Tayungan (basistechniek)

Deze tekst beschrijft de basisdans Tayungan, een oefenvorm die elke student van de klassieke Javaanse dans doorloopt om de fundamentele bewegingen onder de knie te krijgen. Hierin worden de belangrijkste figuren en dansmotieven (kembangans) uitgelegd, evenals de functie van de Tayungan in de dansopleiding. Tot slot wordt de gewenste kleedij voor de les besproken.

Wat is Tayungan?

#

Dit is een basisdans die iedere student leert om de basisbewegingen onder de knie te krijgen.

De bewegingen zijn gesorteerd in groepen van bewegingen: kembangans. Meestal heet de begeleidende muziek ketawang Puspawarna (voor alusan) of ladrang Moncer (voor gagahan). Een andere basisdans is Rantaya.

Het belang van basisbewegingen

#

Voor iemand die de klassieke Javaanse dans wil leren, is het noodzakelijk dat hij of zij de basisbewegingen onder de knie krijgt. Deze basisbewegingen komen bijna in elke dans voor.

Basisbewegingen worden aaneengeregen tot een dans, Tayungan genoemd. De Tayungan wordt gebruikt om de beginnende leerling kennis te laten maken met de techniek en verdere aspecten van de Javaanse dans. Maar ook bij een meer gevorderde leerling blijft deze een belangrijke rol spelen: om zichzelf te perfectioneren, om de juiste lichaamshouding te vinden, om het evenwicht van het lichaam te vinden – dat voor ieder verschillend is – maar ook om de Javaanse gamelanmuziek te leren kennen en ontleden, en om enig gevoel van binnenuit te leren ontwikkelen. Tayungans worden daarnaast gebruikt als een soort warming-up tijdens de lessen.

Uitvoering en intensiteit

#

Deze basisbewegingen moeten langzaam, nauwkeurig en precies volgens de regels in de Tayungan worden uitgevoerd. Deze Tayungans zijn dan ook vooral in het begin heel zwaar en vergen veel inzet en doorzettingsvermogen. Het is zeer belangrijk in deze beginperiode de juiste bewegingen en houdingen aan te leren, want later afleren wat men in het begin verkeerd heeft aangeleerd, is erg moeilijk.

Wanneer kan men beginnen aan een echte dans?

#

Pas wanneer de basis is gelegd, kan er begonnen worden aan een echte dans. De tijd hiervoor is, naar gelang van ieders talent, tussen drie maanden en een half jaar. Het is daarbij noodzakelijk dat men thuis vaak oefent in deze basis; des te eerder beheerst men deze Tayungans.

Meest voorkomende figuren in de Tayungans

#

De meest voorkomende figuren in de Tayungans zijn:

• Jengkeng – het neerknielen op de grond
• Silah – het neerzitten op de grond
• Sembahan – het uitbrengen van de groet
• Tancep – de staande uitgangshouding
• Sabetan – de volledige openingsbeweging
• Besut – een verkorte openingsbeweging
• Lumaksono – het zich met passen voortbewegen
• Ombak Banyu – het stoppen na het lopen en een pas achteruit doen
• Trisik – het zich snel voortbewegen

Verder is een Tayungan opgebouwd uit verschillende kembangans: dit zijn basisdansmotieven, samengevoegd door bovenstaande figuren. Hieronder volgen de namen van de kembangans in volgorde van opvoering in de Tayungans:

Kembangan Tayungan Gagahan

• Kambeng
• Kalang Kinantang
• Bapangan
• Bapangan Ksatrya
• Bapangan Rucah

Kembangan Tayungan Halusan

• Bambangan
• Keputran
• Dadap Impuran
• Dadap Anarogo
• Nayung
• Nyolong Sampur
• Oklah

Het is aan te bevelen de Javaanse termen uit het hoofd te leren.

Gewenste kleding op de les

#

• Een niet te strakke lange broek, waarin men lekker en vrij kan bewegen.
• Een T-shirt of niet te wijde blouse.
• Een riem.
• Een stagen (een stevige buikband), te koop in een Indonesische winkel.
• Een sampur (een soort lange sjaal), eveneens te koop in een Indonesische winkel.

Voor later (na ongeveer vijf maanden):

• Een batik kain, liefst met lèrèng-motieven.

Een batik kain is een lange batiklap die om het lichaam wordt geslagen en die zal reiken tot even boven de hielen. Lèrèng-motieven zijn schuin lopende streepmotieven. Zorg ervoor dat je, als je lang bent, een brede kain koopt, en als je breed gebouwd bent, een extra lange.

Verklarende woordenlijst van Javaanse termen

#