
Een prinses wordt op haar huwelijksdag van haar geliefde gescheiden. Verbannen naar een berg, leeft zij als non en vereert zij de goden. Dan krijgt zij een droom – een woeste koning begeert haar, en haar geliefde komt haar redden. Maar is het echt of slechts een visioen?
Dit is de dans Topeng Sekar Taji, een ontroerende maskerdans over gemis, verlangen en de dunne grens tussen droom en werkelijkheid. Lees verder en ontdek hoe prinses Sekar Taji in haar mijmertoestand haar geliefde Panji ontmoet, ontsnapt aan de avances van koning Klana, en uiteindelijk weer ontwaakt in haar eenzame bestaan op de berg Jambangan.
De ballingschap van Sekar Taji#
Sekartaji, prinses van het rijk Daha, is verbannen naar de berg Jambangan als straf voor haar ouders, omdat die nalatig waren de goden te bedanken voor het krijgen van kinderen.
De scheiding op de huwelijksdag#
Sekartaji wordt op de dag van haar huwelijk met Panji, prins van het rijk Kuripan, van haar verloofde gescheiden en naar de berg gebracht, waar zij als non ascese doet en de goden vereert. Zij heet nu Endang Sangulara en neemt de gedaante aan van een non.
De droom over Klana Sewandana#
Terwijl Raden Panji op reis is, krijgt Dewi Sekartaji een droom over koning Klana Sewandana van het rijk Bantarangin, die erg gek op haar is. Dewi Sekartaji komt in gewetensnood en wenst dat Raden Panji haar zal behoeden voor de avances van Klana. In haar droom ziet zij hoe haar geliefde Klana overwint, en komt zij tot rust.
De dans: een mijmertoestand#
In de dans verkeert Sekartaji in een mijmertoestand en droomt dat zij haar geliefde prins Panji gaat opzoeken. De eerste die zij tegenkomt is niet Panji, maar de woesteling koning Klana Sewandana. Ook deze koning wenst haar tot zijn echtgenote. Zij weet echter hem te ontlopen en gaat verder op zoek.
De ontmoeting met Panji#
Dan ontmoet zij eindelijk haar verloofde prins Panji. De ontmoeting verloopt echter niet bevredigend. Het is alsof Panji in de non zijn geliefde Sekartaji niet herkent. Ook zijzelf bespeurt een zekere terughoudendheid naar Panji toe.
Het gevecht tussen Panji en Klana#
De ontmoeting wordt plotseling verstoord door de komst van de woesteling koning Klana. Er ontstaat een hevig gevecht tussen Panji en Klana, waarbij uiteindelijk Klana het onderspit delft.
Het ontwaken#
Dan wordt Sekartaji weer wakker en merkt dat zij alleen is en dat de ontmoeting met Panji slechts een visioen is geweest. Zij keert terug naar de berg Jambangan om eerbetoon aan de goden te geven. Sekartaji keert terug in vergetelheid.
Achtergrond van de dans#
Topeng Sekartaji (1971) is een choreografie van S. Ngaliman, bewerkt door S.D. Humardani, Sunarno en Wahyu Santoso Prabowo. Het is een maskerdans voor drie figuren: Dewi Sekartaji, Raden Panji Inukertapati en Prabu Klana Sewandana. Het verhaal komt uit de Panji-cyclus die vertelt over het rijk Kediri op Oost-Java.
De muziek is gearrangeerd door R. L. Martopangrawit in 1972. De stukken zijn:
- Macapat Maskumambang
- Ketawang Dendha Gedhe
- Gangsaran
- Ladrang Eling-Eling
- Gangsaran
- Ladrang Surung Dayung
- Kemudha
- Gangsaran
- Sekar Tengahan Jurudemung
Laras: pelog pathet lima
Verklarende woordenlijst#
| Term | Betekenis | Relevant in |
|---|---|---|
| Candra Kirana | ‘Manestraal’; alternatieve naam voor Sekar Taji | Topeng Sekar Taji, Panji |
| Daha | Rijk (ook Kediri) waarvan Sekar Taji prinses is | Topeng Sekar Taji, Panji |
| Dewi Ragil Kuning | Zus van Panji; geliefde van Raden Gunungsari | Topeng Sekar Taji, Panji |
| Dewi Sanggalangit | ‘Godin van de lange nacht’; alternatieve naam voor Sekar Taji | Topeng Sekar Taji |
| Dewi Sekartaji | Eervolle naam voor prinses Sekar Taji | Topeng Sekar Taji |
| Endang Sangulara | Naam van Sekar Taji als non in ballingschap op de berg Jambangan | Topeng Sekar Taji |
| Gangsaran | Muziekstuk (gendhing) gebruikt in de Topeng Sekar Taji-dans | Topeng Sekar Taji |
| Kemudha | Muziekstuk (gendhing) gebruikt in de Topeng Sekar Taji-dans | Topeng Sekar Taji |
| Ladrang Eling-Eling | Muziekstuk (gendhing) gebruikt in de Topeng Sekar Taji-dans | Topeng Sekar Taji |
| Ladrang Surung Dayung | Muziekstuk (gendhing) gebruikt in de Topeng Sekar Taji-dans | Topeng Sekar Taji |
| Macapat Maskumambang | Muziekstuk (gendhing) gebruikt in de Topeng Sekar Taji-dans | Topeng Sekar Taji |
| pelog pathet lima | Toonsoort (laras) en pathet waarin de muziek van de dans is gecomponeerd | Topeng Sekar Taji |
| Prabu Klana Sewandana | Koning van Bantarangin; tegenstander van Panji en aanbidder van Sekar Taji | Topeng Sekar Taji |
| Prabu Lembu Amiluhur | Koning van Daha; vader van Sekar Taji en Gunungsari | Topeng Sekar Taji |
| Raden Gunungsari | Broer van Sekar Taji; geliefde van Dewi Ragil Kuning | Topeng Sekar Taji, Panji |
| Raden Panji Inukertapati | Prins van Kuripan; verloofde van Sekar Taji (alternatieve naam voor Panji) | Topeng Sekar Taji |
| Sekar Tengahan Jurudemung | Muziekstuk (gendhing) gebruikt in de Topeng Sekar Taji-dans | Topeng Sekar Taji |
| Sekar Taji | ‘Bloem van Taji’; prinses van Daha; hoofdpersoon van de dans | Topeng Sekar Taji |
| Topeng Sekartaji | Maskerdans voor drie figuren: Sekar Taji, Panji en Klana Sewandana (choreografie S. Ngaliman, 1971) | Topeng Sekar Taji |



