Arjuna het op tegen Niwatakawaca. Hij deed alsof hij geraakt was door de speer van de vijand. De demonenkoning naderde hem en begon zeer smakelijk om hem te lachen.\nDit moment gebruikte Arjuna: hij mikte een pijl door de lachende mond en raakte de tong. Einde van Niwatakawaca.\nArjuna\u0026rsquo;s verblijf in de hemel # Men gaf een groot overwinningsfeest in de hemel van Indra. Arjuna werd koning in de hemel voor zeven dagen (in de hemel duurde dat zeven maanden). Hij kreeg een speciale verblijfplaats – die van de god der liefde – met zeven paviljoens eromheen, één voor elke nimf aan wiens verleidingen hij vroeger weerstand had geboden.\nNu kon Arjuna, te beginnen met Supraba en daarna met Tilottama, alle liefdesgenot ondervinden.\nDe terugkeer naar de aarde # Toen deze zeven maanden-dagen voorbij waren, vroeg hij Indra toestemming terug te mogen keren naar de aarde om zich weer bij zijn familie te voegen. De verdrietige nimfen namen huilend afscheid van Arjuna, en deze daalde uit Indra\u0026rsquo;s hemel weer op aarde terug bij zijn overgelukkige broers.\nDe Arjuna Wiwaha als dansdrama # Deze Arjuna Wiwaha – of delen hiervan – wordt op Java en in Bali vaak in een klassiek dansdrama opgevoerd.\nVerklarende woordenlijst # Term Betekenis Airlangga Koning van Oost-Java (929-1047), tijdens wiens regering de Arjuna Wiwaha werd geschreven Arjuna Held uit de Mahabharata; derde van de vijf Pandava-broers, meesterlijke boogschutter Arjuna Wiwaha \u0026lsquo;De viering van Arjuna\u0026rsquo;s huwelijk\u0026rsquo;; Javaans gedicht en dansdrama ascese Zelfdiscipline, onthouding en meditatie om spirituele krachten te verwerven Himantaka Hoofdstad van het reuzenrijk van Niwatakawaca Indra Koning van de goden in de hindoeïstische mythologie Indrakila Berg waar Arjuna zich terugtrekt voor zijn meditatie en ascese kraton Javaans paleis of hof ksatriya De tweede (krijgers-)kaste in het hindoeïstische kastensysteem Mahabharata Groot Indisch epos waarvan de Arjuna Wiwaha is afgeleid Mpu Kanwa Dichter die de Arjuna Wiwaha schreef in 1035 Murka Reus die door Niwatakawaca wordt gestuurd om Arjuna te belagen nimf Vrouwelijke halfgodin; in deze context: hemelse danseres nirwana Staat van volledige bevrijding en verlossing uit de cyclus van wedergeboorte Niwatakawaca Demonenkoning der reuzen; antagonist in de Arjuna Wiwaha Pasupati Magische vuurpijl (speer) die Arjuna van Siwa ontvangt Siwa Hindoeïstische god; de verwoester en opbouwer, onderdeel van de Trimurti Supraba (Sembrada) Mooiste van de zeven hemelse nimfen; wordt door Niwatakawaca begeerd en helpt Arjuna Tilottama Een van de mooiste hemelse nimfen; verleidt (samen met Supraba) Arjuna widadari Hemelse nimf; dienstbaar aan de goden en bekend om haar schoonheid en verleiding ","date":"22 januari 2017","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/articles/arjuna_wiwaha/","section":"Artikelen","summary":" Stel je voor: een onkwetsbare demonenkoning die de hemel bedreigt, een prins-krijger die zich terugtrekt in diepe meditatie, en zeven hemelse nimfen die hem moeten verleiden. Zal hij weerstand bieden?\n","title":"Arjuna Wiwaha","type":"articles"},{"content":" Een prins verliest zijn bruid aan de vooravond van hun huwelijk. Ze verdwijnt spoorloos uit de bruidskamer – meegenomen door een god tijdens een storm. Wat volgt is een obsessieve zoektocht vol mysterieuze verdwijningen, gedaanteverwisselingen, vermommingen en herlevingen.\nDit is de wereld van Panji, de Oost-Javaanse Arjuna, die niet streeft naar welvaart of een heilige orde, maar naar één ding: hereniging met zijn ongrijpbare bruid, de beeldschone Candra Kirana. Een prinses vermomt zich als man, wordt koning van Bali en ontmoet haar geliefde uiteindelijk op het slagveld – waar pas een haarpin de beslissing brengt. Lees verder en ontdek dit klassieke Javaanse verhaal vol liefde, strijd en magie.\nPanji: de Oost-Javaanse held # De held van een uitgebreide cyclus van verhalen, bekend in verscheidene geschreven versies en door overleveringen, wordt Panji vaak beschouwd als de Oost-Javaanse Arjuna: de ideale, nobele prins, onoverwinnelijk in de strijd en onweerstaanbaar in de liefde.\nEchter, in tegenstelling tot Arjuna\u0026rsquo;s streven naar welvaart voor de Pandawa\u0026rsquo;s en hun koninkrijk of naar het bewaren van de gewijde orde, zijn Panji\u0026rsquo;s bezigheden enkel gebaseerd op de hereniging met zijn ongrijpbare bruid, de beeldschone Candra Kirana (\u0026lsquo;manestraal\u0026rsquo;), een prinses van het rijk Daha (of Kediri).\nKenmerken van de Panji-verhalen # De verhalen zijn vol mysterieuze verdwijningen, gedaanteverwisselingen, vermommingen en herlevingen, en er wordt verondersteld dat de avonturen van Panji op zoek naar Candra Kirana een aloude zon-en-maanmythe weergeven.\nDaarentegen hebben namen van bepaalde personen van bepaalde koninkrijken en enkele gebeurtenissen betrekking op de geschiedenis van Oost-Java. Men veronderstelt dat de verhalen van Panji van oorsprong hiervandaan komen, en wel uit de vijftiende eeuw. Vanuit Oost-Java verspreidden zij zich tot in Maleisië, Thailand en Cambodja, waar de verhalen en hun helden bekend zijn onder verschillende andere namen. Op Java en Bali zijn deze verhalen zeer populair.\nUitvoeringsvormen # Op Java worden de verhalen van Panji vaak in beeld gebracht met het gebruik van maskers, zoals in de wayang topeng of bij de wayang gedok (het spel met de poppen).\nHet verhaal hieronder is gebaseerd op slechts één van de ontelbare versies over de avonturen van Panji.\nNamen van de held en zijn bruid # De held van de Panji-verhalen komt in de verschillende Javaanse en Maleisische versies voor onder verscheidene namen, bijvoorbeeld:\nRaden Panji Raden Inu Inu Koripan Inu Kartapati Cekel Wanengpati Kuda Wanengpati Candra Kirana, de bruid van Panji, is prinses van het rijk Daha (of Kediri). Een andere naam voor haar is Sekartaji. Vermomd als man heet zij in andere verhalen Kuda Narawangsa.\nAndere belangrijke personages # Andere vooraanstaande personen in de Panji-verhalen zijn:\nKelana – een woeste koning \u0026lsquo;van over zee\u0026rsquo; die zijn zinnen heeft gezet op Candra Kirana en tracht haar te bezitten door haar te bedreigen en het Daha (Kediri)-koninkrijk te verwoesten Gunungsari – de broer van Candra Kirana Ragil Kuning (of Dewi Onengan) – de zuster van Panji, die getrouwd is met Gunungsari Wirun, Kartala en Andaga – familieleden die bij het gezelschap van Panji behoren Het verhaal # De verdwijning van de bruid # Panji, prins van het rijk Kuripan, is op de avond voor zijn huwelijk wanhopig bij de plotselinge verdwijning van zijn schone bruid Candra Kirana (\u0026lsquo;manestraal\u0026rsquo;), de prinses uit het rijk Daha (Kediri), uit hun bruidskamer.\nKrankzinnig van spijt krijgt hij toch weer hoop bij het verschijnen van een prinses die beweert dat zij Candra Kirana is, hoewel haar uiterlijk totaal anders is. Deze prinses – die in werkelijkheid een boze demonenprinses is en die Panji voor zichzelf wil hebben – beweert dat zij in de greep is gekomen van de verschrikkelijke Durga, de godin van de dood, en dat zij haar oorspronkelijke lichaam terug zou krijgen zodra zij met Panji getrouwd zou zijn.\nVol nieuwe hoop beveelt Panji voorbereidingen te treffen ten behoeve van het voorgenomen huwelijk.\nDe ware Candra Kirana in het woud # Ondertussen bevindt de ware Candra Kirana (Sekartaji) zich in het woud. Haar wanhopige weeklagen worden gehoord door de goden. Zij raden haar aan terug te keren naar het paleis, maar dan vermomd als man, om zodoende te trachten zich weer met Panji te herenigen.\nCandra Kirana (Sekartaji) neemt inderdaad de gedaante van een man aan en keert terug naar het paleis, waar de voorbereidingen voor Panji\u0026rsquo;s huwelijk met de bedriegster bijna voltooid zijn.\nCandra Kirana (Sekartaji), die niet in staat is Panji te wijzen op de onechtheid van de bruid, schrijft een brief aan de prins waarin zij de hele toedracht uitlegt. Daarna verdwijnt ze weer. Panji is hevig geschokt en haast zich om zijn ware geliefde te vinden, terwijl zijn manschappen de demonische bedriegster doden.\nDe omzwervingen # De lange omzwervingen van Panji op zoek naar Candra Kirana (Sekartaji) zijn vol avonturen, zowel in gevechten als in de liefde. Hij verblijft in het woud bij kluizenaars en werkt bij verscheidene paleizen als bediende, terwijl hij voortdurend zoekt naar enig teken van zijn bruid.\nCandra Kirana (Sekartaji) behoudt haar vermomming als man en beleeft haar eigen avonturen. Uiteindelijk wordt zij koning van Bali, bekend om zowel zijn moed als zijn puur vrouwelijke vaardigheden, zoals borduren en kantwerken.\nDe climax op het slagveld # De climax van het verhaal wordt bereikt wanneer Panji en Candra Kirana (Sekartaji) recht tegenover elkaar komen te staan op het slagveld. Alle getuigen worden gelast het slagveld te verlaten. De prinses, die niet weet dat zij Panji voor zich heeft, vertrouwt hem toe de ware bruid van Panji te zijn. Ze vertelt ook dat de goden haar hebben aangeraden zich te vermommen als man, en dat de goden haar gezegd hebben dat zij haar geliefde prins alleen kan terugvinden indien zij met Panji tot een man-tot-man-gevecht komt – totdat Panji\u0026rsquo;s bloed zal gaan vloeien.\nHierna gaan ze inderdaad met elkaar vechten, eerst met het zwaard en daarna met pijl en boog. Candra Kirana (Sekartaji) kan haar tegenstander echter geen letsel toebrengen, totdat zij ten slotte haar haarpin als wapen gebruikt. Dan wordt Panji pas geraakt en valt neer. Hij maakt zijn identiteit bekend en de twee geliefden vinden elkaar eindelijk.\nMaskers in de Panji-dansen # De Panji-verhalen worden op Java in de dansen vaak uitgebeeld met maskers. De maskerkleuren zijn symbolisch:\nPanji draagt een lichtblauw masker Candra Kirana (Sekartaji) heeft een gouden masker Gunungsari (de broer van Candra Kirana) is te herkennen aan een wit masker Kelana (de woeste koning) draagt geen rood, maar een roze masker Op Bali is de dans Panji Semirang zeer populair. In deze dans wordt de vermomming van Candra Kirana (Sekartaji) uitgebeeld.\nAlternatieve versie: historische achtergrond # Als een episode van de oude geschiedenis van Java zijn de lotgevallen van Panji (ook wel Inu Kartapati, \u0026lsquo;hij die niet bang is voor de dood\u0026rsquo;) al vrij vroeg bij de Europese Javanici bekend. Men vindt ze onder andere in Raffles\u0026rsquo; History of Java en in J. Hageman\u0026rsquo;s Algemeene geschiedenis van Java.\nDe Hikajat Panji Kuda Semirang # De versie Hikajat Panji Kuda Semirang is een Maleis Panji-verhaal uit de collectie van Mr. Cohen Stuart, geschreven in een duidelijk leesbaar Arabisch schrift. Het verhaal zou zijn vertaald uit het Javaans en, zoals het opgeschreven staat, is dit werk gereedgekomen in september 1832. Men veronderstelt echter dat de verhalen van Panji van oorsprong al uit de vijftiende eeuw dateren en betrekking hebben op de geschiedenis van Oost-Java.\nIn de Hikajat Panji Kuda Semirang wordt de naam van de held Kuda Semirang Sira Panji Pandai rupa genoemd. Vermeld staan ook de vier vorstengebroeders van Java:\nde oudste: vorst van het rijk Kuripan de volgende broer: vorst van het rijk Daha de volgende broer: vorst van het rijk Gegelang de jongste broer: vorst van Singasari De geboorte van Panji # De koning van Kuripan en zijn eerste vrouw verlangden naar een zoon. Zij gingen zich reinigen en brachten veertig dagen door in verering van de goden. Hun gebed werd verhoord en de god Batara Guru gaf hun een zoon, die zij Inu Kartapati (\u0026lsquo;hij die niet bang is voor de dood\u0026rsquo;) noemden. Later kregen zij nog een zoon en een dochter (Ratna Wilis, of zoals de Javanen haar noemden: Ragil Kuning).\nHet koningspaar uit Daha riep eveneens de hulp in van de goden. Zij kregen een dochter, later de beeldschone Candra Kirana (\u0026lsquo;Manestraal\u0026rsquo;) genoemd. Zij was voorbestemd om de vrouw van Inu Kartapati (Panji) te worden.\nDe mededinger en de straf der goden # Een andere mededinger naar de hand van Candra Kirana was de ruige koning van Sabrang, Kelana Sewandana. Elke keer wist zij zijn aanzoek op de lange baan te schuiven.\nIntussen waren de twee koningskinderen volwassen geworden. Na de verlovingstijd kwam de huwelijksdag in zicht. Veel tijd werd besteed aan de voorbereidingen voor het huwelijksfeest. Doch wat men al die jaren had nagelaten, was de goden te bedanken voor het krijgen van kinderen. Hierdoor waren de goden zeer ontstemd en besloten de families te straffen door de twee geliefden Inu Kartapati en Candra Kirana van elkaar te scheiden.\nDe ontvoering # Tijdens een storm boven het rijk Daha, die de god Batara Kala zelf had geschapen, daalde hij neer in de harem en nam de prinses Candra Kirana mee het luchtruim in. Vervolgens bracht hij haar naar de berg Jambangan, waar zij aan ascese deed, de goden vereerde en endang (non) werd. Zij heette voortaan Endang Sangulara.\nDe zoektocht # Na de verdwijning van de prinses uit het paleis vertrok ook Panji de wijde wereld in op zoek naar zijn verloofde. Tijdens zijn zwerftochten maakte Panji vele hachelijke avonturen mee. Na Panji vertrok op haar beurt Ragil Kuning om haar broer te vinden. Zo was iedereen op zoek naar iedereen.\nSlot # De Panji-cyclus omvat verhalen vol mysterieuze verdwijningen, gedaanteverwisselingen, vermommingen en herlevingen.\nVerklarende woordenlijst # Term Betekenis Batara Guru Javaanse naam voor de god Siwa als god-leermeester Batara Kala God van de tijd en vernietiging; schept de storm die Candra Kirana ontvoert Candra Kirana \u0026lsquo;Manestraal\u0026rsquo;; de bruid van Panji, prinses van Daha (ook bekend als Sekartaji) Cekel Wanengpati Een van de alternatieve namen voor Panji Daha Rijk (ook Kediri) waarvan Candra Kirana prinses is Durga Godin van de dood; grijpt de demonenprinses die zich als Candra Kirana voordoet endang Non of kluizenaarster; Candra Kirana wordt Endang Sangulara genoemd als non Gunungsari Broer van Candra Kirana; herkenbaar aan wit masker Hikajat Panji Kuda Semirang Maleise Panji-versie uit de collectie Cohen Stuart (1832) Inu Kartapati \u0026lsquo;Hij die niet bang is voor de dood\u0026rsquo;; een van de namen voor Panji Inu Koripan Een van de alternatieve namen voor Panji Kelana Woeste koning \u0026lsquo;van over zee\u0026rsquo; die Candra Kirana begeert; draagt een roze masker Kelana Sewandana Ruige koning van Sabrang; mededinger naar de hand van Candra Kirana Kuda Narawangsa Naam van Candra Kirana wanneer zij zich vermomt als man Kuda Semirang Sira Panji Pandai rupa Volledige naam van de held in de Hikajat Panji Kuda Semirang Kuda Wanengpati Een van de alternatieve namen voor Panji Kuripan Rijk waarvan Panji prins is Panji De held van de Panji-cyclus; Oost-Javaanse nobele prins Panji Semirang Populaire Balinese dans waarin de vermomming van Candra Kirana wordt uitgebeeld Raden Inu Een van de alternatieve namen voor Panji Raden Panji Een van de alternatieve namen voor Panji Ragil Kuning Zuster van Panji (ook Dewi Onengan); getrouwd met Gunungsari Ratna Wilis Javaanse naam voor Ragil Kuning Sabrang Rijk van waaruit Kelana komt; \u0026lsquo;van over zee\u0026rsquo; Sekartaji Alternatieve naam voor Candra Kirana wayang gedok Javaans poppenspel (met poppen) waarin Panji-verhalen worden opgevoerd wayang topeng Javaans maskerdansspel waarin Panji-verhalen worden opgevoerd ","date":"11 februari 2015","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/articles/panji_semirang/","section":"Artikelen","summary":" Een prins verliest zijn bruid aan de vooravond van hun huwelijk. Ze verdwijnt spoorloos uit de bruidskamer – meegenomen door een god tijdens een storm. Wat volgt is een obsessieve zoektocht vol mysterieuze verdwijningen, gedaanteverwisselingen, vermommingen en herlevingen.\n","title":"Panji Semirang","type":"articles"},{"content":" Een prins wordt verbannen uit zijn koninkrijk. Zijn vrouw wordt ontvoerd door een demonenkoning met tien hoofden en twintig armen. Wat volgt is een epische zoektocht vol gevechten, magische apenlegers en een brug die over de oceaan wordt gebouwd.\nDit is de wereld van de Ramayana – een van de grootste en oudste epen uit India, dat samen met de Mahabharata de culturele hoeksteen van het hindoeïsme vormt. Lees verder en ontdek het verhaal van prins Rama, zijn trouwe broer Lakshmana, zijn onwankelbare vrouw Sita, en de apengeneraal Hanuman die de held helpt de duistere macht te overwinnen.\nWat is de Ramayana? # De Ramayana is een omvangrijk epos uit India. Samen met de Mahabharata vormt het een belangrijke culturele hoeksteen van het hindoeïsme. De dichter en wijze Valmiki heeft het epos naar schatting tussen 750 en 500 v.Chr. in een bepaald metrum gezet om het gemakkelijker te kunnen onthouden.\nOntstaansgeschiedenis en overlevering # Het epos is als orale literatuur gedurende talloze generaties doorverteld, maar het oudste gevonden manuscript wordt gesitueerd omstreeks het jaar 1000 n.Chr. – in India schreef men toen op palmbladeren. In totaal zijn er ongeveer tweeduizend gedeeltelijke of volledige manuscripten gevonden. De Ramayana bevat zo\u0026rsquo;n 24.000 verzen op 50.000 regels.\nHet epos is verdeeld in zeven boeken (kanda\u0026rsquo;s) en vertelt het verhaal van prins Rama, zijn broer Lakshmana en zijn vrouw Sita. De hoofdlijn betreft de ontvoering van Sita door de demonenkoning Ravana en de uiteindelijke bevrijding met de hulp van de apengeneraal Hanuman.\nDe zeven boeken (kanda\u0026rsquo;s) van de Ramayana # Boek Naam Inhoud 1 Balakanda De jeugd van Rama, zijn huwelijk met Sita 2 Ayodhyakanda De ballingschap van Rama en de troonsbestijging van Bharata 3 Aranyakanda Het leven in het woud en de ontvoering van Sita 4 Kishkindhakanda De ontmoeting met Hanuman en de apenkoning Sugriva 5 Sundarakanda Hanuman\u0026rsquo;s reis naar Lanka en de vondst van Sita 6 Yuddhakanda De grote slag, de dood van Ravana en de redding van Sita 7 Uttarakanda De terugkeer naar Ayodhya, de kroning en het latere leven Het volledige verhaal van de Ramayana # Balakanda: de jeugd van Rama en zijn huwelijk # Koning Dasharatha regeert over het koninkrijk Ayodhya. Hij heeft drie vrouwen: Kausalya, Kaikeyi en Sumitra, maar geen kinderen. Op advies van zijn priesters voert hij een paardenoffer (ashvamedha) uit. Uit het offervuur verschijnt een goddelijke figuur die hem een gouden pot met payasam (een heilig drankje) geeft. Zijn drie vrouwen drinken ervan en krijgen vier zonen: Kausalya baart Rama, Kaikeyi baart Bharata, en Sumitra baart de tweeling Lakshmana en Shatrughna.\nRama is een incarnatie van de god Vishnu, die op aarde is neergedaald om de demonenkoning Ravana te verslaan. Als jonge prins bewijst Rama zijn moed door samen met zijn broer Lakshmana de wijze Vishvamitra te beschermen tegen demonen. Tijdens deze reis komt Rama in het koninkrijk Mithila, waar koning Janaka een svayamvara (een ceremonie waarbij een prinses haar eigen echtgenoot kiest) organiseert voor zijn dochter Sita. De opdracht is de boog van de god Shiva te spannen. Niemand kan dit, behalve Rama – hij spant de boog en breekt hem zelfs doormidden. Rama wint de hand van Sita en zij trouwen.\nAyodhyakanda: de ballingschap # Na vele jaren besluit koning Dasharatha af te treden en zijn oudste zoon Rama tot koning te kronen. Iedereen is blij, behalve zijn tweede vrouw Kaikeyi. Haar boze dienstmeid Manthara zet haar op tegen Rama. Kaikeyi herinnert de koning aan twee gunsten die hij haar ooit had beloofd. Ze eist dat Bharata tot koning wordt gekroond en dat Rama veertien jaar in ballingschap gaat in het bos.\nMet gebroken hart stemt koning Dasharatha in. Rama aanvaardt zijn lot zonder klagen. Sita, zijn trouwe vrouw, weigert in Ayodhya achter te blijven en dringt erop aan hem te vergezellen. Ook Lakshmana volgt zijn broer. De drie vertrekken naar het bos, gekleed in boomschors en dierenhuiden. Kort na hun vertrek sterft koning Dasharatha uit verdriet.\nBharata, die op bezoek was bij zijn grootvader, keert terug en ontdekt wat zijn moeder heeft gedaan. Woedend weigert hij de troon en reist naar het bos om Rama te smeden terug te keren. Rama weigert echter, omdat hij zijn vaders woord moet eren. Bharata neemt de sandalen van Rama mee en plaatst deze op de troon als symbool van Rama\u0026rsquo;s koningschap, terwijl hij zelf het koninkrijk als regent bestuurt.\nAranyakanda: het leven in het woud en de ontvoering van Sita # In het bos leven Rama, Sita en Lakshmana als kluizenaars. Ze ontmoeten wijzen en bestrijden demonen die de meditatie verstoren. Op een dag bezoekt de demonin Surpanakha, de zus van Ravana, hun verblijfplaats. Ze wordt verliefd op Rama en doet een avances. Rama wijst haar af en verwijst haar door naar Lakshmana, die haar ook afwijst. Woedend valt ze Sita aan, maar Lakshmana snijdt haar neus en oren af.\nVernederd vlucht Surpanakha naar haar broers Khara en Dushana, die met een leger van demonen terugkeren. Rama verslaat hen allemaal. Surpanakha reist vervolgens naar Lanka om bij haar oudste broer, Ravana, te klagen. Ravana, de demonenkoning met tien hoofden en twintig armen, zint op wraak. Hij bedenkt een list.\nRavana stuurt zijn oom Maricha, die de gedaante van een gouden hert kan aannemen. Sita ziet het prachtige hert en smeekt Rama het voor haar te vangen. Rama achtervolgt het hert, maar al snel beseft hij dat het een demon is. Hij doodt Maricha, die met zijn laatste adem de stem van Rama nabootst en roept: \u0026lsquo;O Sita! O Lakshmana!\u0026rsquo; Sita hoort de kreet en smeekt Lakshmana Rama te hulp te gaan. Lakshmana weigert eerst, omdat hij Sita niet alleen mag laten, maar vertrekt uiteindelijk nadat Sita hem beschuldigt van lafheid. Voordat hij gaat, trekt hij een magische cirkel (Lakshmana-rekha) om de hut en zegt Sita dat ze deze nooit mag overschrijden.\nNu Sita alleen is, verschijnt Ravana vermomd als een bedelende monnik. Sita, die gastvrijheid hoog in het vaandel heeft staan, verlaat de cirkel om hem eten te geven. Ravana grijpt haar, onthult zijn ware gedaante en neemt haar mee in zijn vliegende strijdwagen naar Lanka. Onderweg wordt de adelaar Jatayu, een vriend van Rama, aangevallen door Ravana als hij probeert Sita te redden. Jatayu wordt dodelijk gewond maar overleeft lang genoeg om Rama te vertellen wat er is gebeurd.\nKishkindhakanda: de ontmoeting met Hanuman en Sugriva # Rama en Lakshmana reizen naar het zuiden. Ze ontmoeten de apengeneraal Hanuman, een toegewijde dienaar van Sugriva, de verbannen apenkoning. Sugriva is onttroond door zijn broer Vali en verbergt zich op een berg. Rama helpt Sugriva Vali te verslaan. In ruil daarvoor belooft Sugriva Rama te helpen bij het vinden van Sita.\nSugriva stuurt apenlegers naar alle windrichtingen. Hanuman leidt het leger dat naar het zuiden trekt. Bij de oceaan aangekomen, weten ze niet verder te gaan. Een oude adelaar, Sampati, de broer van Jatayu, vertelt hen dat hij Sita in Lanka heeft gezien. De apen moeten nu een manier vinden om de oceaan over te steken.\nSundarakanda: Hanuman\u0026rsquo;s reis naar Lanka # Hanuman, die de kracht heeft om te groeien en te krimpen, neemt een enorme gedaante aan en springt over de oceaan naar Lanka. Daar sluipt hij \u0026rsquo;s nachts de stad binnen en zoekt naar Sita. Hij vindt haar in een tuin (Ashoka Vatika), omringd door demonische bewakers. Ravana probeert haar te verleiden en bedreigt haar, maar Sita blijft trouw aan Rama.\nHanuman onthult zich aan Sita en geeft haar de ring van Rama als bewijs. Hij biedt aan haar mee terug te nemen, maar Sita weigert – alleen Rama zelf mag haar redden. Hanuman laat zich vervolgens gevangennemen door de demonen. Voor Ravana gebracht, eist hij dat Ravana Sita vrijlaat. Woedend beveelt Ravana dat Hanumans staart in brand wordt gestoken. Hanuman krimpt zich los, springt met zijn brandende staart door de straten van Lanka en steekt de stad in brand. Daarna keert hij terug naar Rama om te vertellen dat Sita is gevonden.\nYuddhakatha: de grote slag en de redding van Sita # Rama, Lakshmana en het apenleger trekken naar het zuiden. Met de hulp van de oceaangod bouwen ze een brug (Rama Setu) naar Lanka. Een enorme slag volgt. Talloze helden vallen aan beide zijden. Lakshmana raakt zwaargewond door een magische pijl van Ravana\u0026rsquo;s zoon Indrajit. Hanuman vliegt naar de berg met de geneeskrachtige kruiden, maar kan de juiste plant niet vinden, dus tilt hij de hele berg op en vliegt ermee terug.\nUiteindelijk staat Rama oog in oog met Ravana. Na een lang gevecht doodt Rama de demonenkoning met de Brahmastra (een goddelijk wapen). Ravana sterft en de goden juichen. Sita wordt bevrijd. Rama vraagt Sita om een bewijs van haar zuiverheid te geven, omdat ze lang in het paleis van een demon heeft gewoond. In haar verdriet vraagt Sita de godin van de aarde om haar te omarmen – de aarde opent zich en neemt haar op. De goden verklaren echter dat dit onrechtvaardig is en Sita verschijnt opnieuw, gezuiverd.\nUttarakanda: de terugkeer en de kroning # Rama, Sita en Lakshmana keren terug naar Ayodhya. Ze worden met vreugde ontvangen en Rama wordt gekroond tot koning. De regering van Rama, Rama Rajya genoemd, wordt beschreven als een gouden eeuw van vrede en welvaart.\nLater hoort Rama echter dat sommige inwoners van Ayodhya twijfelen aan de zuiverheid van Sita, omdat ze bij Ravana heeft gewoond. Om zijn koninklijke plicht te vervullen, verbant hij de zwangere Sita naar het bos. Daar vindt ze onderdak bij de wijze Valmiki, de auteur van de Ramayana. Ze baart een tweeling, Lava en Kusha. Jaren later, als de jongens volwassen zijn, ontmoet Rama hen tijdens een offerceremonie. Hij herkent hen en herenigt zich met Sita. Maar Sita, die de beschuldigingen nog niet is vergeten, roept opnieuw de godin van de aarde aan en verdwijnt voorgoed. Rama regeert nog vele jaren en keert uiteindelijk terug naar de hemel als de god Vishnu.\nBelangrijke personages in de Ramayana # Personage Rol Bijzonderheden Rama Hoofdpersoon; prins van Ayodhya Incarnatie van Vishnu; volmaakt in plicht, moed en deugdzaamheid Sita Vrouw van Rama Incarnatie van Lakshmi; staat symbool voor trouw, zuiverheid en offervaardigheid Lakshmana Broer van Rama Volgt Rama in ballingschap; trouwe metgezel en beschermer van Sita Hanuman Apengeneraal Toegewijde dienaar van Rama; bezit magische krachten (vliegen, groeien, krimpen) Ravana Demonenkoning van Lanka Tien hoofden, twintig armen; geleerde en machtige krijger, maar ook arrogant en begerig Dasharatha Koning van Ayodhya; vader van Rama Sterft uit verdriet over Rama\u0026rsquo;s ballingschap Kaikeyi Tweede vrouw van Dasharatha Eist de ballingschap van Rama zodat haar zoon Bharata koning wordt Bharata Broer van Rama Weigert de troon; regeert als regent met Rama\u0026rsquo;s sandalen op de troon Surpanakha Zus van Ravana Haar vernedering leidt tot de ontvoering van Sita Vali Apenkoning, broer van Sugriva Wordt gedood door Rama Sugriva Apenkoning, bondgenoot van Rama Helpt Rama Sita te vinden Jatayu Adelaar Probeert Sita te redden van Ravana; sterft aan zijn verwondingen Valmiki Wijze en dichter Auteur van de Ramayana; biedt Sita onderdak in het bos Culturele betekenis en invloed # De Ramayana is niet alleen een literair meesterwerk, maar ook een religieus en moreel kompas voor miljoenen hindoes. Rama wordt gezien als de ideale man en koning – Maryada Purushottama (de volmaakte mens). Sita is de ideale vrouw en moeder. Hun leven dient als voorbeeld van plichtsvervulling (dharma), trouw en offervaardigheid.\nDe Ramayana heeft talloze kunstvormen beïnvloed, waaronder:\nDrama en dans – Ramleela (een traditionele uitvoering van het epos) wordt jaarlijks opgevoerd in India Wayang kulit – Het Javaanse schimmenspel put uitgebreid uit de Ramayana Literatuur – Talloze bewerkingen in regionale talen, zoals de Ramcharitmanas in het Hindi Beeldende kunst – Reliëfs op tempels (bijvoorbeeld de Candi Prambanan op Java) en miniaturen Film en televisie – Populaire televisieserie uit de jaren tachtig en diverse animatiefilms De Ramayana in Java en Bali # Op Java werd de Ramayana al vroeg geïntegreerd in de lokale cultuur. Het epos is te vinden in:\nWayang kulit – Het schimmenspel met poppen Wayang wong – Dansdrama met acteurs Tempelreliëfs – De Candi Prambanan bij Yogyakarta heeft een volledige reeks reliëfs die de Ramayana uitbeelden Dansen – De Sendratari Ramayana is een beroemde balletuitvoering in Prambanan Op Bali wordt de Ramayana opgevoerd in Sendratari (massadansdrama) en in maskerdansen (topeng). De Balinese versie heeft enkele eigen variaties, zoals een grotere rol voor de demonen en een andere interpretatie van Ravana.\nVerklarende woordenlijst # Term Betekenis Ayodhya Hoofdstad van het koninkrijk van koning Dasharatha; geboorteplaats van Rama ashvamedha Paardenoffer; een koninklijk ritueel om de macht te bevestigen Balakanda Eerste boek van de Ramayana; jeugd van Rama en zijn huwelijk met Sita Bharata Broer van Rama; weigert de troon en regeert als regent met Rama\u0026rsquo;s sandalen Brahmastra Goddelijk wapen; gebruikt door Rama om Ravana te doden Dasharatha Koning van Ayodhya; vader van Rama Hanuman Apengeneraal; toegewijde dienaar van Rama; bezit magische krachten Jatayu Adelaar; probeert Sita te redden van Ravana; sterft aan zijn verwondingen Kaikeyi Tweede vrouw van Dasharatha; eist de ballingschap van Rama kanda Boek of hoofdstuk van de Ramayana; er zijn zeven kanda\u0026rsquo;s Kausalya Eerste vrouw van Dasharatha; moeder van Rama Lakshmana Broer van Rama; volgt hem in ballingschap Lakshmana-rekha Magische cirkel getrokken door Lakshmana om Sita te beschermen Lanka Stad met gouden muren; geregeerd door Ravana; het huidige Sri Lanka Mahabharata Het andere grote Indische epos, naast de Ramayana Manthara Boze dienstmeid van Kaikeyi; zet haar aan tot het eisen van ballingschap Maricha Demon, oom van Ravana; verandert in een gouden hert om Sita te lokken palmblad Materiaal waarop oude Indische manuscripten werden geschreven payasam Heilig drankje dat de vier zonen van Dasharatha verwekt Rama Hoofdpersoon; prins van Ayodhya; incarnatie van Vishnu Rama Rajya \u0026lsquo;Het koningschap van Rama\u0026rsquo;; een gouden eeuw van vrede en welvaart Rama Setu \u0026lsquo;Brug van Rama\u0026rsquo;; de brug tussen India en Lanka gebouwd door het apenleger Ramayana \u0026lsquo;De reis van Rama\u0026rsquo;; een van de twee grote Indische epen Ravana Demonenkoning van Lanka met tien hoofden en twintig armen; antagonist Sampati Broer van Jatayu; vertelt de apen dat Sita in Lanka is Sita Vrouw van Rama; incarnatie van Lakshmi; staat symbool voor trouw en zuiverheid Sugriva Apenkoning; bondgenoot van Rama na de dood van zijn broer Vali Sumitra Derde vrouw van Dasharatha; moeder van Lakshmana en Shatrughna Sundarakanda Vijfde boek; Hanuman\u0026rsquo;s reis naar Lanka en de vondst van Sita Surpanakha Zus van Ravana; haar vernedering leidt tot de ontvoering van Sita svayamvara Ceremonie waarbij een prinses haar eigen echtgenoot kiest Vali Apenkoning; broer van Sugriva; wordt gedood door Rama Valmiki Wijze en dichter; auteur van de Ramayana Vishnu God; onderhouder in de Trimurti; Rama is een incarnatie van Vishnu Vishvamitra Wijze die Rama en Lakshmana beschermt tegen demonen ","date":"22 april 2015","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/articles/ramayana/","section":"Artikelen","summary":" Een prins wordt verbannen uit zijn koninkrijk. Zijn vrouw wordt ontvoerd door een demonenkoning met tien hoofden en twintig armen. Wat volgt is een epische zoektocht vol gevechten, magische apenlegers en een brug die over de oceaan wordt gebouwd.\n","title":"Ramayana","type":"articles"},{"content":" CENTRAAL JAVAANSE HOFDANSEN IN AMSTERDAM # Lessen · Workshops · Optredens # CONTACT PROEFLES ","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/","section":"Over ons","summary":"","title":"Over ons","type":"page"},{"content":" GESCHIEDENIS ACTIVITEITEN SAMENWERKING ","date":"7 april 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/over/","section":"Over ons","summary":"","title":"Over Dans Ensemble Sinar Anyar","type":"page"},{"content":"","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/categories/beksan-kreasi-baru/","section":"Categories","summary":"","title":"Beksan Kreasi Baru","type":"categories"},{"content":"","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/categories/beksan-putra-wir%C3%A8ng/","section":"Categories","summary":"","title":"Beksan Putra Wirèng","type":"categories"},{"content":"","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/categories/beksan-putri-gambyong/","section":"Categories","summary":"","title":"Beksan Putri Gambyong","type":"categories"},{"content":"","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/categories/beksan-putri-gol%C3%A8k/","section":"Categories","summary":"","title":"Beksan Putri Golèk","type":"categories"},{"content":"","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/categories/beksan-putri-srimpi/","section":"Categories","summary":"","title":"Beksan Putri Srimpi","type":"categories"},{"content":"","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/categories/beksan-wayang/","section":"Categories","summary":"","title":"Beksan Wayang","type":"categories"},{"content":"","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/categories/beksan-wayang-topeng/","section":"Categories","summary":"","title":"Beksan Wayang Topeng","type":"categories"},{"content":" Deze dans is gebaseerd op een Bollywood klassieker Bum Bum. De muziek is daarna omgezet naar het populaire Indonesische Dangdut vorm en de choreografie is aangepast aan de Javaanse Putra Gagah dansstijl.\nDe abstracte bewegingen vormen zelf geen verhaal maar een choreografie dat nauw aansluit op de up tempo Dangdut muziekvorm.\n","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/bum_bum/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" Deze dans is gebaseerd op een Bollywood klassieker Bum Bum. De muziek is daarna omgezet naar het populaire Indonesische Dangdut vorm en de choreografie is aangepast aan de Javaanse Putra Gagah dansstijl.\n","title":"Bum Bum","type":"dances"},{"content":"","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/categories/","section":"Categories","summary":"","title":"Categories","type":"categories"},{"content":"","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/categories/dans/","section":"Categories","summary":"","title":"Dans","type":"categories"},{"content":" Een strijder keert na lange tijd terug naar huis. Zijn geliefde heeft hem zozeer gemist dat zij hem niet zomaar kan omhelzen. Er moet het een en ander worden uitgepraat – pas dan komen de geliefden weer tot elkaar.\nDit is Driasmara, een tijdloos dansduet over liefde, gemis en verzoening. Lees verder en ontdek hoe Raden Panji Inukertapati en prinses Sekartaji in deze klassieke Midden-Javaanse dans hun liefdesconflict uitbeelden, en hoe deze creatie uit 1979 is uitgegroeid tot een standaardwerk van het Midden-Javaanse dansrepertoire.\nHet dansduet Driasmara # Het dansduet Driasmara is een creatie van de beroemde danser Sunarno Purwolelono en verbeeldt de liefde van Raden Panji Inukertapati en prinses Sekartaji .\nEen standaardwerk van het Midden-Javaanse repertoire # Driasmara (1979) is in de loop der jaren uitgegroeid tot een standaardwerk van het Midden-Javaanse dansrepertoire, dat nu geïnterpreteerd wordt als het verhaal van de liefde tussen jonge mensen in het algemeen.\nHet verhaal van de dans # Panji is als strijder op pad en blijft lang van huis. Sekartaji heeft hem zozeer gemist dat zij, als hij terugkomt, gereserveerd reageert. Zij kan zijn gedrag niet zomaar accepteren en er moet het een en ander worden uitgepraat. Uiteindelijk komen de geliefden weer tot elkaar.\nMuziek # De muziek voor Driasmara is samengesteld door Rahayu Supanggah, een vooraanstaand componist en gamelan-maestro . De stukken zijn:\nKetawang Wigena Srepeg Kembang Kapas Uran-Uran Mijil Ketawang Driasmara Ladrang Driasmara Laras: pelog pathet nem\nAchtergrond van de dans Driasmara # Aspect Toelichting Choreograaf Sunarno Purwolelono (beroemde Javaanse danser en choreograaf) Jaar van creatie 1979 Thema Liefde, gemis, verzoening; de relatie tussen Raden Panji Inukertapati en prinses Sekartaji Genre Klassiek Midden-Javaanse dans (hofdans) Type Dansduet (twee dansers: man en vrouw) Muziek Samengesteld door Rahayu Supanggah (componist, gamelan-maestro) Status Standaardwerk van het Midden-Javaanse dansrepertoire Moderne interpretatie Verhaal van de liefde tussen jonge mensen in het algemeen Achtergrond van de muziekcomponist: Rahayu Supanggah # Aspect Toelichting Geboorte Boyolali, 29 augustus 1949 Overlijden 10 november 2020 (71 jaar) Opleiding Kokar Solo, ASKI Solo Functies Ketua STSI Solo (1997-2001); Direktur Pascasarjana (2002-2006); Dosen ISI Surakarta Bekende werken Muziek voor \u0026lsquo;I La Galigo\u0026rsquo;, \u0026lsquo;Opera Jawa\u0026rsquo;, \u0026lsquo;Passage Through the Gong\u0026rsquo; Samenwerkingen Robert Wilson, Peter Brook, Ong Ken Sen, Kronos Quartet Onderscheidingen Piala Citra 2006 (penata musik terbaik voor \u0026lsquo;Opera Jawa\u0026rsquo;) Publicaties Bothekan Karawitan I \u0026amp; II (standaardwerken over gamelan) Verklarende woordenlijst # Term Betekenis Driasmara Dansduet van Sunarno Purwolelono; \u0026lsquo;drie liefde\u0026rsquo; of \u0026rsquo;liefde in drieën\u0026rsquo;; verbeeldt de liefde tussen Panji en Sekartaji ladrang Muzikale vorm in de Javaanse gamelan; langzame, statige compositie laras Toonsoort of stemsysteem in de Javaanse gamelan Panji Inukertapati Prins van Kuripan; de held van de Panji-cyclus; mannelijke hoofdpersoon in Driasmara pelog pathet nem Specifieke toonsoort en pathet (modus) in de Javaanse gamelan; gebruikt voor de muziek van Driasmara Rahayu Supanggah Componist en gamelan-maestro; componeerde de muziek voor Driasmara (1949-2020) Sekartaji Prinses van Daha; geliefde van Panji; vrouwelijke hoofdpersoon in Driasmara Sunarno Purwolelono Beroemde Javaanse danser en choreograaf; creëerde Driasmara in 1979 ","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/driasmara/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" Een strijder keert na lange tijd terug naar huis. Zijn geliefde heeft hem zozeer gemist dat zij hem niet zomaar kan omhelzen. Er moet het een en ander worden uitgepraat – pas dan komen de geliefden weer tot elkaar.\n","title":"Driasmara","type":"dances"},{"content":" Paleissoldaten meten hun kracht en sterkte met gestyleerde oefeningen. Ze gebruiken schild, knuppel en machète – niet om te doden, maar om te trainen. Dit is Eko Prawiro, een wirèng-dans uit de Midden-Javaanse hofcultuur, waarin manhaftigheid en militaire vaardigheid samenkomen in een gechoreografeerd gevecht. Lees verder en ontdek hoe deze dans de discipline, kracht en eenheid van de paleissoldaten uitbeeldt.\nEko Prawiro – de manhaftige dans # De Midden-Javaanse hofdans Eko Prawiro – de manhaftige – is een wirèng-dans waarin paleissoldaten hun kracht en sterkte meten met gestyleerde oefeningen.\nDe wapens en het nagebootste gevecht # Daarbij gebruiken zij wapens zoals een schild, knuppel of machète. Zij bootsen een gevecht na als onderdeel van hun oefening.\nAchtergrond van de dans Eko Prawiro # Aspect Toelichting Dansvorm Wirèng – Javaanse gevechtsdans (heldhaftige dans) Titel Eko Prawiro (\u0026lsquo;de manhaftige\u0026rsquo; of \u0026lsquo;de eerste strijder\u0026rsquo;) Thema Militaire training, krachtmeting, discipline Dansers Paleissoldaten (mannelijke dansers) Oorsprong Hofdans uit de kraton van Midden-Java (Surakarta / Yogyakarta) Karakter Krachtig, gestyleerd, manhaftig Gebruikte wapens # Wapen Toelichting Schild Verdedigingswapen; symboliseert bescherming en weerbaarheid Knuppel (gada) Aanvalswapen; symboliseert kracht en doorzettingsvermogen Machète (parang) Kapmes; symboliseert precisie en gevechtsvaardigheid Verwantschap met andere wirèng-dansen # Dans Kenmerk Verschil met Eko Prawiro Eko Prawiro Paleissoldaten trainen met schild, knuppel en machète Nadruk op militaire oefening en manhaftigheid Wirèng Pria Algemene mannelijke gevechtsdans Minder specifiek militair; meer algemene heldhaftigheid Lawung Dans met speren Gebruikt speren in plaats van knuppel en machète Beksan Wirogojo Gevecht tussen twee mannelijke dansers Duo-gevecht, geen groepsformatie Verklarende woordenlijst # Term Betekenis Eko Prawiro Midden-Javaanse hofdans; \u0026lsquo;de manhaftige\u0026rsquo; of \u0026lsquo;de eerste strijder\u0026rsquo;; een wirèng-dans voor paleissoldaten gada Knuppel; wapen gebruikt in de Eko Prawiro-dans machète (parang) Kapmes; wapen gebruikt in de Eko Prawiro-dans parang Javaanse term voor kapmes of machète schild Verdedigingswapen; gebruikt in de Eko Prawiro-dans wirèng Javaanse gevechtsdans (heldhaftige dans); categorie waarin Eko Prawiro valt ","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/eko_prawiro/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" Paleissoldaten meten hun kracht en sterkte met gestyleerde oefeningen. Ze gebruiken schild, knuppel en machète – niet om te doden, maar om te trainen. Dit is Eko Prawiro, een wirèng-dans uit de Midden-Javaanse hofcultuur, waarin manhaftigheid en militaire vaardigheid samenkomen in een gechoreografeerd gevecht. Lees verder en ontdek hoe deze dans de discipline, kracht en eenheid van de paleissoldaten uitbeeldt.\n","title":"Eko Prawiro","type":"dances"},{"content":" Dit is een dans die de liefde tussen twee personen uitbeeldt.\nDeze dans beeldt een fragment uit de Panji verhalen waarin Panji en Sekartaji elkaar hun gevoelens laten zien. Het spel van aantrekken en afstoten, het elkaar leuk vinden maar toch ook weer niet wordt hier uitvoerig getoond. Uiteindelijk vinden de geliefden elkaar en beloven ze om bij elkaar te blijven door samen in het echt te verbinden.\n","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/endah/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" Dit is een dans die de liefde tussen twee personen uitbeeldt.\n","title":"Endah","type":"dances"},{"content":" Deze dans beeldt de liefde uit tussen prins Panji en prinses Sekartaji, maar kan ook de band tussen broers en zussen of een stel symboliseren. Een andere naam voor deze dans is \u0026lsquo;Endah\u0026rsquo;.\nIn de dans wordt het spel van aantrekken en afstoten prachtig weergegeven. Prins Panji en prinses Sekartaji tonen hun gevoelens, wisselend tussen aantrekkingskracht en afwijzing. Uiteindelijk vinden de geliefden elkaar en beloven ze samen te blijven door hun liefde officieel te bezegelen. Dit fragment is afkomstig uit de Panji-verhalen, waarin Panji en Sekartaji hun liefde voor elkaar tonen. De dans kan echter ook een hedendaagse interpretatie krijgen, waarbij relaties tussen vrienden of familieleden centraal staan.\n","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/enggar-enggar/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" Deze dans beeldt de liefde uit tussen prins Panji en prinses Sekartaji, maar kan ook de band tussen broers en zussen of een stel symboliseren. Een andere naam voor deze dans is ‘Endah’.\n","title":"Enggar-enggar","type":"dances"},{"content":" De dans Gambiranom verhaalt over de zoon van Arjuna en dochter van Dewi Ulupi. Gambiranom betekent letterlijk de ‘jonge vrucht’ (de jongeling).\nZijn andere naam is Bambang Irawan. Deze dans beeldt Bambang Irawan uit terwijl hij in het woud aan het mediteren en allerlei zaken aan het overdenken is.\nHij is verliefd op de beeldschone Titisari. Zij is de dochter van de vriend en raadsheer van zijn vader, koning Prabu Kresna. Terwijl een huwelijk tussen de twee jonge geliefden wordt besproken, dwaalt de jonge Irawan door het woud om te mediteren en te overdenken. Daar aangekomen dagdroomt hij over de aanstaande verbintenis. Hij maakt zich op, kamt zijn haar, zet zijn hoofdtooi recht, bevestigt zijn buikband goed, kijkt of alles op zijn plaats zit.\nPlots ziet hij zijn geliefde voor zich. Hij probeert haar te omhelzen maar zij ontvlucht hem, keer op keer. Hij vraagt de goden om hun hulp bij het verkrijgen van zijn geliefde en probeert het nogmaals, maar weer vlucht zij bij hem vandaan. Tenslotte denkt hij haar in zijn armen te hebben en wandelt enige tijd met haar door het woud. Althans, dat denkt hij, tot hij plotseling zich realiseert dat hij met lege armen door het woud loopt. Het was slechts een droombeeld.\nBeschaamd kijkt hij om zich heen of niemand hem heeft gezien hoe hij als de zoon van de grote krijgsheer Arjuna zich zo aan zijn fantasieën heeft kunnen overgeven. Hij keert hierna terug naar het paleis.\n","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/gambiranom/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" De dans Gambiranom verhaalt over de zoon van Arjuna en dochter van Dewi Ulupi. Gambiranom betekent letterlijk de ‘jonge vrucht’ (de jongeling).\n","title":"Gambiranom","type":"dances"},{"content":" Een gambyong is een type dans dat vaak gebruikt wordt ter verwelkoming van gasten op een feest.\nDe dans komt voort uit de Tayub volksdans en is later meer gestyleerd in de hofsteden (Surakarta en Yogjakarta) geadopteerd. Deze versie van de Gambyong is een moderne creatie uit het Campur Sari repertoire (een muziek genre waarbij gamelan gemengd wordt met moderne westerse instrumenten), maar gebaseerd op de klassieke elementen van de Gambyong dans. Marikangen is de naam van een van de gebruikte gamelan composities ter begeleiding.\n","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/gambyong_marikangen/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" Een gambyong is een type dans dat vaak gebruikt wordt ter verwelkoming van gasten op een feest.\n","title":"Gambyong Marikangen","type":"dances"},{"content":" Feestelijke klanken van gamelan vullen de lucht. Danseressen bewegen sierlijk, met bloemen in het haar en een vleugje speels koketteren. Dit is Gambyong Pangkur – een vrolijke welkomstdans die haar oorsprong vindt in de Javaanse folklore en later werd verfijnd aan de hoven van de kratons. Lees verder en ontdek hoe deze dans de vreugde van vieringen uitbeeldt, hoe de bewegingen werden gesubtiliseerd aan de paleizen, en hoe Gambyong Pangkur zich verhoudt tot de beroemde Gambyong Pareanom.\nGambyong-dansen: vrouwelijkheid centraal # Gambyong-dansen zijn vrolijke vrouwendansen waarbij de vrouwelijkheid centraal staat. Pangkur is de naam van de begeleidende gamelanmuziek.\nFunctie en sfeer # Ze worden vaak gebruikt als openingsdans voor evenementen. Een bekende variant is de Gambyong Pareanom, waarin de danseressen rijkelijk zijn versierd met bloemen. De Gambyong Pangkur drukt een feestelijke sfeer uit, met een vleugje speels vrouwelijk koketteren. Het is een welkomstdans, perfect begeleid door de opgewekte klanken van gamelanmuziek.\nOorsprong en verfijning aan het hof # De oorsprong van deze dans ligt in de Javaanse folklore, waar de danseressen de vreugde en feestelijkheid van vieringen uitbeeldden. De dans is daarom een veelgeziene traditie in Indonesië. Later namen de Javaanse paleizen (kratons) de dans over en verfijnden de bewegingen. Uitgesproken verleidelijke gebaren werden subtieler en suggestiever gemaakt.\nVerklarende woordenlijst # Term Betekenis Relevant in alus Esthetisch ideaal: verfijnd, zacht, subtiel, elegant Gambyong (na hofverfijning) Gambyong Vrolijke Javaanse vrouwendans; verwelkomingsdans; oorspronkelijk volksdans ter ere van Dewi Sri Gambyong-familie Gambyong Gambir Sawit \u0026lsquo;De zachte palm\u0026rsquo; of \u0026lsquo;betel\u0026rsquo;; korte, toegankelijke Gambyong-variant Gambyong-familie Gambyong Pareanom \u0026lsquo;De bloeiende rijst\u0026rsquo; of \u0026lsquo;seks\u0026rsquo;; beroemde Gambyong-variant met bloemenversiering Gambyong-familie Gambyong Pangkur Gambyong-dans begeleid door gendhing Pangkur; feestelijke welkomstdans Gambyong Pangkur gendhing Gamelancompositie (muziekstuk) Gambyong Pangkur kraton Javaans paleis of hof (Surakarta of Yogyakarta) Gambyong (na hofadoptie) Pangkur Naam van de gamelanmuziek die de Gambyong Pangkur begeleidt Gambyong Pangkur ","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/gambyong_pangkur/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" Feestelijke klanken van gamelan vullen de lucht. Danseressen bewegen sierlijk, met bloemen in het haar en een vleugje speels koketteren. Dit is Gambyong Pangkur – een vrolijke welkomstdans die haar oorsprong vindt in de Javaanse folklore en later werd verfijnd aan de hoven van de kratons. Lees verder en ontdek hoe deze dans de vreugde van vieringen uitbeeldt, hoe de bewegingen werden gesubtiliseerd aan de paleizen, en hoe Gambyong Pangkur zich verhoudt tot de beroemde Gambyong Pareanom.\n","title":"Gambyong Pangkur","type":"dances"},{"content":" Gambyong dansen zijn vrolijke vrouwendansen waarbij de vrouwelijkheid benadrukt wordt.\nGambyong Pareanom beeldt een vrolijke stemming uit met een vleugje vrouwelijke gekoketteer. Het is een welkomsdans waarvan de vrolijke tonen van de gamelanmuziek een passende begeleiding vormen. De oorsprong van de gambyong is terug te vinden in de Javaanse folklore waarin de danseressen de vrolijkheid en de vermakelijkheid van feesten uitbeelden. Gambyong is daarom een veel geziene dans in Indonesië. Daarna hebben de kratons deze dans overgenomen en de bewegingen gestyleerd. Uitgesproken verleidelijke bewegingen zijn vervangen door suggestieve bewegingen.\nDe dans is oorspronkelijk om het publiek uit te nodigen om mee te dansen, maar omdat dat in de kraton moeilijk gaat, is het om die reden aangepast tot een formatiedans.\n","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/gambyong_pareanom/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" Gambyong dansen zijn vrolijke vrouwendansen waarbij de vrouwelijkheid benadrukt wordt.\n","title":"Gambyong Pareanom","type":"dances"},{"content":" Abimanyu, die hevig verliefd is op Dewi Siti Sundari, gaat met hulp van Gathotkaca op zoek naar een vrouwelijke tweeling als bruidsschat, zoals zij heeft geëist voordat ze met hem wil trouwen.\nAbimanyu slaagt erin een tweeling te vinden, maar raakt verwikkeld in een gevecht met de Kurawas, die de tweeling in handen hebben. Hij weet hen te redden, waarna hij ontdekt dat de tweeling de dochters van Arjuna zijn: Pregiwa en Pregiwati.\nGathotkaca volgt het gevecht vanuit de lucht en landt pas wanneer Abimanyu de overwinning heeft behaald. Nieuwsgierig naar de twee vrouwen vraagt hij Abimanyu wie zij zijn. Wanneer hij Pregiwa ziet, wordt hij op slag verliefd en besluit hij haar het hof te maken. Hij onderneemt actie en zoekt haar aandacht, waarop Pregiwa instemt met zijn avances, al laat ze weinig van haar gevoelens blijken.\nUiteindelijk geeft Arjuna zijn toestemming voor het huwelijk tussen Gathotkaca en Pregiwa. Ze trouwen en vieren hun bruiloft uitgebreid.\nOok Abimanyu is tevreden, want hij kan nu met een gerust hart de tweeling als bruidsschat aanbieden aan Dewi Siti Sundari, waarna hij eveneens met haar trouwt.\n","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/gathotkaca_gandrung/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" Abimanyu, die hevig verliefd is op Dewi Siti Sundari, gaat met hulp van Gathotkaca op zoek naar een vrouwelijke tweeling als bruidsschat, zoals zij heeft geëist voordat ze met hem wil trouwen.\n","title":"Gathotkaca Gandrung","type":"dances"},{"content":" De dans beeldt de belichaming van pure vrouwelijkheid uit van jonge vrouwen die volwassen worden.\nHet beeldt de typische vrouwelijke vaardigheden als make-up aanbrengen, borduurwerk maken enzovoorts.\nGolek is de naam voor een houten pop. Maar de relatie met de dans zelf is complex als Golek verwijst ook naar dansen die vaak uitgevoerd worden bij Wayang Kulit spelen. Het Javaanse woord Golek betekent ookzoeken naar. Dus, een interpretatie van de betekenis van de dans is dat het het publiek uitnodigt te zoeken voor de symbolische betekenis van het verhaal.\n","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/gol%C3%A8k_sri_rejeki/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" De dans beeldt de belichaming van pure vrouwelijkheid uit van jonge vrouwen die volwassen worden.\n","title":"Golèk Sri Rejeki","type":"dances"},{"content":" Een jong meisje staat aan de vooravond van haar volwassenheid. Ze leert zichzelf op te maken, een beetje te koketteren en haar vrouwelijkheid te omarmen.\nDit is Sukaretna – een dans die de belichaming van pure vrouwelijkheid uitbeeldt, van de overgang van jeugd naar volwassenheid. Maar de dans draagt een dubbele betekenis: golèk betekent ook \u0026lsquo;zoeken naar\u0026rsquo;. De dans nodigt het publiek uit om zelf te ontdekken wat zij zien en daar een eigen interpretatie aan te geven. Lees verder en ontdek hoe deze verfijnde Javaanse dans de vrouwelijkheid viert, en hoe zij verbonden is met de houten poppen van de wayang-golek-traditie.\nDe belichaming van vrouwelijkheid # De dans beeldt de belichaming van pure vrouwelijkheid uit van jonge vrouwen die volwassen worden.\nEen lief meisje in de top van haar jeugd # Deze dans laat een meisje zien in de top van haar jeugd. Zij leert daarin om zichzelf op te maken en een beetje te koketteren als overgang van jeugd naar volwassenheid. De dans beeldt tevens de verfijnde vrouwelijkheid uit.\nDe relatie met wayang golek # De houten poppen in de wayang worden golek genoemd, en de relatie met de dans is complex, omdat golèk ook verwijst naar dansen die na afloop van een wayang kulit-voorstelling worden gegeven.\nEen uitnodiging aan het publiek # Golèk betekent ook \u0026lsquo;zoeken naar\u0026rsquo;. Het is daarom tevens een uitnodiging aan het publiek om zelf uit te zoeken wat de dansen uitbeelden om daar een eigen interpretatie aan te geven.\nAchtergrond van de dans Sukaretna # Aspect Toelichting Dansvorm Klassieke Javaanse dans; mogelijk golek-dans (verwant aan wayang golek) Titel Sukaretna (mogelijk afgeleid van suka = \u0026rsquo;liefde, plezier\u0026rsquo; en retna = \u0026lsquo;juweel, meisje\u0026rsquo;) Thema Vrouwelijkheid, volwassenwording, overgang van jeugd naar volwassenheid Karakterschets Lief meisje in de top van haar jeugd; leert zichzelf op te maken en te koketteren Dansers Jonge vrouwelijke dansers Karakter Verfijnd, zacht, speels, elegant Relatie met wayang Verwanten van wayang golek (houten poppen); golèk als dans na wayang kulit De dubbele betekenis van golèk / golek # Term Betekenis Context Golek (zelfstandig naamwoord) Houten pop gebruikt in wayang golek (pop uit Sunda/West-Java) Wayang-traditie Golèk (werkwoord) \u0026lsquo;Zoeken naar\u0026rsquo; Uitnodiging aan publiek om eigen interpretatie te geven Golèk (dansvorm) Dans die na afloop van een wayang kulit-voorstelling wordt gegeven Javaanse dans-traditie Verwantschap met andere dansen in het Javaanse repertoire # Dans Thema Verwantschap met Sukaretna Golek Menak Verfijnde vrouwelijkheid; koninklijke dans Zelfde golek-familie; meer ceremoniëel Golek Lambangsari Jonge meisjes die bloemen plukken Zelfde thema van jeugd en onschuld Sukaretna Volwassenwording, opmaken, koketteren Centrale dans in deze analyse Gambyong Verwelkomingsdans; vruchtbaarheid Meer ceremoniëel; minder focus op individuele volwassenwording Verklarende woordenlijst # Term Betekenis golek Houten pop gebruikt in wayang golek (schimmenspel met houten poppen, vooral in West-Java) golèk \u0026lsquo;Zoeken naar\u0026rsquo;; uitnodiging aan publiek om eigen interpretatie te geven golèk (dans) Dans die na afloop van een wayang kulit-voorstelling wordt gegeven koketteren Zich op een uitnodigende, speels verleidelijke manier gedragen (onderdeel van de overgang naar volwassenheid) Sukaretna Dans over de belichaming van pure vrouwelijkheid; een lief meisje in de top van haar jeugd wayang golek Wayang-vorm met houten poppen (driedimensionaal); vooral populair in West-Java wayang kulit Wayang-vorm met leren schimmenpoppen (tweedimensionaal); populair in Midden- en Oost-Java ","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/gol%C3%A8k_sukaretna/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" Een jong meisje staat aan de vooravond van haar volwassenheid. Ze leert zichzelf op te maken, een beetje te koketteren en haar vrouwelijkheid te omarmen.\n","title":"Golèk Sukaretna","type":"dances"},{"content":" Een halfgod wordt geboren uit het oor van zijn moeder – een buitenechtelijk kind, verstoten door zijn eigen halfbroers. Hoewel hij een edel karakter bezit, wordt hij gedwongen zijn toevlucht te nemen tot de vijand. Een voorspelling zegt dat hij pas herenigd kan worden met zijn familie na een duel met zijn machtigste halfbroer.\nDit is het verhaal van Karna – de tragische held uit de Mahabharata, wiens dood geen vreugde, maar alleen verdriet en rouw brengt. Lees verder en ontdek hoe in de laatste en langdurigste oorlog tussen de Pandawa\u0026rsquo;s en Kurawa\u0026rsquo;s, twee halfbroers tegenover elkaar komen te staan – en hoe een familie uiteindelijk een van haar eigen bloed moet doden.\nDe ceremoniële dans # In deze ceremoniële dans wordt een fragment uit het Mahabharata-epos uitgebeeld, en wel uit de laatste en langdurigste oorlog tussen de Pandawa- en de Kurawa-familie.\nDe dood van Karna: Pandawa\u0026rsquo;s en Kurawa\u0026rsquo;s # In de dans vecht de hoofdfiguur Karna, van de laaghartige Kurawa-familie, tegen de machtige Arjuna van de edele Pandawa-familie.\nDe voorgeschiedenis: de geboorte van Karna # Het gevecht kent echter een boeiende voorgeschiedenis. Arjuna en zijn vier broers vormen samen de Pandawa-broeders en zijn allen geboren door tussenkomst van de goden. Zij zijn dus halfgoden. Hun vader was door de goden vervloekt: hij mocht geen kinderen verwekken. Hun moeder wendde zich met spreuken tot de goden.\nVoordat zij met de vader huwde, had zij zich reeds tot de god Surya gewend en een zoon gebaard: Karna. Hij werd uit haar oor geboren, vandaar de naam Karna, wat \u0026lsquo;oor\u0026rsquo; betekent. Karna was dus een buitenechtelijk kind.\nDe verstoting en de keuze voor de Kurawa\u0026rsquo;s # Hoewel Karna een edel karakter bezat en zich tot de Pandawa-tak voelde behoren, werd hij door zijn halfbroers (de Pandawa\u0026rsquo;s) niet opgenomen. Karna was daardoor genoodzaakt zijn toevlucht te nemen tot de rivaliserende Kurawa-tak.\nDe voorspelling # Volgens een voorspelling kon Karna pas in de Pandawa-kring worden opgenomen nadat hij een duel zou aangaan met Arjuna, zijn halfbroer. Pas in het allerlaatste en bloedige gevecht tussen de Pandawa\u0026rsquo;s en Kurawa\u0026rsquo;s – de zogenaamde Bharata-Yuda – komt het tot een treffen tussen de twee halfbroers.\nHet gevecht # Karna was in het geheel niet de mindere van Arjuna. Hij was echter bij voorbaat ten dode opgeschreven, omdat Arjuna door zijn befaamde pijl en boog onoverwinnelijk was.\nIn een hevig en lang gevecht, waarbij diverse soorten wapens werden gebruikt, werd Karna getroffen door Arjuna\u0026rsquo;s pijl en stierf.\nDe nasleep: verdriet en eerherstel # Arjuna en de hele Pandawa-familie voelden geen overwinning. Er heerste verdriet en rouw, omdat men uiteindelijk een Pandawa had gedood. Karna werd daarop postuum in ere hersteld.\nAchtergrond van de dans # Aspect Toelichting Dansvorm Ceremoniële dans (mogelijk wirèng of wayang wong) Thema De dood van Karna tijdens de Bharatayuda Hoofdpersonages Karna (Kurawa) en Arjuna (Pandawa) Oorsprong Gebaseerd op het Mahabharata-epos Karakter Heldhaftig, tragisch, ceremoniëel Verklarende woordenlijst # Term Betekenis Aradea Alternatieve naam voor Karna Arjuna Derde Pandawa-broer; meesterlijke boogschutter; halfbroer en tegenstander van Karna Bharata-Yuda De grote oorlog tussen de Pandawa\u0026rsquo;s en Kurawa\u0026rsquo;s (ook Kurukshetra-oorlog) Brahmastra Goddelijk wapen; Karna vergeet de mantra ervan door de vloek van Parashurama Duryodhana Oudste Kaurava; beste vriend en beschermheer van Karna Karna Halfgod, zoon van Surya en Kunti; strijdt aan de zijde van de Kurawa\u0026rsquo;s; \u0026lsquo;oor\u0026rsquo; Kurawa\u0026rsquo;s De honderd zonen van Dhritarashtra; rivalen van de Pandawa\u0026rsquo;s; Karna\u0026rsquo;s bondgenoten Kunti Moeder van Karna en de vijf Pandawa\u0026rsquo;s; laat Karna als baby achter uit schaamte Pandawa\u0026rsquo;s De vijf zonen van Pandu en Kunti; halfbroers van Karna Parashurama Incarnatie van Vishnu; goeroe van Karna; vervloekt hem Surya Zonnegod; biologische vader van Karna ","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/karna_tinanding/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" Een halfgod wordt geboren uit het oor van zijn moeder – een buitenechtelijk kind, verstoten door zijn eigen halfbroers. Hoewel hij een edel karakter bezit, wordt hij gedwongen zijn toevlucht te nemen tot de vijand. Een voorspelling zegt dat hij pas herenigd kan worden met zijn familie na een duel met zijn machtigste halfbroer.\n","title":"Karna Tinanding","type":"dances"},{"content":" De dans Karonsih verbeeldt de diepe liefde tussen Prins Panji en Prinses Candra Kirana (ook bekend als Prinses Sekartaji).\nDeze dans wordt vaak opgevoerd tijdens bruiloften, speciaal voor het bruidspaar, en is een ode aan de liefde. Het toont de hechte band tussen twee geliefden die elkaar trouw beloven.\nPrins Panji Asmara Bangun en Prinses Galuh Candra Kirana worden van elkaar gescheiden door een oorlog. Prins Panji wordt opgeroepen om ten strijde te trekken en zijn vaderland te verdedigen, terwijl de prinses achterblijft, dromend en bezorgd of ze haar geliefde ooit nog levend zal terugzien. Ze bidt tot de goden dat hij spoedig en veilig terugkeert.\nOp een dag keert Prins Panji onverwacht terug. Hij ziet Sekartaji al van verre, maar zij heeft hem nog niet opgemerkt. Ze denkt echter dat ze hem ziet en twijfelt of het haar prins wel is. Wanhopig bidt ze opnieuw tot de goden dat het zo mag zijn. Panji, die haar wil verrassen, gooit haar een bloem toe. Ze draait zich om en ziet eindelijk dat het haar geliefde prins is.\nZe begroeten elkaar hartelijk en wisselen liefdevolle woorden. Sekartaji plukt een prachtige bloem voor Panji en plaatst deze in haar haar. Ze genieten uitgebreid van elkaars gezelschap en beloven elkaar dat ze elkaar nooit meer zo lang zullen verlaten.\n","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/karonsih/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" De dans Karonsih verbeeldt de diepe liefde tussen Prins Panji en Prinses Candra Kirana (ook bekend als Prinses Sekartaji).\n","title":"Karonsih","type":"dances"},{"content":" Een manke ridder met een rood masker – onverslaanbaar in de strijd, koninkrijk na koninkrijk heeft hij veroverd. Maar zijn grootste wens is nog niet vervuld: trouwen met de beeldschone koningin Kencana Wungu van Majapahit.\nZij wijst hem af. In zijn paleis fantaseert hij luidruchtig over haar, tot groot vermaak van zijn knecht Dayung, die hem genadeloos bespot. Dit is het verhaal van Menak Jingga, de rode ridder uit het Damar Wulan-epos – een tragikomische uitbeelding van hoogmoed, illusie en uiteindelijk schaamte. Lees verder en ontdek hoe Dayung zijn meester met list en spot tot bezinning brengt.\nFragment uit het Damar Wulan-epos # Deze dans is een fragment uit het Damar Wulan-epos over de rode ridder Menak Jingga en zijn knecht Dayung.\nMenak Jingga: de rode ridder # De rode ridder Menak Jingga van het koninkrijk Blambangan is een manke ridder die zeer heldhaftig is. Rijk na rijk heeft hij veroverd en in zijn paleis overdenkt hij zijn overwinningen.\nHoogmoedig hierover heeft Menak Jingga toch nog een hartewens: trouwen met de beeldschone koningin Kencana Wungu (of koningin Kenya) van het rijk Majapahit. Echter, zij verwerpt hem.\nDe fantasieën van Menak Jingga # Hij fantaseert graag levendig over haar en laat dit graag merken aan zijn omgeving. Zijn knecht Dayung vindt dit nogal dwaas en bespot hem hiermee op allerlei manieren om hem vooral te laten inzien dat hij verkeerd bezig is.\nDe ontnuchtering # Als Menak Jingga denkt dat hij haar bijna te pakken heeft, komt hij tot de schaamvolle ontdekking dat dit allemaal slechts illusie is. Zijn knecht Dayung brengt hem uiteindelijk tot bezinning.\nAchtergrond van de dans # Aspect Toelichting Bron Damar Wulan-epos (legende uit de tijd van het rijk Majapahit) Hoofdpersonages Menak Jingga (rode ridder) en Dayung (zijn knecht) Thema Hoogmoed, illusie, spot, zelfreflectie Karakter Menak Jingga Heldhaftig, mank, hoogmoedig, obsessief verliefd Karakter Dayung Dwaas, spottend, relativerend, uiteindelijk de stem van de rede Stemming Tragikomisch: de heldhaftige ridder wordt belachelijk gemaakt door zijn eigen knecht De Damar Wulan-legende in breder perspectief # Aspect Toelichting Tijdperk Ten tijde van het rijk Majapahit, geregeerd door koningin Dewi Suhita (ook Ratu Kencana) Hoofdpersoon Damar Wulan (held) Vijand Menak Jingga (rode ridder) Verwante personages Patih Logender, Layang Seta, Layang Kumitir, Dewi Anjasmara, Sabdapalon, Nayagenggong Thema\u0026rsquo;s Liefde, verraad, wraak, heldenmoed, list en bedrog Uitkomst Damar Wulan doodt Menak Jingga en wordt koning van Majapahit Verklarende woordenlijst # Term Betekenis Relevant in Blambangan Koninkrijk op het uiterst oostelijke puntje van Java; vazal van Majapahit Damar Wulan, Menak Jingga Damar Wulan Held uit de legende; \u0026lsquo;Manestraal\u0026rsquo;; verslaat Menak Jingga Damar Wulan Dayung Knecht van Menak Jingga; bespot zijn meester en brengt hem tot bezinning Menak Jingga en Dayung Kencana Wungu (ook koningin Kenya, Ratu Kencana) Koningin van Majapahit; \u0026lsquo;de gouden koningin\u0026rsquo;; wordt door Menak Jingga begeerd Damar Wulan, Menak Jingga Majapahit Grootste hindoeïstische rijk in Zuidoost-Azië (1294-1520) Damar Wulan Menak Jingga \u0026lsquo;De rode ridder\u0026rsquo;; koning van Blambangan; mank, heldhaftig, hoogmoedig, obsessief verliefd op koningin Kencana Wungu Damar Wulan, Menak Jingga ","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/menak_jingga_dhayung/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" Een manke ridder met een rood masker – onverslaanbaar in de strijd, koninkrijk na koninkrijk heeft hij veroverd. Maar zijn grootste wens is nog niet vervuld: trouwen met de beeldschone koningin Kencana Wungu van Majapahit.\n","title":"Menak Jingga Dhayung","type":"dances"},{"content":" Dit verhaal is een fragment uit de \u0026lsquo;Damar Wulan\u0026rsquo;. Het vertelt over de keuzes die Menak Koncar (ridder) moet maken tussen plicht en eigenbelang.\nDe vorstin van Majapahit, Dewi Suhita, is in de problemen geraakt. Eén van haar vazallen, de adipatih Menak Jingga van de streek Blambangan is in opstand. Deze woeste onderkoning heeft om haar hand gevraagd om aanzien en invloed te verwerven. Zij heeft hem geweigerd waarop Menak Jingga in opstand komt en deel na deel van haar rijk onder zijn bewind brengt. Vele van haar legers zijn al verslagen door Menak Jingga die onoverwinnelijk blijkt door zijn magische gele koperen knots.\nTen einde raad vraagt de vorstin één van haar vazallen, de jonge prins en veldheer Raden Arya Menak Koncar van Lumajang voor haar het gevecht aan te gaan. Hoewel deze jonge veldheer pas getrouwd is met de vrouw waarvan hij zeer veel houdt, besluit deze jongeling de strijd aan te gaan met Menak Jingga en trekt ten strijde.\nTijdens zijn reis waarvan hij weet dat hij nooit levend zal terugkeren, dwalen zijn gedachten steeds af naar zijn jonge vrouw en steeds weer moet hij zich vermannen om weer verder te gaan. Hij weet tenslotte dat hij in de strijd tegen de onoverwinnelijke Menak Jingga zal omkomen.\nDeze dans handelt over het dilemma waarin Menak Koncar zich bevindt tussen plicht en eigenbelang. Hij vertrekt naar een hopeloos strijdveld wetende dat hij zijn eigen rijk en vrouw nooit meer zal terugzien. Zijn overwinning op Menak Jingga is de overwinning op zichzelf. Zijn plicht en eer als ridder stelt hij boven zijn eigenbelang.\n","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/menak_koncar/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" Dit verhaal is een fragment uit de ‘Damar Wulan’. Het vertelt over de keuzes die Menak Koncar (ridder) moet maken tussen plicht en eigenbelang.\n","title":"Menak Koncar","type":"dances"},{"content":" Deze dans beeldt de psychologie van een individu uit in de strijd met zichzelf. De oorsprong en choreografie van deze moderne dans dateert uit de jaren vijftig van de vorige eeuw.\nDe laat­ste strijd\nDe dans Pamungkas Manggaladibya is oorspronkelijk een solo wirèng dans gecomponeerd door de choreograaf Bapak Ngaliman in 1972. De gevechtsattributen zijn een kris en dadhap (elleboog schild). Een belangrijk kenmerk van wirèng dansen is lumaksana, het gestyleerd vooruit lopen op de noten van de gamelan muziek, dat afgeleid is van het ceremonieel gevecht tijdens processies.\nIe­der­een moet ve­le keu­zes ma­ken tij­dens zijn le­ven en komt vaak in zelf­con­flict en te­gen­strij­dig­heid. Als op­los­sing hier­op be­vecht men vaak zich­zelf in plaats van het pro­bleem op te los­sen. Na een lan­ge strijd ziet men uit­ein­de­lijk de op­los­sing waar­door men rust en vre­de vindt.\n","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/pamungkas_manggaladibya/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" Deze dans beeldt de psychologie van een individu uit in de strijd met zichzelf. De oorsprong en choreografie van deze moderne dans dateert uit de jaren vijftig van de vorige eeuw.\n","title":"Pamungkas Manggaladibya","type":"dances"},{"content":" Dit is een traditionele Surinaams / Javaanse dans. Oorspronkelijk uit Oost-Java, Indonesië en verder ontwikkeld in Suriname.\nDe dans Pang­kur Angleng Lom­boh, de wel­koms­dans - N­am­pa dayo­h, is de naam van zo­wel de dans als de ga­me­lan be­ge­lei­ding in Su­ri­na­me bij een Lu­druk op­voe­ring. Soms zingt de dan­se­res ook waar­bij ze de vier wind­rich­tin­gen ge­bruikt (noord, oost, zuid en west) om de gas­ten te be­groe­ten.\n","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/pangkur_lomboh/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" Dit is een traditionele Surinaams / Javaanse dans. Oorspronkelijk uit Oost-Java, Indonesië en verder ontwikkeld in Suriname.\n","title":"Pangkur Lomboh","type":"dances"},{"content":" De ontbossing van Indonesische regenwouden heeft als gevolg overstromingen waardoor land onbruikbaar en onbewoonbaar wordt.\nOm dit te voorkomen moet met beleid worden gekapt en ervoor gezorgd worden dat herplanten van bomen net zoveel aandacht krijgt.\nPenghijauan (herbebossing) gaat over de strijd tussen grote bedrijven en actievoerders die het regenwoud willen behouden en duurzaam willen gebruiken. Hoewel grote bedrijven de regenwouden proberen te vernietigen en de actievoerders hen proberen te beschermen, is er uiteindelijk geen duidelijke overwinnaar\nDit is een muziekstuk gecomponeerd door Cakra Warsitodiningrat in de jaren zestig dat verhaalt over het milieu, het gevaar voor ontbossing en erosie. Wayang en gamelan zijn middelen om het Javaanse volk hierin te onderwijzen.\n","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/penghijauan/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" De ontbossing van Indonesische regenwouden heeft als gevolg overstromingen waardoor land onbruikbaar en onbewoonbaar wordt.\n","title":"Penghijauan","type":"dances"},{"content":"","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/tags/putra-alusan/","section":"Tags","summary":"","title":"Putra Alusan","type":"tags"},{"content":"","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/tags/putra-alusan-gagahan/","section":"Tags","summary":"","title":"Putra Alusan Gagahan","type":"tags"},{"content":"","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/tags/putra-gagahan/","section":"Tags","summary":"","title":"Putra Gagahan","type":"tags"},{"content":"","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/tags/putri/","section":"Tags","summary":"","title":"Putri","type":"tags"},{"content":"","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/tags/putri-putra-alusan/","section":"Tags","summary":"","title":"Putri Putra Alusan","type":"tags"},{"content":"","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/tags/putri-putra-alusan-gagahan/","section":"Tags","summary":"","title":"Putri Putra Alusan Gagahan","type":"tags"},{"content":"","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/tags/putri-putra-gagahan/","section":"Tags","summary":"","title":"Putri Putra Gagahan","type":"tags"},{"content":" Dit fragment uit de Mahabharata beeldt de strijd uit tussen twee koningen, Sancaya en Kusumawictra van twee naburige rijken, die hun imperium vergroten.\nSancaya heeft een extrovert en groots karakter (gagahan), terwijl Kusumawicitra beheerst en integer is (alusan).\nKoning Sancaya wil het rijk van koning Kusumawicitra inpikken om zijn eigen rijk daarmee te vergroten. Hij schuwt er niet voor om daarmee in gevecht te komen met koning Kusumawicitra. Koning Sancaya die woest en onbeheerst is, provoceert koning Kusumawicitra die daarentegen rustig en beheerst is.\nNa een lange strijd waarbij het lijkt of koning Sancaya toch het rijk ingenomen heeft, slaat koning Kusumawicitra terug door alsnog zijn medestander verslaan.\nDit verhaal vertelt dat met agressie geen wensen verwezenlijkt kunnen worden, maar dat met beheerst zijn en edel doelen wel gehaald kunnen worden.\n","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/sancaya_kusumawicitra/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" Dit fragment uit de Mahabharata beeldt de strijd uit tussen twee koningen, Sancaya en Kusumawictra van twee naburige rijken, die hun imperium vergroten.\n","title":"Sancaya Kusumawicitra","type":"dances"},{"content":" Srikandhi, een van de echtgenotes van prins Arjuna, vindt in de tuin van het landgoed Madukara het ontzielde lichaam van prinses Sembadra.\nZij verdenkt onmiddellijk de onbeheerste Burisrawa, zoon van de vorst van Mandraka (die verliefd is op Sembadra), omdat hij als enige in de tuin aanwezig is. Srikandhi is een behendig strijdster, zij gaat direct tot de aanval over om Sembadra te wreken en Madukara tegen Burisrawa te verdedigen.\nDansduet Srikandhi-Burisrawa, is een choreografie uit 1987 van Sunarno en wijlen C.Th. Sri Martarik, dansdocenten van ISI Surakarta.\nDe muzikale begeleiding bestaat uit: Ada-ada Srambahan, Srepegan, Ladrang Jatikumara, Palaran Durma, Sekar Tengahan Balabak en Sampak laras slendro pathet nem.\n","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/srikandi_burisrawa/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" Srikandhi, een van de echtgenotes van prins Arjuna, vindt in de tuin van het landgoed Madukara het ontzielde lichaam van prinses Sembadra.\n","title":"Srikandi Burisrawa","type":"dances"},{"content":" Vier hemelse nimfen worden geschapen door de god Brahma – elk symboliseert een windstreek. Ze dansen in harmonie, maar dan ontvouwt zich een symbolisch gevecht. Het noorden vecht tegen het oosten, het zuiden tegen het westen. Twee vallen dood neer. Twee dansen een overwinningsdans. Maar dan ontwaken de gesneuvelden – want ook zij zijn nodig voor het evenwicht.\nDit is de Srimpi Manggalaretna, een eeuwenoude Javaanse hofdans die de kosmische orde, de strijd der tegenpolen en de onmisbaarheid van alle windstreken uitbeeldt. Lees verder en ontdek hoe deze dans de krachtige noord-zuid-lijn verbindt met de schepping van de wereld.\nDe legende van de vier windstreken # \u0026lsquo;De koninklijke aanvoerder\u0026rsquo; – deze gedanste legende vertelt het verhaal van de schepping van de vier windstreken, gerepresenteerd door hemelse nimfen, door de god Brahma.\nDe schepping op zee # Op zee worden zij geschapen en wiegen na hun schepping zachtjes met de golven mee. Elke nimf symboliseert een windstreek. Waar Brahma ook keek, hij zou altijd een van de hemelse nimfen om zich heen hebben. Brahma genoot van de dansen die zijn nimfen voor hem in harmonie uitvoerden.\nHet symbolische gevecht # De Manggalaretna is een symbolische dans die een gevecht uitbeeldt waarin vier aanvoerders zich bedienen van de keris (dolk) en de dadap (wapenschild). Zoals tegenpolen een lijn en een front vormen, zo vecht elke windstreek met haar naaste: het noorden met het oosten, het zuiden met het westen.\nUiteindelijk vecht het noorden tegen het westen en het zuiden tegen het oosten, maar moet het oost-westfront het uiteindelijk afleggen.\nDe betekenis van de noord-zuid-lijn # In veel culturen is de noord-zuid-lijn een zeer belangrijke uitlijning. Zo zijn veel middeleeuwse kerken noord-zuid uitgelijnd, maar ook de piramides van Egypte en Mexico, de Borobudur en vele oude gebouwen en tempelcomplexen. De Manggalaretna laat zien dat de noord-zuid-lijn een hele krachtige lijn is die overal terug te vinden is, omdat de meest krachtige energieën zich langs de noord-zuid-lijn bevinden.\nDe dood en herrijzenis # Twee van hen, het oosten en het westen, worden getroffen en vallen dood neer. De overgebleven twee strijders – het noorden en het zuiden, de winnaars en de meest krachtige combinatie – beginnen aan een overwinningsdans.\nTijdens deze overwinningsdans ontwaken de twee gesneuvelde strijders, want ook zij zijn nodig voor de instandhouding van het evenwicht, en gezamenlijk beëindigen zij de Manggalaretna.\nDe boodschap van de dans # De Srimpi Manggalaretna brengt een kosmologische boodschap over:\nTegenpolen zijn nodig – Het gevecht tussen de windstreken symboliseert de noodzakelijke spanning tussen tegengestelde krachten. Geen enkele windstreek is overbodig – Hoewel het oosten en westen verliezen, herrijzen zij omdat het evenwicht van de wereld hen nodig heeft. De noord-zuid-lijn is dominant – De noord-zuid-as wordt beschouwd als de krachtigste energie-as, zichtbaar in talloze heilige bouwwerken wereldwijd. Harmonie na strijd – De dans eindigt niet met een definitieve overwinning, maar met de gezamenlijke voltooiing van de Manggalaretna door alle vier de strijders. Verwantschap en mythologische achtergrond # Element Toelichting Schepper Brahma (de scheppergod; onderdeel van de Trimurti) Locatie van schepping Op zee; de nimfen wiegen zachtjes met de golven mee Relatie tot Brahma De nimfen omringen Brahma; waar hij ook kijkt, ziet hij een van hen Functie De nimfen dansen in harmonie voor Brahma; zij vertegenwoordigen de vier windstreken en daarmee de hele geschapen wereld Achtergrond van de dans Srimpi Manggalaretna # Aspect Toelichting Dansvorm Srimpi – klassieke Javaanse hofdans voor vier vrouwelijke dansers Titel Manggalaretna (\u0026lsquo;de koninklijke aanvoerder\u0026rsquo; of \u0026lsquo;de gelukkige juweel\u0026rsquo;) Thema Kosmologische strijd tussen de vier windstreken Bewapening Keris (dolk) en dadap (wapenschild) Oorsprong Hofdans uit de kraton van Surakarta (Solo) en Yogyakarta Karakter Symbolisch, statig, filosofisch Verklarende woordenlijst # Term Betekenis Borobudur Grootste boeddhistische tempelcomplex ter wereld, gelegen in Midden-Java; noord-zuid uitgelijnd Brahma Scheppergod; onderdeel van de hindoeïstische Trimurti; schepper van de vier windstreken dadap Wapenschild (vaak gemaakt van hout of gevlochten rotan) gebruikt in Javaanse gevechtsdansen keris Traditioneel Javaans (golfvormig) dolkzwaard Manggalaretna \u0026lsquo;De koninklijke aanvoerder\u0026rsquo; of \u0026lsquo;de gelukkige juweel\u0026rsquo;; titel van de dans nimf Vrouwelijke halfgodin; in deze context: hemelse danseres geschapen door Brahma noord-zuid-lijn Kosmologische as; belangrijkste energieas in vele oude culturen; terug te vinden in tempels, piramides en kerken srimpi Klassieke Javaanse hofdans voor vier vrouwelijke dansers; statig en symbolisch ","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/srimpi_manggalaretna/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" Vier hemelse nimfen worden geschapen door de god Brahma – elk symboliseert een windstreek. Ze dansen in harmonie, maar dan ontvouwt zich een symbolisch gevecht. Het noorden vecht tegen het oosten, het zuiden tegen het westen. Twee vallen dood neer. Twee dansen een overwinningsdans. Maar dan ontwaken de gesneuvelden – want ook zij zijn nodig voor het evenwicht.\n","title":"Srimpi Manggalaretna","type":"dances"},{"content":"","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/categories/suriname-jawi/","section":"Categories","summary":"","title":"Suriname Jawi","type":"categories"},{"content":"","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/tags/","section":"Tags","summary":"","title":"Tags","type":"tags"},{"content":" Dit is een basisdans die iedere student leert om de alusanbasisbewegingen onder de knie te krijgen.\nDe bewegingen zijn gesorteerd in groepen van bewegingen, kembangans. Meestal heet de begeleidende muziek ketawang Puspawarna (voor alusan) of ladrang Moncer (voor gagahan). Een andere basisdans is Rantaya.\nVoor iemand, die de klassieke Javaanse dans wil leren, is het nodig, dat hij of zij de basisbewegingen onder de knie krijgt. Deze basisbewegingen komen bijna in elke dans voor.\nBasisbewegingen zijn aaneengeregen tot een dans, Tayungan genoemd. De Tayungans wordt gebruikt om de beginnende leerling kennis te laten maken met de techniek enz. van de Javaanse dans. Maar ook bij een meer gevorderde leerling blijven zij een belangrijke rol spelen, om zichzelf te perfectioneren, om de juiste lichaamshouding te vinden, om het evenwicht van het lichaam te vinden - dat voor een ieder verschillend is - maar ook om de Javaanse gamelan-muziek te leren kennen en ontleden en om enig gevoel van binnenuit te leren ontwikkelen. Tayungans worden verder als een soort warming-up gebruikt bij de lessen.\nDeze basisbewegingen behoren langzaam, nauwkeurig en precies volgens de regels in de Tayungan te worden uitgevoerd. Deze Tayungans zijn dan ook vooral in het begin heel zwaar er vergen veel inzet en doorzettingsvermogen. Het is zeer belangrijk in deze beginperiode de juiste bewegingen en houdingen aan te leren, want later afleren, wat men in het begin verkeerd aangeleerd heeft, is erg moeilijk.\nPas wanneer de basis is gelegd, kan er begonnen worden aan een echte dans. De tijd hiervoor is, naar gelang van ieders talent, tussen drie maanden en een half jaar. Noodzakelijk is daarbij, dat men thuis vaak oefent in deze basis, des te eerder beheerst men deze Tayungans.\nDe meest voorkomende figuren in de Tayungans zijn:\nJengkeng, dat is het neerknielen op de grond Silah, dat is het neerzitten op de grond Sembahan, dat is het uitbrengen van de groet Tancep, dat is de staande uitgangshouding Sabetan, dat is de volledige openingsbeweging Besut, dat is een verkorte openingsbeweging Lumaksono, dat is het zich met passen voortbewegen Ombak Banyu, dat is het stoppen na het lopen en een pas achteruit doen Trisik, dat is het zich snel voortbewegen Verder is een Tayungan opgebouwd uit verschillende Kembangans, dit zijn basis dansmotieven, samengeregen door bovenstaande figuren. Hieronder volgen de namen van de Kembangans in volgorde van opvoering in de Tayungans:\nKembangan Tayungan Gagahan Kambeng Kalang Kinantang Bapangan Bapangan Ksatrya Bapangan Rucah Kembangan Tayungan Halusan Bambangan Keputran Dadap Impuran Dadap Anarogo Nayung Nyolong Sampur Oklah ","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/tayungan_alusan/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" Dit is een basisdans die iedere student leert om de alusanbasisbewegingen onder de knie te krijgen.\n","title":"Tayungan Alusan","type":"dances"},{"content":" Dit is een basisdans die iedere student leert om de gagahan basisbewegingen onder de knie te krijgen.\nNone\n","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/tayungan_gagahan/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" Dit is een basisdans die iedere student leert om de gagahan basisbewegingen onder de knie te krijgen.\n","title":"Tayungan Gagahan","type":"dances"},{"content":" Een edelman wordt verlaten door zijn geliefde. Zij vertrekt om haar broer te zoeken – en hij blijft alleen achter, vol verlangen en hoop. Hij maakt zich op, kleedt zich mooi en wacht op het moment dat zij plotseling voor hem staat.\nDit is de dans Topeng Gunungsari, een ontroerende uitbeelding van gemis, toewijding en de eeuwige hoop op hereniging. Lees verder en ontdek hoe Radèn Gunungsari zijn liefde voor Dewi Ragil Kuning uitdrukt in beweging, mimiek en masker.\nRadèn Gunungsari in de Panji-verhalen # Radèn Gunungsari is een van de adellijke spelers in de Panji Semirang-verhalen.\nDit zijn verhalen die gaan over verdwijningen, verschijningen, vermommingen en hernieuwingen rondom prins Panji.\nDe context van de dans # Panji beleeft tijdens zijn zoektocht naar zijn prinses Candra Kirana (Sekar Taji) allerlei avonturen. Op haar beurt zoekt Panji\u0026rsquo;s zuster Dewi Ragil Kuning haar geliefde broer Panji en verlaat haar geliefde Radèn Gunungsari voor de zoektocht.\nDe uitbeelding van liefde en verlangen # In deze dans beeldt Gunungsari zijn liefde uit voor zijn geliefde Dewi Ragil Kuning. Hij mist haar zo erg dat hij zich alvast opmaakt om er toch maar goed uit te zien voor het geval dat zijn geliefde plotseling opduikt. Op een gegeven moment denkt hij dat ook.\nVerklarende woordenlijst # Term Betekenis Relevant in Candra Kirana \u0026lsquo;Manestraal\u0026rsquo;; de bruid van Panji, prinses van Daha (ook bekend als Sekartaji) Panji, Topeng Gunungsari Dewi Ragil Kuning Zuster van Panji (ook Ratna Wilis); geliefde van Radèn Gunungsari Panji, Topeng Gunungsari Panji De held van de Panji-cyclus; Oost-Javaanse nobele prins Panji, Topeng Gunungsari Panji Semirang Verhalencyclus over Panji, Candra Kirana en hun omzwervingen; ook een beroemde Balinese dans Panji, Topeng Gunungsari Radèn Gunungsari Adellijke speler in de Panji Semirang-verhalen; geliefde van Dewi Ragil Kuning Panji, Topeng Gunungsari Sekar Taji Alternatieve naam voor Candra Kirana Panji, Topeng Gunungsari Topeng Gunungsari Dans waarin Radèn Gunungsari zijn liefde en verlangen uitbeeldt naar zijn geliefde Dewi Ragil Kuning Topeng Gunungsari ","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/topeng_gunungsari/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" Een edelman wordt verlaten door zijn geliefde. Zij vertrekt om haar broer te zoeken – en hij blijft alleen achter, vol verlangen en hoop. Hij maakt zich op, kleedt zich mooi en wacht op het moment dat zij plotseling voor hem staat.\n","title":"Topeng Gunungsari","type":"dances"},{"content":" Een machtige koning verliest zijn beheersing door liefde. Hij kleedt zich uitbundig, paradeert voor de spiegel en flirt alsof hij geen koning waardig is. Dan realiseert hij zich dat hij niet zijn geliefde in de spiegel ziet, maar zichzelf.\nDit is de dans Topeng Kelana – een meesterlijke uitbeelding van hartstocht, ijdelheid en zelfreflectie. Lees verder en ontdek het verhaal van koning Kelana Sewandana, de roodmaskerige heerser uit Bantar Angin wiens obsessie voor prinses Dewi Sekartaji hem bijna te gronde richt.\nKoning Kelana Sewandana # Koning Kelana Sewandana is de koning van de streek Bantar Angin en is hevig verliefd op prinses Dewi Sekartaji, de dochter van de koning van Kediri.\nHet karakter van de dans # Hevig verliefd op haar verliest Kelana zijn beheersing en gedraagt zich een koning onwaardig. Hij flirt, kleedt zich uitbundig en paradeert heen en weer voor de spiegel. Dan realiseert hij zich dat hij niet Dewi Sekartaji in de spiegel ziet, maar zichzelf.\nOntstaansgeschiedenis en uitvoeringsvormen # Deze populaire dans komt in vele vormen voor. De hier vertoonde versie is gebaseerd op de STSI (de naam van het conservatorium Surakarta) en komt uit de jaren tachtig. Alle versies van deze dans maken gebruik van veelal dezelfde stukken muziek. De oorspronkelijke versie van deze dans werd in pelog uitgevoerd, maar tegenwoordig ook in een aanpassing voor de slendro-toonsoort.\nHet masker en kostuum # Koning Kelana Sewandana draagt een felrood masker. De rode kleur heeft de betekenis van zeer dapper en machtig te zijn en is inderdaad in overeenstemming met het karakter van de koning zelf. Het rode masker symboliseert een menselijke ziel die wordt beheerst door hartstocht, ongeduld, haat en opvliegendheid.\nHet kostuum van koning Kelana Sewandana beschrijft het karakter van een koning: wijs, gerespecteerd en met hoge autoriteit. De dans wordt gerekend tot de heldhaftige dansen (wireng) en toont leiderschapskenmerken zoals glorie, autoriteit, daadkracht en energie.\nVerklarende woordenlijst # Term Betekenis Relevant in Bantar Angin (Bantarangin) Streek of koninkrijk waarover koning Kelana Sewandana regeert; gelegen in de regio Ponorogo Topeng Kelana Dewi Sekartaji Prinses van Kediri; dochter van de koning van Kediri; ook bekend als Candra Kirana of Dewi Sanggalangit Topeng Kelana, Panji Kelana Sewandana (ook Klana Sewandana) Koning van Bantar Angin; hevig verliefd op Dewi Sekartaji; draagt een felrood masker Topeng Kelana Panji Asmorobangun Prins van Jenggala; de held van de Panji-verhalen; uiteindelijke overwinnaar op Kelana Sewandana Topeng Kelana, Panji Pecut Samandiman Magische zweep (wapen) van koning Kelana Sewandana Topeng Kelana pelog Een van de twee stemsystemen (toonsoorten) van de Javaanse gamelan Topeng Kelana slendro Een van de twee stemsystemen (toonsoorten) van de Javaanse gamelan Topeng Kelana STSI Sekolah Tinggi Seni Indonesia (conservatorium van Surakarta); instelling die de hier vertoonde versie van de dans heeft vastgelegd Topeng Kelana Topeng Kelana Maskerdans die het karakter van koning Kelana Sewandana uitbeeldt Topeng Kelana wireng Heldhaftige dans; categorie waarin de Topeng Kelana-dans valt Topeng Kelana ","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/topeng_kelana/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" Een machtige koning verliest zijn beheersing door liefde. Hij kleedt zich uitbundig, paradeert voor de spiegel en flirt alsof hij geen koning waardig is. Dan realiseert hij zich dat hij niet zijn geliefde in de spiegel ziet, maar zichzelf.\n","title":"Topeng Kelana","type":"dances"},{"content":" Een prinses wordt op haar huwelijksdag van haar geliefde gescheiden. Verbannen naar een berg, leeft zij als non en vereert zij de goden. Dan krijgt zij een droom – een woeste koning begeert haar, en haar geliefde komt haar redden. Maar is het echt of slechts een visioen?\nDit is de dans Topeng Sekar Taji, een ontroerende maskerdans over gemis, verlangen en de dunne grens tussen droom en werkelijkheid. Lees verder en ontdek hoe prinses Sekar Taji in haar mijmertoestand haar geliefde Panji ontmoet, ontsnapt aan de avances van koning Klana, en uiteindelijk weer ontwaakt in haar eenzame bestaan op de berg Jambangan.\nDe ballingschap van Sekar Taji # Sekartaji, prinses van het rijk Daha, is verbannen naar de berg Jambangan als straf voor haar ouders, omdat die nalatig waren de goden te bedanken voor het krijgen van kinderen.\nDe scheiding op de huwelijksdag # Sekartaji wordt op de dag van haar huwelijk met Panji, prins van het rijk Kuripan, van haar verloofde gescheiden en naar de berg gebracht, waar zij als non ascese doet en de goden vereert. Zij heet nu Endang Sangulara en neemt de gedaante aan van een non.\nDe droom over Klana Sewandana # Terwijl Raden Panji op reis is, krijgt Dewi Sekartaji een droom over koning Klana Sewandana van het rijk Bantarangin, die erg gek op haar is. Dewi Sekartaji komt in gewetensnood en wenst dat Raden Panji haar zal behoeden voor de avances van Klana. In haar droom ziet zij hoe haar geliefde Klana overwint, en komt zij tot rust.\nDe dans: een mijmertoestand # In de dans verkeert Sekartaji in een mijmertoestand en droomt dat zij haar geliefde prins Panji gaat opzoeken. De eerste die zij tegenkomt is niet Panji, maar de woesteling koning Klana Sewandana. Ook deze koning wenst haar tot zijn echtgenote. Zij weet echter hem te ontlopen en gaat verder op zoek.\nDe ontmoeting met Panji # Dan ontmoet zij eindelijk haar verloofde prins Panji. De ontmoeting verloopt echter niet bevredigend. Het is alsof Panji in de non zijn geliefde Sekartaji niet herkent. Ook zijzelf bespeurt een zekere terughoudendheid naar Panji toe.\nHet gevecht tussen Panji en Klana # De ontmoeting wordt plotseling verstoord door de komst van de woesteling koning Klana. Er ontstaat een hevig gevecht tussen Panji en Klana, waarbij uiteindelijk Klana het onderspit delft.\nHet ontwaken # Dan wordt Sekartaji weer wakker en merkt dat zij alleen is en dat de ontmoeting met Panji slechts een visioen is geweest. Zij keert terug naar de berg Jambangan om eerbetoon aan de goden te geven. Sekartaji keert terug in vergetelheid.\nAchtergrond van de dans # Topeng Sekartaji (1971) is een choreografie van S. Ngaliman, bewerkt door S.D. Humardani, Sunarno en Wahyu Santoso Prabowo. Het is een maskerdans voor drie figuren: Dewi Sekartaji, Raden Panji Inukertapati en Prabu Klana Sewandana. Het verhaal komt uit de Panji-cyclus die vertelt over het rijk Kediri op Oost-Java.\nDe muziek is gearrangeerd door R. L. Martopangrawit in 1972. De stukken zijn:\nMacapat Maskumambang Ketawang Dendha Gedhe Gangsaran Ladrang Eling-Eling Gangsaran Ladrang Surung Dayung Kemudha Gangsaran Sekar Tengahan Jurudemung Laras: pelog pathet lima\nVerklarende woordenlijst # Term Betekenis Relevant in Candra Kirana \u0026lsquo;Manestraal\u0026rsquo;; alternatieve naam voor Sekar Taji Topeng Sekar Taji, Panji Daha Rijk (ook Kediri) waarvan Sekar Taji prinses is Topeng Sekar Taji, Panji Dewi Ragil Kuning Zus van Panji; geliefde van Raden Gunungsari Topeng Sekar Taji, Panji Dewi Sanggalangit \u0026lsquo;Godin van de lange nacht\u0026rsquo;; alternatieve naam voor Sekar Taji Topeng Sekar Taji Dewi Sekartaji Eervolle naam voor prinses Sekar Taji Topeng Sekar Taji Endang Sangulara Naam van Sekar Taji als non in ballingschap op de berg Jambangan Topeng Sekar Taji Gangsaran Muziekstuk (gendhing) gebruikt in de Topeng Sekar Taji-dans Topeng Sekar Taji Kemudha Muziekstuk (gendhing) gebruikt in de Topeng Sekar Taji-dans Topeng Sekar Taji Ladrang Eling-Eling Muziekstuk (gendhing) gebruikt in de Topeng Sekar Taji-dans Topeng Sekar Taji Ladrang Surung Dayung Muziekstuk (gendhing) gebruikt in de Topeng Sekar Taji-dans Topeng Sekar Taji Macapat Maskumambang Muziekstuk (gendhing) gebruikt in de Topeng Sekar Taji-dans Topeng Sekar Taji pelog pathet lima Toonsoort (laras) en pathet waarin de muziek van de dans is gecomponeerd Topeng Sekar Taji Prabu Klana Sewandana Koning van Bantarangin; tegenstander van Panji en aanbidder van Sekar Taji Topeng Sekar Taji Prabu Lembu Amiluhur Koning van Daha; vader van Sekar Taji en Gunungsari Topeng Sekar Taji Raden Gunungsari Broer van Sekar Taji; geliefde van Dewi Ragil Kuning Topeng Sekar Taji, Panji Raden Panji Inukertapati Prins van Kuripan; verloofde van Sekar Taji (alternatieve naam voor Panji) Topeng Sekar Taji Sekar Tengahan Jurudemung Muziekstuk (gendhing) gebruikt in de Topeng Sekar Taji-dans Topeng Sekar Taji Sekar Taji \u0026lsquo;Bloem van Taji\u0026rsquo;; prinses van Daha; hoofdpersoon van de dans Topeng Sekar Taji Topeng Sekartaji Maskerdans voor drie figuren: Sekar Taji, Panji en Klana Sewandana (choreografie S. Ngaliman, 1971) Topeng Sekar Taji ","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/topeng_sekartaji/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" Een prinses wordt op haar huwelijksdag van haar geliefde gescheiden. Verbannen naar een berg, leeft zij als non en vereert zij de goden. Dan krijgt zij een droom – een woeste koning begeert haar, en haar geliefde komt haar redden. Maar is het echt of slechts een visioen?\n","title":"Topeng Sekartaji","type":"dances"},{"content":" Beksan Wigena is een srimpi dansvorm en wordt vaak als afsluiting van de dans Srimpi Ludira Madu gebruikt.\nNone\n","date":"15 mei 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/dances/wigena/","section":"Centraal Javaanse Hofdansen","summary":" Beksan Wigena is een srimpi dansvorm en wordt vaak als afsluiting van de dans Srimpi Ludira Madu gebruikt.\n","title":"Wigena","type":"dances"},{"content":"","date":"24 april 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/categories/engage/","section":"Categories","summary":"","title":"Engage","type":"categories"},{"content":"","date":"24 april 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/engage/","section":"Engages","summary":"","title":"Engages","type":"engage"},{"content":"Vraag een gratis proefles aan. We bevestigen je aanmelding. Op de even weken oefenen we op de woensdagen en de oneven weken op de donderdagen, bijvoorbeeld:\nde week van 18 - 22 mei 2026 is een oneven week en oefenen we op woensdag de 20e mei de week van 25 - 28 mei 2026 is een even week en oefenen we op donderdag de 28e mei NAAM E-MAIL JE ONTVANGT EEN BEVESTIGING. TELEFOON DATUM BERICHT AANVULLENDE VRAGEN OF OPMERKINGEN. AANVRAGEN OPNIEUW ","date":"11 april 2026","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/engage/proefles/","section":"Engages","summary":"","title":"Proefles Aanvraag","type":"engage"},{"content":"Op zondag 30 november 2025 om 14:30 uur in het Gamelanhuis te Amsterdam, organiseren we ons jaarlijks Concert Gamelan en Hofdans uit Midden-Java.\nWe tonen een selectie uit het repertoire van de Midden-Javaanse gamelan en dans.\nDe toegang bedraagt €13 (of €7 voor jongeren t/m 12 jaar), inclusief consumptie, en is alleen per vooruitbetaling en reservering verkrijgbaar.\nHet Gamelanhuis te Amsterdam, adres Veemkade 578, is goed bereikbaar met het openbaar vervoer (tram 26 vanaf Amsterdam CS) en zondag is het gratis (beperkt) parkeren in de buurt.\n","date":"30 november 2025","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/events/2025-11-30-20e_editie_concert_gamelan_en_dans/","section":"Evenementen","summary":"Op zondag 30 november 2025 om 14:30 uur in het Gamelanhuis te Amsterdam, organiseren we ons jaarlijks Concert Gamelan en Hofdans uit Midden-Java.\n","title":"20e Editie Concert Gamelan en Dans","type":"events"},{"content":"","date":"30 november 2025","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/tags/concert/","section":"Tags","summary":"","title":"Concert","type":"tags"},{"content":"","date":"30 november 2025","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/tags/dans/","section":"Tags","summary":"","title":"Dans","type":"tags"},{"content":"","date":"30 november 2025","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/categories/evenement/","section":"Categories","summary":"","title":"Evenement","type":"categories"},{"content":"","date":"30 november 2025","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/tags/gamelan/","section":"Tags","summary":"","title":"Gamelan","type":"tags"},{"content":"Op zondag 8 december 2024 om 14:30 uur in het Gamelanhuis te Amsterdam, organiseerden we ons jaarlijks Concert Gamelan en Hofdans uit Midden-Java.\nWe toonden een selectie uit het repertoire van de Midden-Javaanse gamelan en dans.\nDe toegang bedraagt €13 (of €7 voor jongeren t/m 12 jaar), inclusief consumptie, en is alleen per vooruitbetaling en reservering verkrijgbaar.\nHet Gamelanhuis te Amsterdam, adres Veemkade 578, is goed bereikbaar met het openbaar vervoer (tram 26 vanaf Amsterdam CS) en zondag is het gratis (beperkt) parkeren in de buurt.\n","date":"8 december 2024","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/events/2024-12-08-19e_editie_concert_gamelan_en_dans/","section":"Evenementen","summary":"Op zondag 8 december 2024 om 14:30 uur in het Gamelanhuis te Amsterdam, organiseerden we ons jaarlijks Concert Gamelan en Hofdans uit Midden-Java.\n","title":"19e Editie Concert Gamelan en Dans","type":"events"},{"content":"Op zondag 12 november 2023 om 14:30 uur in het Gamelanhuis te Amsterdam, organiseren we ons jaarlijks Concert Gamelan en Hofdans uit Midden-Java. U kunt niet meer reserveren!\nWe tonen een selectie uit het repertoire van de Midden-Javaanse gamelan en dans.\nDe toegang bedraagt €13 (of €7 voor jongeren t/m 12 jaar), inclusief consumptie, en is alleen per vooruitbetaling en reservering verkrijgbaar.\nHet Gamelanhuis te Amsterdam, adres Veemkade 578, is goed bereikbaar met het openbaar vervoer (tram 26 vanaf Amsterdam CS) en zondag is het gratis (beperkt) parkeren in de buurt.\n","date":"12 november 2023","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/events/2023-11-12-18e_editie_concert_gamelan_en_dans/","section":"Evenementen","summary":"Op zondag 12 november 2023 om 14:30 uur in het Gamelanhuis te Amsterdam, organiseren we ons jaarlijks Concert Gamelan en Hofdans uit Midden-Java. U kunt niet meer reserveren!\n","title":"18e Editie Concert Gamelan en Dans","type":"events"},{"content":"Op zondag 20 november 2022 om 14:30 uur in het Gamelanhuis te Amsterdam, organiseerden we weer ons jaarlijks Concert Gamelan en Hofdans uit Midden-Java.\nWe toonden een selectie presenteren uit het repertoir van de Midden-Javaanse gamelan en dans.\nDe toegang bedraagt €10 (of €5 voor jongeren t/m 12 jaar), inclusief consumptie, en is alleen per vooruitbetaling en reservering verkrijgbaar..\nHet Gamelanhuis te Amsterdam, adres Veemkade 578, is goed bereikbaar met het openbaar vervoer (tram 26 vanaf Amsterdam CS) en zondag is het gratis (beperkt) parkeren in de buurt.\n","date":"20 november 2022","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/events/2022-11-20-17e_editie_concert_gamelan_en_dans/","section":"Evenementen","summary":"Op zondag 20 november 2022 om 14:30 uur in het Gamelanhuis te Amsterdam, organiseerden we weer ons jaarlijks Concert Gamelan en Hofdans uit Midden-Java.\n","title":"17e Editie Concert Gamelan en dans","type":"events"},{"content":"Op zondag 28 november 2021 organiseerden we in het Gamelanhuis te Amsterdam, na een jaar afwezgheid ons jaarlijks Concert Gamelan en Hofdans uit Midden-Java.\nWe presenteerden een selectie van dans en muziek uit het Midden-Javaanse gamelan- en dansrepertoire uit Surakarta, Indonesië. Gamelan ensemble Wiludyeng begeleidde de dansen uitgevoerd door dans ensemble Sinar Anyar.\n","date":"28 november 2021","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/events/2021-11-28-16e_editie_concert_gamelan_en_dans/","section":"Evenementen","summary":"Op zondag 28 november 2021 organiseerden we in het Gamelanhuis te Amsterdam, na een jaar afwezgheid ons jaarlijks Concert Gamelan en Hofdans uit Midden-Java.\n","title":"16e Editie Concert Gamelan en dans","type":"events"},{"content":"De 14e editie van het Concert Gamelan en Dans uit Midden-Java vindt plaats op zondagmiddag om 14.00 uur in het Gamelanhuis te Amsterdam, adres Veemkade 578.\nNet als voorgaande edities zullen we een selectie presenteren uit het Midden-Javaanse gamelan en dans repertoire.\n","date":"24 november 2019","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/events/2019-11-24-14e_editie_concert_gamelan_en_dans/","section":"Evenementen","summary":"De 14e editie van het Concert Gamelan en Dans uit Midden-Java vindt plaats op zondagmiddag om 14.00 uur in het Gamelanhuis te Amsterdam, adres Veemkade 578.\n","title":"14e Editie Concert Gamelan en Dans","type":"events"},{"content":"De 13e editie van Concert Gamelan en Dans uit Midden-Java is dit jaar wederom in het Gamelanhuis te Amsterdam.\nOok dit keer laten we een selectie zien van Javaanse dans en gamelanmuziek uit Solo, Indonesië.\n","date":"25 november 2018","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/events/2018-11-25-13e_editie_concert_gamelan_en_dans/","section":"Evenementen","summary":"De 13e editie van Concert Gamelan en Dans uit Midden-Java is dit jaar wederom in het Gamelanhuis te Amsterdam.\n","title":"13e Editie Concert Gamelan en Dans","type":"events"},{"content":"","date":"29 januari 2018","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/categories/artikel/","section":"Categories","summary":"","title":"Artikel","type":"categories"},{"content":"","date":"29 januari 2018","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/tags/lakon-wayang/","section":"Tags","summary":"","title":"Lakon Wayang","type":"tags"},{"content":"Voor de 12e keer organiseerden dans ensemble Sinar Anyar en gamelan ensemble Wiludyeng het Concert Gamelan en Dans uit Midden Java.\nDit evement heeft op zondagmiddag 12 november in het Gamelanhuis te Amsterdam plaats gevonden. Ook deze keer bieden we een selectie van gamelan muziek van gamelanensemble Wiludyeng en hofdansen van dans ensemble Sinar Anyar. Gamelangroep Witing Klapa uit Den Haag trad op als gast metSurinaams-Javaanse gamelanmuziek en dans uitgevoerd door dans ensembleSinar Anyar.\n","date":"12 november 2017","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/events/2017-11-12-12e_editie_concert_gamelan_en_dans/","section":"Evenementen","summary":"Voor de 12e keer organiseerden dans ensemble Sinar Anyar en gamelan ensemble Wiludyeng het Concert Gamelan en Dans uit Midden Java.\n","title":"12e editie Concert Gamelan en Dans","type":"events"},{"content":"","date":"22 januari 2017","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/tags/epos/","section":"Tags","summary":"","title":"Epos","type":"tags"},{"content":"Voor de 11e keer organiseerden dansgroep Sinar Anyar en gamelan ensemble Wiludyeng het Concert Gamelan en Dans uit Midden Java. Zij hebben een selectie getoond van gamelan muziek en hofdansen.\nAls verrassing demonstreerde dansgroep Sinar Anyar de populaire Indonesische dangdut muziek met Javaanse danstechnieken.\nHet Gamelanhuis, Veemkade 578 te Amsterdam, is de locatie van het evenement deze keer en is goed bereikbaar met het openbaar vervoer (tram 26 vanaf Amsterdam Centraal Station).\n","date":"20 november 2016","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/events/2016-11-20-11e_editie_concert_gamelan_en_dans/","section":"Evenementen","summary":"Voor de 11e keer organiseerden dansgroep Sinar Anyar en gamelan ensemble Wiludyeng het Concert Gamelan en Dans uit Midden Java. Zij hebben een selectie getoond van gamelan muziek en hofdansen.\n","title":"11e Editie Concert Gamelan en Dans","type":"events"},{"content":"Het tweede lustrum oftewel de 10e editie van Concert Gamelan en Dans was dit jaar op zondag 22 november 2015. We hebben voor deze 10e editie een paar culturele verrassingen getoond! Dans, Gamelan muziek en Wayang Kulit door dalang Mas Darsono!\nWegens de grote drukte in de afgelopen paar jaren, hebben we besloten ons evenement in een andere ruimte te organiseren. Het KHL café een paar honderd meter verderop en dichter bij de tramhalte. Het adres is Oostelijke Handelskade 44, 1019 BN Amsterdam.\n","date":"22 november 2015","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/events/2015-11-22-10e_editie_concert_gamelan_en_dans/","section":"Evenementen","summary":"Het tweede lustrum oftewel de 10e editie van Concert Gamelan en Dans was dit jaar op zondag 22 november 2015. We hebben voor deze 10e editie een paar culturele verrassingen getoond! Dans, Gamelan muziek en Wayang Kulit door dalang Mas Darsono!\n","title":"10e Editie Concert Gamelan en Dans","type":"events"},{"content":"Op zondag 30 november 2014 organiseerden gamelan ensemble Wiludyeng en dansgroep Sinar Anyar de 9 editie Concert Gamelan en Dans uit Midden Java in het Gamelanhuis, Veemkade 578 te Amsterdam.\nTevens vierden we de 20e verjaardag van dansgroep Sinar Anyar.\n","date":"30 november 2014","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/events/2014-11-30-9e_editie_concert_gamelan_en_dans/","section":"Evenementen","summary":"Op zondag 30 november 2014 organiseerden gamelan ensemble Wiludyeng en dansgroep Sinar Anyar de 9 editie Concert Gamelan en Dans uit Midden Java in het Gamelanhuis, Veemkade 578 te Amsterdam.\n","title":"9e Editie Concert Gamelan en Dans","type":"events"},{"content":"Op zondag 1 december hebben in samenwerking met gamelan ensemble Wiludyeng en dansgroep Sinar Anyar uit Amsterdam een concert gamelan en dans georganiseerd in het Gamelanhuis te Amsterdam.\nOmdat dit de 8e keer is (de 1e Windu in de Javaanse kalender), was dit een bijzondere editie: een gebalanceerde mix van Surinaams en Indonesische Javaanse gamelan muziek en dans.\nHermine Kromoredjo verzorgde de presentatie van dit bijzonder jubilieum: de 1e windu (de 8e keer dat dit evenement wordt georganiseerd) markeert een cyclus in de Javaanse kalender. Naast de traditionele Javaanse muziekstukken uitgevoerd door gamelan ensemble Wiludyeng, verzorgde dansgroep Sinar Anyar ook de hofdansen (Topeng Klana en Gambyong Pareanom). Na de pauze voerde gamelangroep Witing Klapa het gastprogramma uit met een selectie van Surinaams Javaanse gamelan muziek en dans door Karish Resodikromo en Renell Kromopawiro met de de dansen Gambyong resp. Lombok Pangkur.\nVervolgens liet gamelan ensemble Wiludyeng wederom traditionele muziek horen en het programma werd afgesloten door een speciale ceromoniële dans voor deze gelegenheid: srimpi Manggala Retna uitgevoerd door dansgroep Sinar Anyar.\n","date":"1 december 2013","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/events/2013-12-01-8e_editie_concert_gamelan_en_dans/","section":"Evenementen","summary":"Op zondag 1 december hebben in samenwerking met gamelan ensemble Wiludyeng en dansgroep Sinar Anyar uit Amsterdam een concert gamelan en dans georganiseerd in het Gamelanhuis te Amsterdam.\n","title":"8e editie Concert Gamelan en Dans","type":"events"},{"content":"Op zondag 25 november 2012, presenteerden dansgroep Sinar Anyar en gamelan ensemble Wiludyeng haar 7e editieConcert Gamelan en Dans. Locatie was wederom het Gamelanhuis aan de Veemkade 578 te Amsterdam om 14.00 uur.\nNaast traditionele gamelan muziek heeft ensemble Wiludyeng dansgroep Sinar Anyar begeleid in de uitvoering van de Midden-Javaanse hofdansen.\n","date":"25 november 2012","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/events/2012-11-25-7e_editie_concert_gamelan_en_dans/","section":"Evenementen","summary":"Op zondag 25 november 2012, presenteerden dansgroep Sinar Anyar en gamelan ensemble Wiludyeng haar 7e editieConcert Gamelan en Dans. Locatie was wederom het Gamelanhuis aan de Veemkade 578 te Amsterdam om 14.00 uur.\n","title":"7e editie Concert Gamelan en Dans","type":"events"},{"content":"Op zondag 20 november 2011 heeft de 6e editie van het Concert Gamelan en Dans plaatsgevonden en wederom in het Gamelanhuis, Veemkade 578 te Amsterdam.\nGamelan ensemble Wiludyeng verzorgde de gamelan muziek en dansgroep Sinar Anyar de traditionele Midden-Javaanse Hofdansen. Hermine Kromoredjo van stichting Manggar Megar verzorgde de presentatie van deze middag.\nMet een gastoptreden van dansgroep Batik met campursari Rama ana maling.\n","date":"20 november 2011","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/events/2011-11-20-6e_editie_concert_gamelan_en_dans/","section":"Evenementen","summary":"Op zondag 20 november 2011 heeft de 6e editie van het Concert Gamelan en Dans plaatsgevonden en wederom in het Gamelanhuis, Veemkade 578 te Amsterdam.\n","title":"6e Editie Concert Gamelan en Dans","type":"events"},{"content":"Op zondag 28 november 2010 was het eerste lustrum van het Concert Gamelan en Dans, georganiseerd door gamelan ensemble Wiludyeng en dansgroep Sinar Anyar. De locatie is vanouds het Gamelanhuis te Amsterdam, in het Kunstpakhuis Wilhelmina.\nWe hebben een mooi programma van gamelan muziek en dans laten zien ter gelegenheid van de 5e editie van het Concert Gamelan en Dans. Daarnaast was er Wayang Kulit door Mas Bambang (speciale gast uit Indonesië).\n","date":"28 november 2010","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/events/2010-11-28-5e_editie_concert_gamelan_en_dans/","section":"Evenementen","summary":"Op zondag 28 november 2010 was het eerste lustrum van het Concert Gamelan en Dans, georganiseerd door gamelan ensemble Wiludyeng en dansgroep Sinar Anyar. De locatie is vanouds het Gamelanhuis te Amsterdam, in het Kunstpakhuis Wilhelmina.\n","title":"5e Editie Concert Gamelan en Dans","type":"events"},{"content":"Op zondag 22 november 2009 in de middag heeft de 4e editie gamelan en dans plaatsgevonden in het Gamelanhuis, Veemkade 578 te Amsterdam, georganiseerd door gamelan ensemble Wiludyeng dansgroep Sinar Anyar.\nWe hebben een selectie gemaakt van de Midden-Javaanse gamelan muziek en dans. Daarnaast was er ook een gastoptreden te zien van een Pencak Silat groep.\n","date":"22 november 2009","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/events/2009-11-22-4e_editie_concert_gamelan_en_dans/","section":"Evenementen","summary":"Op zondag 22 november 2009 in de middag heeft de 4e editie gamelan en dans plaatsgevonden in het Gamelanhuis, Veemkade 578 te Amsterdam, georganiseerd door gamelan ensemble Wiludyeng dansgroep Sinar Anyar.\n","title":"4e Editie Concert Gamelan en Dans","type":"events"},{"content":"Op zondag 23 november 2008 was de derde editie Gamelan en Dans georganiseerd door ensemble Wiludyeng en dansgroep Sinar Anyar. Zij presenteerden een selectie van de Midden-Javaanse gamelan muziek en hofdansen.\nAls gastoptreden trad op gamelan Sunda Cianjuran door ensemble Sekar Melathi. Dansgroep Sinar Anyar verzorgde de Javaanse hofdansen.\n","date":"23 november 2008","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/events/2008-11-23-3e_editie_concert_gamelan_en_dans/","section":"Evenementen","summary":"Op zondag 23 november 2008 was de derde editie Gamelan en Dans georganiseerd door ensemble Wiludyeng en dansgroep Sinar Anyar. Zij presenteerden een selectie van de Midden-Javaanse gamelan muziek en hofdansen.\n","title":"3e Editie Concert Gamelan en Dans","type":"events"},{"content":"Gamelan ensemble Wiludyeng en dansgroep Sinar Anyar hebben een gezamenlijk gamelan- en dansoptreden verzorgd in het Gamelanhuis te Amsterdam op zondag 25 november 2007.\nNaast een muzikaal gedeelte van traditionele Midden- Javaanse muziekstukken door gamelan ensemble Wiludyeng, verzorgde dansgroep Sinar Anyar de Midden-Javaanse Hofdansen.\n","date":"25 november 2007","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/events/2007-11-25-2e_editie_concert_gamelan_en_dans/","section":"Evenementen","summary":"Gamelan ensemble Wiludyeng en dansgroep Sinar Anyar hebben een gezamenlijk gamelan- en dansoptreden verzorgd in het Gamelanhuis te Amsterdam op zondag 25 november 2007.\n","title":"2e Editie Concert Gamelan en Dans","type":"events"},{"content":"Op zondag 12 november verzorgden gamelan ensemble Wiludyeng en dansgroep Sinar Anyar een gezamenlijk optreden klassieke Javaanse hofdans en gamelan muziek in het Gamelanhuis te Amsterdam.\nBijzonder voor dit optreden waren gastspelers van Nederlandse en Engelse gamelanensembles. Het was een geslaagd gezamenlijk optreden die zeker voor herhaling vatbaar is.\n","date":"12 november 2006","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/events/2006-11-12-1e_editie_concert_gamelan_en_dans/","section":"Evenementen","summary":"Op zondag 12 november verzorgden gamelan ensemble Wiludyeng en dansgroep Sinar Anyar een gezamenlijk optreden klassieke Javaanse hofdans en gamelan muziek in het Gamelanhuis te Amsterdam.\n","title":"1e Editie Concert Gamelan en Dans","type":"events"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/authors/","section":"Authors","summary":"","title":"Authors","type":"authors"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/sinaranyar/series/","section":"Series","summary":"","title":"Series","type":"series"}]