Naar de hoofdinhoud gaan

Topeng Sekartaji

Dans

Een prinses wordt op haar huwelijksdag van haar geliefde gescheiden. Verbannen naar een berg, leeft zij als non en vereert zij de goden. Dan krijgt zij een droom – een woeste koning begeert haar, en haar geliefde komt haar redden. Maar is het echt of slechts een visioen?

Dit is de dans Topeng Sekar Taji, een ontroerende maskerdans over gemis, verlangen en de dunne grens tussen droom en werkelijkheid. Lees verder en ontdek hoe prinses Sekar Taji in haar mijmertoestand haar geliefde Panji ontmoet, ontsnapt aan de avances van koning Klana, en uiteindelijk weer ontwaakt in haar eenzame bestaan op de berg Jambangan.

De ballingschap van Sekar Taji
#

Sekartaji, prinses van het rijk Daha, is verbannen naar de berg Jambangan als straf voor haar ouders, omdat die nalatig waren de goden te bedanken voor het krijgen van kinderen.

De scheiding op de huwelijksdag
#

Sekartaji wordt op de dag van haar huwelijk met Panji, prins van het rijk Kuripan, van haar verloofde gescheiden en naar de berg gebracht, waar zij als non ascese doet en de goden vereert. Zij heet nu Endang Sangulara en neemt de gedaante aan van een non.

De droom over Klana Sewandana
#

Terwijl Raden Panji op reis is, krijgt Dewi Sekartaji een droom over koning Klana Sewandana van het rijk Bantarangin, die erg gek op haar is. Dewi Sekartaji komt in gewetensnood en wenst dat Raden Panji haar zal behoeden voor de avances van Klana. In haar droom ziet zij hoe haar geliefde Klana overwint, en komt zij tot rust.

De dans: een mijmertoestand
#

In de dans verkeert Sekartaji in een mijmertoestand en droomt dat zij haar geliefde prins Panji gaat opzoeken. De eerste die zij tegenkomt is niet Panji, maar de woesteling koning Klana Sewandana. Ook deze koning wenst haar tot zijn echtgenote. Zij weet echter hem te ontlopen en gaat verder op zoek.

De ontmoeting met Panji
#

Dan ontmoet zij eindelijk haar verloofde prins Panji. De ontmoeting verloopt echter niet bevredigend. Het is alsof Panji in de non zijn geliefde Sekartaji niet herkent. Ook zijzelf bespeurt een zekere terughoudendheid naar Panji toe.

Het gevecht tussen Panji en Klana
#

De ontmoeting wordt plotseling verstoord door de komst van de woesteling koning Klana. Er ontstaat een hevig gevecht tussen Panji en Klana, waarbij uiteindelijk Klana het onderspit delft.

Het ontwaken
#

Dan wordt Sekartaji weer wakker en merkt dat zij alleen is en dat de ontmoeting met Panji slechts een visioen is geweest. Zij keert terug naar de berg Jambangan om eerbetoon aan de goden te geven. Sekartaji keert terug in vergetelheid.

Achtergrond van de dans
#

Topeng Sekartaji (1971) is een choreografie van S. Ngaliman, bewerkt door S.D. Humardani, Sunarno en Wahyu Santoso Prabowo. Het is een maskerdans voor drie figuren: Dewi Sekartaji, Raden Panji Inukertapati en Prabu Klana Sewandana. Het verhaal komt uit de Panji-cyclus die vertelt over het rijk Kediri op Oost-Java.

De muziek is gearrangeerd door R. L. Martopangrawit in 1972. De stukken zijn:

  • Macapat Maskumambang
  • Ketawang Dendha Gedhe
  • Gangsaran
  • Ladrang Eling-Eling
  • Gangsaran
  • Ladrang Surung Dayung
  • Kemudha
  • Gangsaran
  • Sekar Tengahan Jurudemung

Laras: pelog pathet lima

Verklarende woordenlijst
#

TermBetekenisRelevant in
Candra Kirana‘Manestraal’; alternatieve naam voor Sekar TajiTopeng Sekar Taji, Panji
DahaRijk (ook Kediri) waarvan Sekar Taji prinses isTopeng Sekar Taji, Panji
Dewi Ragil KuningZus van Panji; geliefde van Raden GunungsariTopeng Sekar Taji, Panji
Dewi Sanggalangit‘Godin van de lange nacht’; alternatieve naam voor Sekar TajiTopeng Sekar Taji
Dewi SekartajiEervolle naam voor prinses Sekar TajiTopeng Sekar Taji
Endang SangularaNaam van Sekar Taji als non in ballingschap op de berg JambanganTopeng Sekar Taji
GangsaranMuziekstuk (gendhing) gebruikt in de Topeng Sekar Taji-dansTopeng Sekar Taji
KemudhaMuziekstuk (gendhing) gebruikt in de Topeng Sekar Taji-dansTopeng Sekar Taji
Ladrang Eling-ElingMuziekstuk (gendhing) gebruikt in de Topeng Sekar Taji-dansTopeng Sekar Taji
Ladrang Surung DayungMuziekstuk (gendhing) gebruikt in de Topeng Sekar Taji-dansTopeng Sekar Taji
Macapat MaskumambangMuziekstuk (gendhing) gebruikt in de Topeng Sekar Taji-dansTopeng Sekar Taji
pelog pathet limaToonsoort (laras) en pathet waarin de muziek van de dans is gecomponeerdTopeng Sekar Taji
Prabu Klana SewandanaKoning van Bantarangin; tegenstander van Panji en aanbidder van Sekar TajiTopeng Sekar Taji
Prabu Lembu AmiluhurKoning van Daha; vader van Sekar Taji en GunungsariTopeng Sekar Taji
Raden GunungsariBroer van Sekar Taji; geliefde van Dewi Ragil KuningTopeng Sekar Taji, Panji
Raden Panji InukertapatiPrins van Kuripan; verloofde van Sekar Taji (alternatieve naam voor Panji)Topeng Sekar Taji
Sekar Tengahan JurudemungMuziekstuk (gendhing) gebruikt in de Topeng Sekar Taji-dansTopeng Sekar Taji
Sekar Taji‘Bloem van Taji’; prinses van Daha; hoofdpersoon van de dansTopeng Sekar Taji
Topeng SekartajiMaskerdans voor drie figuren: Sekar Taji, Panji en Klana Sewandana (choreografie S. Ngaliman, 1971)Topeng Sekar Taji

Gerelateerde artikelen

Topeng Gunungsari

Een edelman wordt verlaten door zijn geliefde. Zij vertrekt om haar broer te zoeken – en hij blijft alleen achter, vol verlangen en hoop. Hij maakt zich op, kleedt zich mooi en wacht op het moment dat zij plotseling voor hem staat.

Topeng Kelana

Een machtige koning verliest zijn beheersing door liefde. Hij kleedt zich uitbundig, paradeert voor de spiegel en flirt alsof hij geen koning waardig is. Dan realiseert hij zich dat hij niet zijn geliefde in de spiegel ziet, maar zichzelf.