Een manke ridder met een rood masker – onverslaanbaar in de strijd, koninkrijk na koninkrijk heeft hij veroverd. Maar zijn grootste wens is nog niet vervuld: trouwen met de beeldschone koningin Kencana Wungu van Majapahit.
Zij wijst hem af. In zijn paleis fantaseert hij luidruchtig over haar, tot groot vermaak van zijn knecht Dayung, die hem genadeloos bespot. Dit is het verhaal van Menak Jingga, de rode ridder uit het Damar Wulan-epos – een tragikomische uitbeelding van hoogmoed, illusie en uiteindelijk schaamte. Lees verder en ontdek hoe Dayung zijn meester met list en spot tot bezinning brengt.
Fragment uit het Damar Wulan-epos#
Deze dans is een fragment uit het Damar Wulan-epos over de rode ridder Menak Jingga en zijn knecht Dayung.
Menak Jingga: de rode ridder#
De rode ridder Menak Jingga van het koninkrijk Blambangan is een manke ridder die zeer heldhaftig is. Rijk na rijk heeft hij veroverd en in zijn paleis overdenkt hij zijn overwinningen.
Hoogmoedig hierover heeft Menak Jingga toch nog een hartewens: trouwen met de beeldschone koningin Kencana Wungu (of koningin Kenya) van het rijk Majapahit. Echter, zij verwerpt hem.
De fantasieën van Menak Jingga#
Hij fantaseert graag levendig over haar en laat dit graag merken aan zijn omgeving. Zijn knecht Dayung vindt dit nogal dwaas en bespot hem hiermee op allerlei manieren om hem vooral te laten inzien dat hij verkeerd bezig is.
De ontnuchtering#
Als Menak Jingga denkt dat hij haar bijna te pakken heeft, komt hij tot de schaamvolle ontdekking dat dit allemaal slechts illusie is. Zijn knecht Dayung brengt hem uiteindelijk tot bezinning.
Achtergrond van de dans#
| Aspect | Toelichting |
|---|---|
| Bron | Damar Wulan-epos (legende uit de tijd van het rijk Majapahit) |
| Hoofdpersonages | Menak Jingga (rode ridder) en Dayung (zijn knecht) |
| Thema | Hoogmoed, illusie, spot, zelfreflectie |
| Karakter Menak Jingga | Heldhaftig, mank, hoogmoedig, obsessief verliefd |
| Karakter Dayung | Dwaas, spottend, relativerend, uiteindelijk de stem van de rede |
| Stemming | Tragikomisch: de heldhaftige ridder wordt belachelijk gemaakt door zijn eigen knecht |
De Damar Wulan-legende in breder perspectief#
| Aspect | Toelichting |
|---|---|
| Tijdperk | Ten tijde van het rijk Majapahit, geregeerd door koningin Dewi Suhita (ook Ratu Kencana) |
| Hoofdpersoon | Damar Wulan (held) |
| Vijand | Menak Jingga (rode ridder) |
| Verwante personages | Patih Logender, Layang Seta, Layang Kumitir, Dewi Anjasmara, Sabdapalon, Nayagenggong |
| Thema’s | Liefde, verraad, wraak, heldenmoed, list en bedrog |
| Uitkomst | Damar Wulan doodt Menak Jingga en wordt koning van Majapahit |
Verklarende woordenlijst#
| Term | Betekenis | Relevant in |
|---|---|---|
| Blambangan | Koninkrijk op het uiterst oostelijke puntje van Java; vazal van Majapahit | Damar Wulan, Menak Jingga |
| Damar Wulan | Held uit de legende; ‘Manestraal’; verslaat Menak Jingga | Damar Wulan |
| Dayung | Knecht van Menak Jingga; bespot zijn meester en brengt hem tot bezinning | Menak Jingga en Dayung |
| Kencana Wungu (ook koningin Kenya, Ratu Kencana) | Koningin van Majapahit; ‘de gouden koningin’; wordt door Menak Jingga begeerd | Damar Wulan, Menak Jingga |
| Majapahit | Grootste hindoeïstische rijk in Zuidoost-Azië (1294-1520) | Damar Wulan |
| Menak Jingga | ‘De rode ridder’; koning van Blambangan; mank, heldhaftig, hoogmoedig, obsessief verliefd op koningin Kencana Wungu | Damar Wulan, Menak Jingga |
